Czas, uważne słuchanie, brak oceniania i poczucie bezpieczeństwa emocjonalnego – to najważniejsze potrzeby, o których mówią dzieci i nastolatki zapytane o relacje z rodzicami. Młodzi ludzie zwracają uwagę, że brakuje im przestrzeni do spokojnej rozmowy, w której mogliby opowiedzieć o swoich problemach bez obawy przed krytyką, bagatelizowaniem czy natychmiastowym udzielaniem rad. Więcej opowiedziała Katarzyna Wnęk-Joniec, psycholog dziecięca.
Posłuchaj rozmowy
Najczęściej wskazywaną potrzebą przez dzieci jest czas. Pytania o samopoczucie czy wydarzenia w szkole padają w pośpiechu. Rodzice pytają, jak minął dzień, czy dziecko sobie poradziło albo czy uda mu się zdobyć bramkę podczas treningu. Choć intencje dorosłych mogą być dobre, młodzi ludzie nie odbierają takich sytuacji jako prawdziwej przestrzeni do rozmowy. Nastolatkowie chcieliby po prostu usiąść z rodzicami i spokojnie porozmawiać. Bez pośpiechu, rozpraszających okoliczności i konieczności przerywania wypowiedzi. Ważne jest dla nich poczucie, że dorosły rzeczywiście jest obecny i ma czas, by ich wysłuchać.
Jesteśmy bankiem złotych rad. Staramy się, by nie było nam niewygodnie. Od razu dajemy rady, a dzieci ich nie chcą. Oni chcą porozmawiać, zapytać, mieć tę przestrzeń – mówi Katarzyna Wnęk-Joniec.
Zjawisko to wiąże się również z tzw. toksyczną pozytywnością, czyli tendencją do szybkiego reagowania na trudne emocje i sytuacje za pomocą pocieszania, rad czy prób natychmiastowego poprawienia nastroju. Zamiast zrozumienia mogą usłyszeć, że mogli postąpić inaczej, powinni byli lepiej sobie poradzić albo że określone zachowanie jest niewłaściwe. W efekcie coraz trudniej jest im swobodnie opowiadać rodzicom o swoich doświadczeniach.
Dla nastolatków istotne jest także bezpieczeństwo emocjonalne w relacji z dorosłymi. Chodzi przede wszystkim o pewność, że mogą powiedzieć rodzicom o swoich problemach, przeżyciach i obawach bez ryzyka wyśmiania czy ujawnienia ich prywatnych spraw innym osobom. Młodzi ludzie nie chcą, aby ich zwierzenia stawały się tematem rozmów z ciocią, sąsiadką, nauczycielką czy innymi członkami rodziny. Potrzebują wiedzieć, że to, czym dzielą się z rodzicem, pozostanie między nimi.
Poczucie bezpieczeństwa oznacza także możliwość mówienia o trudnych sprawach bez obawy, że zostaną one zbagatelizowane. Dla dorosłego określony problem może wydawać się błahy, ale dla nastolatka może mieć ogromne znaczenie.