Pierwsza edycja Festiwalu Literatury i Faktu Krakowski Czas Kryminału odbędzie się w terminie 29 września – 4 października 2025. W programie m.in. spotkania z najbardziej poczytnymi autorami polskich kryminałów; literackie spacery śladami bohaterów powieści; zwiedzanie Zakładu Medycyny Sądowej i Instytutu Ekspertyz Sądowych; warsztaty prowadzone przez Wydział Chemii Sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Nowoczesne Technologie w Kryminalistyce Akademii Górniczo-Hutniczej; a także panele dyskusyjne i występy muzyczne. Festiwal organizuje Fundacja Promocji Kultury „Urwany Film” oraz Centrum Młodzieży im. dr. Henryka Jordana przy wsparciu Gminy Miejskiej Kraków, z inspiracji Iwony Chamielec, wiceprzewodniczącej Rady Miasta Krakowa. Z Januszem Miką, pomysłodawcą i współorganizatorem Festiwalu, dziennikarzem, filmowcem. pisarzem, autor powieści kryminalnych rozmawia Katarzyna Fortuna.
Program Festiwalu
Poniedziałek, 29 września
Biblioteka Publiczna w Krakowie, ul. Rajska 1, I piętro
Otwarcie I Festiwalu Literatury i Faktu KRAKOWSKI CZAS KRYMINAŁU.
Prelekcja i wernisaż wystawy „Kryminał w II RP” autorstwa Jana Bińczyckiego, dziennikarza, animatora kultury.
Godz. 18.30, Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, ul. Rajska 1, sala 53
ZBRODNIA DOSKONAŁA
Spotkanie z Maciejem Kwaśniewski, autorem książki „Tatry. Na granicy życia i śmierci”. Redaktor naczelny „Taternika” opowie o swoich rozlicznych działaniach zmierzających do rozwiązania zagadki tragedii pod Lodową Przełęczą w Dolinie Jaworowe, która miała miejsce sto lat temu. Prowadzenie: Wojciech Wolnicki.
Część artystyczna: duet muzyczny PiS (Piotr Lekki – TSA MNKWL, Robert Masztalerz – 4 Szmery) w repertuarze znanych piosenek z morderstwem w tle.
Wtorek, 30 września
Godz. 12.00, Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, ul. Rajska 1, sala 53
JAK WYKRYĆ ZBRODNIĘ
Warsztaty chemiczne dla dzieci i młodzieży prowadzi dr hab. Michał Woźniakiewicz, kierownik Pracowni Chemii Sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz dr Monika Ciechomska.
Pracownia zlokalizowana na Wydziale Chemii UJ jest jednostką zajmującą się prowadzeniem badań i zajęć dydaktycznych w zakresie fizykochemii kryminalistycznej, które związane są głównie z różnicowaniem materiałów kryjących naniesionych na papier oraz toksykologią sądową, czyli analizą m.in. trucizn i substancji psychoaktywnych w materiale biologicznym.
Godz. 16.00, zbiórka: Plac Nowy
MORDERSTWO W MOJEJ DZIELNICY – spacer I
Po Kazimierzu, śladami bohaterów swoich powieści kryminalnych, oprowadza Agnieszka Graca, pisarka, laureatka Nagrody Wielkiego Kalibru, b. nauczycielka języka angielskiego, francuskiego i polskiego (jako obcego), autorka powieści kryminalnych „Czarny poniedziałek” i „Podniebie”.
W razie niepogody spotkanie odbędzie się w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie, ul. Rajska 1, sala 53.
Godz. 18.30, Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, ul. Rajska 1, sala 53
W IMIĘ ŁEMKOWSKIEJ NATURY
Spotkanie z Jędrzejem Pasierskim, autorem kryminałów, laureatem Nagrody Wielkiego Kalibru. Jędrzej Pasierski z wykształcenia jest jest prawnikiem, pracował w organizacjach zajmujących się prawną ochroną środowiska, międzynarodową pomocą rozwojową oraz współpracą państw Europy Środkowo-Wschodniej. Jest autorem m.in. cyklu powieści kryminalnych z Niną Warwiłow w roli głównej. Prowadzenie: Paulina Stoparek.
Andrzej Zaręba rysuje portrety pamięciowe bohaterów powieści.
Środa, 1 października
Godz. 12.00 i 13.30, Zakład Medycyny Sądowej UJ, ul. Grzegórzecka 16
Zwiedzanie Zakładu Medycyny Sądowej pod kierunkiem kierownika zakładu dr. hab. Tomasza Konopki. Dr Konopka zajmował się m.in. sprawą polskiego Hannibala Lectera, przeprowadził sekcję zwłok gen. Sikorskiego, rozwiązał zagadkę kryminalną sprzed kilku tysięcy lat. Z jego usług korzystali też funkcjonariusze FBI.
Krakowski Zakład Medycyny Sądowej wydaje rocznie ponad 5000 opinii sądowo-lekarskich dla celów Wymiaru Sprawiedliwości, w tym około 1000 na podstawie sekcji zwłok. Katedra Medycyny Sądowej, w skład której wchodzi Zakład Medycyny Sądowej, kształci specjalistów z zakresu medycyny sądowej, a także toksykologii, hemogenetyki i histologii.
Godz. 16.00, zbiórka: Plac Inwalidów
MORDERSTWO W MOJEJ DZIELNICY – spacer II
Po Krowodrzy, śladami bohaterów swoich książek oprowadza Janusz Mika, dziennikarz, pisarz, autor powieści kryminalnych i wydawnictw o charakterze regionalnym, apologeta dzielnicy Krowodrza.
W razie niepogody spotkanie odbędzie się w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie, ul. Rajska 1, sala 53.
Godz. 18.30, Biblioteka Kraków, ul. Królewska 59
KRÓTKIE POŻEGNANIE CZY CIOS KOŃCZĄCY
Spotkanie z Mariuszem Czubajem, autorem kryminałów, dwukrotnym laureatem Nagrody Wielkiego Kalibru, antrolopologiem kultury, literaturoznawcą, członkiem Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego. Mariusz Czubaj jest też posiadaczem 1. dan w karate tradycyjnym (ITKF), współzałożycielem zespołu muzycznego Kornet Olemana, a także redaktorem naczelnym kwartalnika „Kultura Popularna”. Prowadzenie: Anna Czarnota.
Andrzej Zaręba rysuje portrety pamięciowe bohaterów powieści.
Czwartek, 2 października
Godz. 11.00, Instytutu Ekspertyz Sądowych, ul. Westerplatte 9
Prezentacja działalności Instytutu Ekspertyz Sądowych z udziałem biegłych.
Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. dra Jana Sehna jest instytucją zajmującą się opiniowaniem dla potrzeb wymiaru sprawiedliwości, prowadzeniem badań naukowych i prac badawczo-rozwojowych oraz szkoleń z zakresu nauk sądowych. IES organizuje konferencje naukowe oraz m.in. Turniej Wiedzy Kryminalistycznej. Działają tu pracownie m.in.: Badania Mikrośladów, Analiz Toksykologicznych, Badania Alkoholu i Narkotyków, Daktyloskopii i Antropologii Sądowej, Genetyki Sądowej.
Godz. 16.00, zbiórka: KS Korona, ul. Kalwaryjska 9
ZBRODNIA W MOJEJ DZIELNICY – spacer III
Po Podgórzu, śladami bohaterów swoich powieści kryminalnych, oprowadza Kazimierz Kyrcz. który był oficerem krakowskiej policji (obecnie na zasłużonej emeryturze), w swojej twórczości garściami czerpie z zawodowych doświadczeń. Jest m.in. twórcą cyklu kryminałów z komisarzem Bednarskim w roli głównej.
W razie niepogody spotkanie odbędzie się w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie, ul. Rajska 1, sala 53.
Godz. 18.30, Arteteka WBP w Krakowie, ul. Rajska 12 (wejście od Szujskiego)
NOWE DROGI KRYMINAŁU
Spotkanie z Gają Grzegorzewską, pisarką, laureatką Nagrody Wielkiego Kalibru, filmoznawczynią. Gaja Grzegorzewska zajmuje się także scenopisarstwem. Jest jedną ze scenarzystek filmu „Erotica” 2022 i serialu „Krakowskie potwory”. Pisze także scenariusze do seriali kryminalnych emitowanych w Radio Kraków. Prowadzenie: Anna Czarnota.
Andrzej Zaręba rysuje portrety pamięciowe bohaterów powieści.
Piątek, 3 października
Godz. 12.00 i 13.30, Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, ul. Rajska 1, sala 247
Warsztaty daktyloskopijne pod kierunkiem mł. insp. Władysława Wojtyczki – specjalisty w dziedzinach: analiza miejsca zdarzenia, instytucja biegłego sądowego, ekspertyza kryminalistyczna.
Nowoczesne technologie w kryminalistyce AGH to kierunek jest objęty umowami partnerskimi ze służbami specjalnymi RP – Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służbą Kontrwywiadu Wojskowego oraz Żandarmerią Wojskową. Absolwenci kierunku zdobywają wiedzę z zakresu szeroko rozumianej kryminalistyki, m.in.: informatyki śledczej, pozyskiwania oraz analizy źródeł informacji, sposobów pozyskiwania, zabezpieczenia, badania oraz wykorzystywania śladów kryminalistycznych.
godz. 16.00, Zbiórka: Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, ul. Rajska 1
MORDERSTWO W MOJEJ DZIELNICY – spacer IV
Po Starym Mieście, śladami bohaterów swoich powieści kryminalnych, oprowadza Jacek Dehnel i Piotr Tarczyński, którzy jako Maryla Szimiczkowa stworzyli postać profesorowej Szczupaczyńskiej. Jacek Dehnel jest też poetą i tłumaczem, prowadzi też bloga poświęconego międzywojennemu tabloidowi kryminalnemu „Tajny Detektyw”.
W razie niepogody spotkanie odbędzie się w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie, ul. Rajska 1, sala 53.
Godz. 18.30, Arteteka WBP w Krakowie, ul. Rajska 12 (wejście od ul. Szujskiego)
SKRADZIONE ARCYDZIEŁO
Spotkanie z Joanną Jodełką, autorką kryminałów, laureatką Nagrody Wielkiego Kalibru. Joanna Jodełka, fascynatka Poznania i Wielkopolski, w swoich powieściach miesza schematy pochodzące z różnych konwencji gatunkowych (kryminał, thriller, powieść sensacyjna, obyczajowa czy psychologiczna). Prowadzenie: Anna Czarnota.
Andrzej Zaręba rysuje portrety pamięciowe bohaterów powieści.
Sobota, 4 października
Godz. 19.00, Centrum Kultury im. Jordana, ul. Krupnicza 38
Gala KRAKOWSKIEGO CZASU KRYMINAŁU
ZBRODNIA I KAMERA
Panel, podczas którego spotkają się twórcy filmów kryminalnych: Borys Lankosz, reżyser m.in. filmu „Ziarno prawdy”, Wiktor Piątkowski, producent filmowy, scenarzysta m.in. serialu „Morderczynie” oraz Krzysztof Maćkowski, pisarz, scenarzysta m.in. serialu „Wataha”.
Część artystyczna: Criminal Jazz Band Szymona Miki w repertuarze filmowym.
