W środę w wieku 78 lat zmarł Antoni Krauze, jeden z najwybitniejszych polskich reżyserów i scenarzystów. Urodzony w styczniu 1940 r. w Warszawie, Antoni Krauze był autorem kilkudziesięciu filmów fabularnych i dokumentalnych. Do najbardziej znanych obrazów należą: "Monidło", "Meta", "Zaklęty dwór", "Party przy świecach", "Prognoza pogody", "Dziewczynka z Hotelu Excelsior", "Akwarium", "Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł" i "Smoleńsk" .
Antoni Krauze, reżyser, scenarzysta. Absolwent Wydziału Reżyserii w PWSTiF w Łodzi ( 1966). Wczęsniej studiował na Akdemii Sztuk Pięnych w Warszawie . W 1968 roku związał się ze Studiem Filmowym "TOR" . Był asystentem Krzysztofa Zanussiego przy filmie "Struktura kryształu" . Debiutował filmami krótkometrażowymi w tym nakręconym w 1969 roku filmem "Monidło" wg opowieści Jana Himilsbacha. W 1971 nakręcił pełnometrażowy film pt. "Meta" , którego emisję telewizyjną wstrzymała cenzura. Film ujrzał światło dzienne dopiero w 1980 roku. Jednym z najgłośniejszych filmów Krazuego była wielokrotnie nagradzana "Prognoza pogody", film który powstał na podstawie opowiadania Marka Nowakowskiego w 1982 roku. W obrazie tym zadebiutował jako kompozytor muzyki filmowej Zbigniew Preisner, któremu w roku 1992 reżyser poświęcił film dokumentalny "Preisner, czyli droga do sukcesu".
Reżyser zaprzyjaźniony był także z krakowską Piwnicą pod Baranami. W latach 2001 - 2003 nakręcił kilka filmów dokumentalnych poświęconych legendarnemu kabaretowi i jego współtwórcom Piotrowi Skrzyneckiemu i Janinie Garyckiej. "Piwnica" ( 2001), "Piwnica pod Baranami Piotra Skrzyneckiego" ( 2002), "W jednym.O przyjaźni, miłości i smierci Janiny Garyckiej"(2003)
- To wielkie dzieło - mówił Antoni Krauze w wywiadzie dla Radia Kraków - bo tak trzeba mówić dziś o Piwnicy pod Baranami, chociaż, to tylko kabaret .
.Za swoją twórczość reżyser był wielokrotnie nagradzany. W 1981 roku otrzymał nagrodę specjalną jury na 8. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku za film "Meta". W 1988 r. uhonorowano go specjalną nagrodą jury za całokształt twórczości na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Autorskich w San Remo.
W 2011 roku A.Krauze otrzymał Nagrodę Międzynarodowej Federacji Krytyków Filmowych (FIPRESCI) podczas 35. edycji Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Montrealu za film "Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł" . Obraz jest fabularną rekonstrukcją wydarzeń z grudnia 1970, kiedy to oddziały Milicji Obywatelskiej i wojska ostrzelały tłum pracowników Stoczni im Komuny Paryskiej w Gdyni .
We wrzesniu 2016 roku odbyła się premiera ostatniego filmu Antoniego Krauzego "Smoleńsk" osnutego na tle wydarzeń związanych z katastrofą prezydenckiego samolotu do której doszlo 10 kwietnia 2010 roku pod Smoleńskiem. W jej wyniku zginęlli wszyscy członkowie delegacji polskiej lecący na uroczystości Zbrodni Katyńskiej z prezydentem Lechem Kaczyńskim na czele, oraz załoga samolotu TU -154
W cytowanej przez PAP wypowiedzi Krauze mówił : "Tragedia smoleńska stała się najważniejszym wydarzeniem w III RP, najtragiczniejszą chwilą w polskiej historii od czasu II wojny światowej [ ...] dlatego próba zmierzenia się z tym tematem jest nie tylko wielkim wyzwaniem, ale i obywatelskim obowiązkiem twórcy"
11 listopada 2015 roku Prezydent RP Andrzej Duda podczas uroczystości w Belwederze z okazji Narodowego Święta Niepodległości odznaczył Antoniego Krauze Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za "wybitne zasługi w pracy artystycznej i twórczej".
W maju 2017 roku w trakcie Kongresu "Polska Wielki Projekt" reżyser otrzymał (razem z bratem Andrzejem) nagrodę im. Lecha Kaczyńskiego.
"Krauze był człowiekiem niezwykle otwartym i skromnym - powiedział w rozmowie z PAP - operator filmowy, reżyser i scenarzysta Jacek Petrycki - Od swojego pierwszego filmu wiadomo było jaką postawę wobec świata miał Antoni. Po filmach fabularnych zaczął robić filmy dokumentalne o bardzo ciekawych ludziach, którzy nie byli powszechnie znani. Sam Antoni Krauze był szalenie skromnym człowiekiem. Nigdy w życiu nie myślał o sobie, jako o kimś kto jest osobą publiczną albo kimś budzącym powszechne zainteresowanie"
Antoni Krauze zmarł w środę, 14 lutego. Miał 78 lat.
(Jolanta Drużyńska/PAP/ ko)
