Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Ekobiografia Krakowa czyli dzieje miasta i jego środowiska naturalnego

O niewylewanie "gnoju i nieczystości" do Rudawy, która zasilała krakowskie wodociągi, nawoływał król Zygmunt August, w XIX wieku marzono o "zielonym mieście", u progu XX w problemem okazało się zanieczyszczenie powietrza, w  PRL-u z eko-opozycją walczyła władza i cenzura. O historii Krakowa przez pryzmat jego środowiska naturalnego rozmawiali w Kole kultury goście Jolanty Drużyńskiej, współautorzy pierwszej "Ekobiografii Krakowa" wydanej nakładem Wydawnictwa Znak, historycy z Instytutu Historii UJ Adam Izdebski i Rafał Szmytka .

Ekobiografia Krakowa czyli dzieje miasta i jego środowiska naturalnego
Fot. Panorama Krakowa 1931 - 1934. IKC/NAC

Posłuchaj wypowiedzi

Historia Krakowa opowiedziana przez pryzmat środwiska naturalnego to nowum, które zawdzięczamy grupie badaczy skupionych wokół projektu Narodowego Centrum Nauki. Jednym z efektow jest publikacja pierwszej "Ekobiografii Krakowa" wydanej przez Wydawnictwo Znak pod redakcją Adama Izdebskiego z Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Rafała Szmytki z Zakladu Anatropologii Historycznej Instytutu Historii UJ.

 W książce  po raz pierwszy tak kompleksowo omawiane są dzieje Krakowa i jego wyjątkowych związków ze światem przyrody.  O klimacie, roli Wisły i  innych krakowskich cieków wodnych, znaczeniu roślin w życiu średniowiecznego miasta, wpływie Krakowa na zasoby przyrodnicze Małopolski, zanieczyszczeniach nowożytnego miasta, przyspieszonej industrializacji po II wojnie światowej, micie "miasta - ogrodu" i  dziejach krakowskiego smogu pisżą oprócz Adma Izdebskiego i Rafała Szmytki także: prof. Andrzej Chwalba  z Zakładu Antropologii Historycznej Instytutu Historii UJ, Piotr Miodunka z katedry Historii Gospodarczej i Społecznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Aldona Mueller - Bieniek z Instytutu Botaniki im W.Szefera PAN,  Małgorzta Praczyk z Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. A.Mickiewicza w Poznaniu,  Ewelina Szpak z Instytutu Historii im. T.Manteuffla PA oraz Konrad Wnęk z Zakladu Archiwistiki i Metod Kwantytatywnych Instytutu Historii UJ.


W epilogu książki czytamy  " Z przedstawionych w tej ksiazce badań wynika, że miejsce, w którym Kraków zbudowano, jest trudnym - jeśli wręcz nie powiedzieć: złym - miejscem na duże miasto w każdej epoce historycznej. Niezależnie od etapu rozwoju technologii, utrzymywanie pod Wawelem wielkiego miasta prowadziło do ogromnej akumulacji zanieczyszczeń oraz degradacji środowiska. Jakość życia w Krakowie była w rezultacie z punktu widzenia zdrowia jego mieszkańców raczej niska - zarówno w nowożytności, jak i w XIX wieku, w okresie międzywojennym i za czasów PRL -u. Równocześnie wyjątkowo silne poczucie związku z miastem i dumy z miasta - również z jego przyrody - utrudniało i do dziś utrudnia dostrzeżenie skali  i wyjątkowości przyrodniczych wyzwań, które towarzyszą krakowianom od setek lat. Tymczasem skoro problemy ekologiczne Krakowa są tak szczególne i tak długotrwałe, to wymagają także wyjątkowych rozwiązań ..."   ("Ekobiografia Krakowa ",  Kraków 2018, s.. 301)

jd

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki