Podwójny jubileusz Jerzego Treli

Jeden z najwybitniejszych polskich aktorów teatralnych i filmowych urodził się 14 marca 1942 roku w podkrakowskich Leńczach. Studiował w krakowskiej PWST. Był jednym ze współtwórców Teatru STU, pracował też w Teatrze Rozmaitości (dzisiejszej Bagateli).

Od 1970 r.  związany z Narodowym Starym Teatrem w Krakowie. Grał w spektaklach m.in. Jerzego Jarockiego, Konrada Swinarskiego, Andrzeja Wajdy, Kazimierza Kutza i Krystiana Lupy.  Do historii teatru przeszła jego rola Konrada w „Dziadach” (1973)  Adama Mickiewicza  i Konrada  w „Wyzwoleniu”(1974)  Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Konrada Swinarskiego.

Jerzy  Trela zagrał w głośnych realizacjach sztuk Witkacego, Gombrowicza i Mrożka, m.in.: „Szewcach” (1971), „Matce” (1972), „Portrecie” (1988), Ślubie (1991) w reżyserii Jerzego Jarockiego.

Współpracował z Andrzejem Wajdą przy jego teatralnych inscenizacjach, m.in. „Z biegiem lat, z biegiem dni...” (1978), „Hamlet” (1981), „Dybuk” (1988). Ważne są również role w spektaklach Jerzego Grzegorzewskiego,  inscenizacjach dramatów Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Narodowym w Warszawie: „Sędziowie” (1999) i „Wesele” (2000). W 2002 roku zagrał w  przedstawieniu „Morze i zwierciadło”, jednym z ostatnich dzieł teatralnych Grzegorzewskiego. Artysta współpracuje także z Krystianem Lupą, zagrał w Powrocie Odysa (1981) i Lunatykach II (1998).

W artystycznym dorobku ma ponad 140 ról w Teatrze TV oraz ponad 70 ról filmowych. Profesor i wykładowca Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie,  przez dwie kadencje, w latach 1984-1990, był jej rektorem.
O byciu rektorem, aktorstwie i rodzinie aktor opowiadał  Elżbiecie Koniecznej.

Aktor jest laureatem wielu nagród teatralnych, filmowych, telewizyjnych. Otrzymał m.in. honorowy tytuł „Zasłużonego dla kultury narodowej” (1989), Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki w dziedzinie teatru oraz Gloria Artis (2005); w 2011 roku został uhonorowany  Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. 

Jerzy Trela jest bardzo mocno związany z Radiem Kraków. Już jako student szkoły teatralnej rozpoczął współpracę z reżyserką Romaną Bobrowską.

„W radiu najbardziej cenię samotność i bliskość, intymność kontaktu ze słuchaczem. Lubię grać w słuchowiskach, ale bardzo bliska jest mi również poezja czytana w radiu” - tak o swoich radiowych doświadczeniach  mówił w rozmowie z  Justyną Nowicką

Aktor wystąpił w wielu  w słuchowiskach zrealizowanych w Radiu Kraków. Na Festiwalu "Dwa teatry" w Sopocie w 2005 roku Jerzy Trela otrzymał nagrodę aktorską za główną rolę w słuchowisku  pt. "Chrystus z Lobetal" w reżyserii Romany Bobrowskiej, wg tekstu Leszka Wołosiuka  o ostatnich dniach Ericha Honeckera.

W „Weselu” w reż. Andrzeja Seweryna zagrał Wernyhorę, w rolę starego Konrada wcielił się  w  słuchowisku "Sceny z Wyzwolenia” Stanisława Wyspiańskiego w reż. Agaty Dudy- Gracz.

Jerzy Trela wystąpił też w „Sercu ciemności” Jacka Dukaja w reż. Małgorzaty Warsickiej  oraz wraz z Anną Polony w  słuchowisku i na płycie w reż. Józefa Opalskiego „Droga Pani Schubert” na podstawie wierszy Ewy Lipskiej.

 

W archiwum Radia Kraków jest wiele nagrań czytanych przez Jerzego Trelę wierszy i powieści.

14 marca o godz. 17.00 w Bazylice  Świętego Michała Archanioła na Skałce  (ul. Skałeczna 15) odbędzie się jubileuszowa msza św. w intencji Aktora. Homilię wygłosi ksiądz profesor  Alfred Wierzbicki.