Zmarła Joanna Kulmowa, poetka, pisarka, dramaturg i tłumaczka, nazywana przez krytyków "polską Astrid Lindgren". Miała 90 lat.
Joanna Kulmowa była pisarką, poetką, autorką sztuk teatralnych, słuchowisk, librett operowych dla dzieci i dla dorosłych. 30 tomików wierszy, pięć tomów prozą, ponad 30 utworów scenicznych i słuchowisk radiowych stworzonych przez Kulmową zostało zaadaptowanych na potrzeby teatru, radia i telewizji.
Joanna Maria Kulmowa urodziła się 25 marca 1928 r. w Łodzi. W 1952 r., po skończeniu Państwowej Wyższej Szkoły Aktorskiej w Łodzi i uzyskaniu dyplomu aktorki dramatu przeniosła się do Warszawy, gdzie studiowała na Wydziale Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej. Pracowała jako reżyser w teatrach Łodzi, Poznania, Koszalina oraz w Teatrze Wybrzeże gdzie pełniła funkcję kierownika literackiego.
Przez 35 lat Kulmowa związana była z Ziemią Szczecińską. Jej twórczość z lat 1961-1996 powstała w Strumianach w Puszczy Goleniowskiej (Zachodniopomorskie). Tam z inicjatywy Kulmowej w czasie stanu wojennego działał dziecięcy zespół wokalny i parafialny chór, który występował m.in. w Watykanie przed papieżem Janem Pawłem II. W 1968 r. Kulmowie omal nie stracili domu, kiedy poetka sprzeciwiła się podpisaniu partyjnego wniosku o usunięcie ze Związku Literatów Polskich m.in. Pawła Jasienicy i Stefana Kisielewskiego. Ostatecznie Joanna i Jan Kulmowie wyprowadzili się ze Strumian pod koniec lat 90-tych i zamieszkali w Warszawie.
Pierwszy tomik wierszy pt. "Fatum na zakręcie" wydała w 1957 r. a następnie wiersze w zbiorze "Stukam, pukam..." (1959 r.), zdradzające wzorowanie się na poezji skamandrytów. W następnych zbiorach, m.in. "Cykuta" (1967 r.) czy "Na ten słodki czas" (1981 r.) ujawniła pełen ironii, przekory i groteski styl. Była również autorką dramatów i słuchowisk.
Popularność przyniosły jej wiersze dla najmłodszych. Wydała m.in. tomiki: "Zimowe słowiki" (1967 r.), "Krześlaki z rozwianą grzywą" (1978 r.) i "Garbatą modlitwę" (1993 r.). Cenione są również jej utwory prozatorskie np. "Wio, Leokadio!" (1965) i "Bajki skrzydlate" (1991).
W 1996 r. Joanna Kulmowa objęła funkcję prezesa warszawskiej SPP. Dwukrotnie zorganizowała wspólnie z Janem Kulmą międzynarodowe spotkania literackie. V i VI Warszawskie Dni Literatury "Polska Rzeczpospolitą wielu narodów" odbiły się szerokim echem w kraju i za granicą.
W 2008 r. została uhonorowana Nagrodą Literacką Miasta Stołecznego Warszawy jako "pisarka dla dzieci" za tom "Kulmowa – dzieciom". Otrzymała również Nagrodę Literacką m.st. Warszawy 2013 za całość dorobku, w kategorii "warszawski twórca". Kulmowa została także odznaczona Medalem Korczakowskim, Złotym Medalem Gloria Artis, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Uśmiechu i wieloma innymi.
Wiceprezes Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Piotr Mueldner-Nieckowski powiedział, że Joanna Kulmowa była ceniona nie tylko za wiersze dla dzieci, ale i dla dorosłych. Dodał, że odeszła kolejna wybitna postać polskiej literatury. Piotr Mueldner-Nieckowski, pisarz i autor słuchowisk radiowych, przypomniał, że Joanna Kulmowa skupiła wokół siebie środowisko literatów i muzyków w rejonie Stargardu, gdzie przez wiele lat mieszkała. Wraz z mężem Janem Kulmą organizowali, jak powiedział, oryginalne i dowcipne spotkania, na które przyjeżdżały dziesiątki osób.
Małgorzata Karolina Piekarska, prezes Oddziału Warszawskiego Stowarzyszenia Pisarzy Polskich powiedziała IAR, że Joanna Kulmowa była kimś bardzo ważnym nie tylko dla literatury polskiej, była twórcą wyjątkowo wszechstronnym. Małgorzata Karolina Piekarska dodała, że bardzo rzadko zdarza się artysta, który jest związany z literaturą, muzyką i teatrem. "To jest ogromna strata dla polskiej literatury i polskiej kultury" - powiedziała rozmówczyni.
PAP/IAR/bp
