Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

"Przecież jesteś zdrowy, więc dasz sobie radę". Niewidzialne dzieci, które musiały szybciej dorosnąć

Kwiecień to miesiąc świadomości autyzmu – czas, kiedy świat stara się lepiej zrozumieć wyzwania, z jakimi mierzą się osoby w spektrum i ich najbliżsi. W rozmowie z Katarzyną Wnęk-Janiec, psycholożką dziecięcą, pojawia się jednak temat, który rzadko przebija się do zbiorowej świadomości: rodzeństwo dzieci z niepełnosprawnościami. Dzieci słyszą, że są zdrowe, więc nie potrzebują większego zainteresowania. Tylko że to zdrowie nie chroni przed samotnością, przedwczesną dorosłością i długofalowymi ranami emocjonalnymi.

"Przecież jesteś zdrowy, więc dasz sobie radę". Niewidzialne dzieci, które musiały szybciej dorosnąć
Zdjęcie ilustracyjne/Fot. pexels

W rodzinach, gdzie jedno z dzieci ma autyzm lub inną formę niepełnosprawności, codzienność to nieustanne zarządzanie kryzysami. Rodzice walczą o balans – emocjonalny, organizacyjny, życiowy. Gdy dziecko w spektrum krzyczy, bije, wymaga natychmiastowej reakcji, często decyzją – nie z wyboru, ale z konieczności – jest skupienie uwagi właśnie na nim. Pozostałe dzieci uczą się więc poczekać, radzić sobie same, nie przeszkadzać. Uczą się, że ich potrzeby są mniej ważne.

(cała rozmowa do posłuchania)

Posłuchaj wypowiedzi

Mały opiekun, wielki ciężar

Z rozmów z dorosłymi, którzy wychowywali się w takich warunkach, płynie jeden wspólny przekaz – musieli dorosnąć za wcześnie. Musieli zrozumieć, zanim byli gotowi. Zajmować się sobą i czasem młodszym rodzeństwem. Odsuwać swoje potrzeby, bo "brat/siostra potrzebuje bardziej". W efekcie dzieci te często nie tylko same opiekują się sobą, ale też budują tożsamość na poczuciu odpowiedzialności za przyszłość swojego niepełnosprawnego rodzeństwa. - "Musimy dorosnąć szybciej, ponieważ jesteśmy zdani na siebie".

Dzieci zdrowe często są nie tyle wychowywane, ile formowane przez powinność. Nie z powodu złej woli rodziców, ale z powodu braku czasu, sił, systemowego wsparcia. Jednak te emocje – niezaspokojone potrzeby, zazdrość, gniew, smutek – nie znikają. One zostają, zakopane głęboko, aż do momentu, kiedy nie da się ich już trzymać pod powierzchnią.

W psychologii mówi się o lojalności rodzinnej, która może być tak silna, że dzieci latami nie podejmują decyzji, bo przecież muszą być lojalne wobec brata, siostry, wobec oczekiwań rodziców. - "To nie jest zadanie dziecka. To zadanie rodziców" – mówi Katarzyna Wnęk-Joniec.

Nie chodzi o to, by obciążać rodziców wyrzutami sumienia, chodzi o zrozumienie, jak bardzo trudna jest ich sytuacja, ale też o uświadomienie sobie, że równie ważne jak dziecko z niepełnosprawnością, jest dziecko zdrowe. Warto dać mu prawo do emocji, do złości, do potrzeb. Do tego, by nie być tylko "tym, który daje radę".

Zdrowe dzieci w rodzinach z dzieckiem z niepełnosprawnością często niosą niewidzialny plecak wypchany lojalnością, odpowiedzialnością, tłumionymi emocjami. Jeśli chcemy, by wyrosły na zdrowych dorosłych, musimy najpierw pozwolić im być zwykłymi dziećmi.

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki