Mamy pecha, że nasze narodowe święto wypada w najbardziej ponurym miesiącu roku. Kiedyś trafiłam do Saragossy w dniu święta Hiszpanii. Na ulicach tańczyły tłumy, nad rzeką siedzieli ludzie z koszami piknikowymi, pili wino, cieszyli się.
Pomyślałam wtedy, że nam najlepiej wychodzi świętowanie narodowych klęsk, porażek, dramatów. Na szczęście nie wszyscy są tacy.
Kiedy to Święto jeszcze Świętem nie było, a raczej nie wolno mu było być Świętem, dla mnie i moich przyjaciół był to jeden z najpiękniejszych dni w roku. 11 listopada przychodzili do mnie na wieczór patriotyczny. W oknie wisiała bialo-czerwona, na fortepianie stał portret Marszałka, przed nim bialo-czerwone kwiaty a my zaczynaliśmy śpiewać legionowe pieśni.
Miałam śpiewnik żołnierski mojego dziadka, pożółkły, wydany w latach dwudziestych.
Na początek "My Pierwsza Brygada" a poźniej kolejne. Nie zabrakło tych wcześniejszych np. Marsza Strzelcow z 1863 roku z naszym ulubionym tekstem: "Do Azji precz tyranie, tam siej mordy"
Pierwsza część wieczoru była podniosła i patriotyczna, poźniej - wraz z kolejnym toastem na pohybel komunie, przechodziliśmy do lżejszego repertuaru. Też wojskowego, przedwojennego, ale zdecydowanie mniej cenzuralnego. Oczywiście nie mogło zabraknąć "Hej dziewczyno, hej niebogo", ale nie tej z 1918 roku, lecz poźniejszej wersji, gdzie nieboga miała się strzec "tego, co na kradzionym koniu jedzie" i musiała "chować zegarek".
Śpiewaliśmy radośnie : "ja myślałem, że to chlewik, że to jakiś stary trzewik - a to bolszewik" i zawsze ktoś pytał: - to co, jeszcze raz? -
- Jasne - odpowiadaliśmy i zgodnym chórem, przy akompaniamencie fortepianu śpiewalismy : "ja myślałem, że to śmieci, że to bydło drogą leci - a to Sowieci"
No i wyśpiewaliśmy sobie wolność...
Komuna się skończyła, owoc przestał być zakazany, więc smakuje inaczej, ale 11 listopada, jak zawsze, w oknie zawiśnie flaga, przed portretem Piłsudskiego staną kwiaty, do samochodowej anteny przywiążę bialo-czerwoną wstążeczkę.
Zamiast wiecznie narzekać, cieszmy się - bo to radosne święto.
----------------------------
Fotografia: portret Marszałka / według Konrada Krzyżanowskiego/ autorstwa mojego kolegi ze studiów Marka Wiatra i zdjęcie mojego dziadka - sadząc po stopniu oficerskim - zrobione tuż po wojnie polsko-bolszewickiej.