Kartograf Złowrogiej Historii. Tara (von Neudorf) – to tytuł wystawy arcyoryginalnego rumuńskiego twórcy w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie.
Tara von Neudorf
%gallery_19176%
Tara (von Neudor f) najchętniej tworzy na starych szkolnych mapach i planszach, takich z napisem „Republica Socialistă România”. Malowane flamastrami i czerwoną farbą obrazy są komentarzem do niewygodnej historii, a także współczesnej polityki, zarówno lokalnej, rumuńskiej, jak i uniwersalnej. Tara to jeden z najciekawszych i najbardziej cenzurowanych współczesnych artystów rumuńskich. Jego sarkastyczna, pełna czarnego humoru sztuka wywołuje emocje zarówno bardzo mocną, ekspresyjną formą, jak i krytyczną treścią. Artysta tworzy głównie w Sibiu i w Engelthal, wystawia przede wszystkim w Anaid Art Gallery w Bukareszcie. Krakowska wystawa to jego debiut w Polsce.Na wystawie znajduje się ponad 80 prac – mapy, prace na papierze, rzeźby, ale także własne ubrania artysty – wyszywane, zamalowywane, kreowane w całkowicie autorski sposób.
A tak o jego twórczości pisze dr Monika Rydiger , współkurator wystawy:
Tara (von Neudorf) używa starych szkolnych map z czasów komunistycznych rządów Nicolae Ceaușescu, z widniejącym w kartuszach napisem „Republica Socialistă România”. Często zniszczone, wyblakłe, naddarte, zarysowuje markerem, zamalowuje czy wręcz zachlapuje, najczęściej czerwoną farbą, przytwierdza do nich zdjęcia, ryciny, fragmenty tkanin. Ale mapa nie jest dla Tary tylko tłem dla artystycznej kreacji czy też zwykłym rodzajem podobrazia. Mapa jest integralnym elementem kompozycji dzieła. Wrysowywane gęstą kreską formy przenikają się z obrysem kontynentów, niebieskimi plamami mórz, oceanów i całą resztą kartograficznych znaków. W mapach, zarysowywanych, zachlapywanych farbą, obie warstwy – ta malarska i ta kartograficzna – tworzą jedną pogmatwaną, niejednoznaczną, heterogeniczną przestrzeń.
Widoczne w pracach artysty ciągłe napięcie pomiędzy tym co wewnętrzne i zewnętrzne, subiektywne i uniwersalne, przeszłe i obecne, prowincjonalne i globalne, ten ciągły ruch „outside in, inside out” to znamienny rys dzisiejszej kultury. Złożony charakter sztuki Tary pogłębiają niezwykła wiedza i świadomość historyczna artysty, jego absolutnie bezkompromisowa postawa wobec wszelkich politycznych manipulacji i totalitarnych strategii. Mapy Tary o niezwykle mocnych i ekspresyjnych walorach formalnych ujawniają to ze zdwojoną siłą. Nie jest bez znaczenia fakt, że Tara (von Neudorf) urodził się w Siedmiogrodzie, w jednej z małych miejscowości okręgu Mureş. W kontekście pogmatwanych i bolesnych dziejów tego regionu mapy Tary stają się swoistą kartografią poszukiwania straconej tożsamości.
Sztuka Tary, tak ostra w treści i gwałtowna w formie, mogła zaistnieć dopiero po znamiennym roku 1989, kiedy upadł komunistyczny reżim w Rumunii i rozpadł się cały obóz państw bloku wschodniego.
Tara (von Neudorf) urodził się w 1974 roku w Luduş (węg. Marosludas, niem. Ludasch), w Siedmiogrodzie. Po studiach na Wydziale Grafiki Uniwersytetu Sztuki i Dizajnu (Universitatea de Artă şi Design, UAD) w Klużu-Napoce, kontynuował naukę na Wydziale Malarstwa tej samej uczelni. Od 2005 roku związany jest z Anaid Art Gallery w Bukareszcie, gdzie zorganizowano tak ważne jego wystawy jak „Black Rumania” (2005), „Finis Mundi” (2007), „Generation Djihad” (2009), „Raving History” (2012). Wystawia również za granicą m.in. w Holandii, w Niemczech, w USA, na Węgrzech.
Wystawa w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie czynna będzie do 24 listopada.
(Wojciech Musiał/mat. prasowe)
