Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Blaski i cienie Policji Państwowej w II RP

"Winien uważać się za sługę oraz opiekuna publiczności i traktować wszystkich szanujących prawa obywateli [...] równomiernie i z bezwzględną uprzejmością " - czytamy w podręczniku dla policjantów wydanym w II RP. O blaskach i cieniach Policji Państwowej (1919-1939) z dr.hab Aleksandrem Głogowskim politologiem z Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ, autorem m in. książek o Policji Państwowej w II RP rozmawiała w Kole Kultury Jolanta Drużyńska

Blaski i cienie Policji Państwowej w II RP
Dożywianie ubogich dzieci zorganizowane przez Rodzinę Policyjną w Krakowie w 1933 r. Fot IKC/NAC

Posłuchaj wypowiedzi

 24 lipca 1919 r. Sejm RP uchwalił ustawę o Policji Państwowej. Oznaczało to powolanie jednolitego dla całego kraju organu bezpieczeństwa publicznego. W całym państwie na szczeblu wojewódzkim utworzono komendy okręgowe, w poszczególnych powiatach – komendy powiatowe, w miastach i dzielnicach – komisariaty, a w  gminach – posterunki.

Policjant krakowski podczas pełnienia służby w 1934 r. Fot IKC/NAC

Tekst roty przysięgi jaką skladali funkcjonariusze Policji Państwowej II RP :

" Przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu na powiężonem mi stanowisku pożytek Państwa Polskiego oraz dobro publiczne mieć zawsze przed oczyma; Władzy zwierzchniej Państwa Polskiego wierności dochować, wszystkich obywateli kraju w równem mając zachowaniu, przepisów prawa strzec pilnie, obowiązki spełniać gorliwie i sumiennie, rozkazy przełożonych wykonywać dokładnie, tajemnicy urzędowej dochować. tak mi Panie Boże dopomóż. ”

Obchody Święta Policji Państwowej w Krakowie w 1937 r. 

Wręczenie odznaczeń państwowych zasłużonym policjantom przez wojewodę krakowskiego Józefa Tymińskiego. fot. IKC/NAC

Pierwszym komendantem głównym policji w stopniu inspektora generalnego został Władysław Henszel. Jego głównym zadaniem było przeprowadzenie unifikacji struktur policyjnych na ziemiach pozaborowych.

W 1939 roku korpus policyjny liczył ok. 30 tys. funkcjonariuszy  i funkcjonarjuszek . W czasie kampanii wrześniowej, zginęło prawie dwa tysiące policjantów, ok.12 tysięcy trafiło do niewoli sowieckiej. Ponad 6 tys. funkcjonariuszy znalazło się w obozie jenieckim w Ostaszkowie. Wiosną 1940 roku zostali zamordowani. Ocalało  w różnych okolicznościach tylko 114.

W październiku 1939 roku Niemcy wydali odezwę do urzędników Policji Państwowej o obowiązku stawienia się na służbie. Byli funkcjonariusze musieli stawić się do nowej pracy pod groźbą kary śmierci.  Według badań historyków ok. 20–30% policjantów Generalnego Gubernatorstwa jednocześnie należała do Armii Krajowej.

jd

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki