Wtorek, 17 lis 3 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Jak się święcił 1 maja

PRL-owskiego systemu, jego władz i wyznawców nienawidziłam z całą mocą młodzieńczej żarliwości. Był jednak jeden dzień w roku, który udawał się im znakomicie. 1-majowe obchody były zabawniejsze od najlepszego kabaretu.

Jak się święcił 1 maja
fot: Beata Penderecka

Oczywiście dla nich przekaz pochodów i manifestacji był zupełnie inny - to miał być wyraz poparcia dla władz i ustroju, ale zwykli ludzie pękali ze śmiechu oglądając w telewizji prostackie twarze Towarzyszy Szmaciaków, przyjmujących z trybuny pozdrowienia ludu pracującego miast i wsi. Materiał montowano tak, żeby widać było wyłącznie uśmiechniętych i szczęśliwych ludzi - większość tych spędzonych na siłę, znudzonych i wściekłych, kamera zręcznie omijała.
Niezamierzonym efektem komicznym były powiewające na czerwonych sztandarach podobizny Marksa, Engelsa, Lenina i aktualnych przywódców, wiatr wykrzywiał ich twarze, jak w gabinecie krzywych luster.
Ludowi rzucano 1-majowy ochłap - z ciężarówek sprzedawano świeże bułki z szynką, towar normalnie niedostępny, słodycze i piwo.

Kulisy pochodu widziałam z okien - w dzieciństwie mieszkałam przy ul. Gertrudy / wówczas Waryńskiego/. To tam tłumy nieszczęśników przywiezionych z całego województwa, oczekiwały na swoją kolej przedefilowania przed trybuną honorową na Basztowej. Od świtu zajmowali jezdnię, chodniki i Planty nudząc się śmiertelnie, grając w karty, drzemiąc i jedząc przywiezione z domu kanapki. Oczywiście nikt nie pomyślał, że lud pracujący miast i wsi ma potrzeby fizjologiczne. Ich efekt śmierdział na Plantach przez wiele majowych dni.

1 maja przez Basztową przepędzano też młodzież szkolną. Dość szybko znaleźliśmy w konstytucji zapis o wolności zgromadzeń, ale zanim to nastąpiło, dwa razy zmuszono nas do udziału w tej durnej imprezie i dwa razy zakończyło się to skandalem. Byłam chyba w piątej klasie, kiedy mieliśmy przemaszerować w pochodzie, unosząc przed trybuną napis złożony z literek na patykach. Nie pamiętam jego treści, jakaś pochwała ustroju. Przez tydzień ćwiczyliśmy na szkolnym podwórku - oczywiście nauczyciele nie wiedzieli, że po lekcjach odbywały się inne, całkiem prywatne ćwiczenia. W rezultacie, przed trybuną, z której towarzysze serdecznie pozdrawiali urocze dzieciątka - ktoś się potknął, komuś się nagle but rozwiązał, ktoś pomylił szyki i zdumionym oczom, zamiast stosownego napisu, ukazało się hasło zupełnie absurdalne. Nasz skromny wkład w światowy nurt dadaizmu.

Rok później do udziału w pochodzie już nas nie dopuszczono, mieliśmy dzień wcześniej wziąć udział w capstrzyku. Ten udział zakończył się dość gwałtownie po tym, jak ul. Krowoderska zatrzęsła się od śpiewanej przez nas na całe gardło piosenki: " Żal, żal za dziewczyną, za zieloną Ukrainą"..., a kolega otulił się czerwonym sztandarem / pozdrowienia Janku ! / . Tym razem wezwano rodziców.

Całą klasą z podstawówki poszliśmy do liceum, a za nami poszła fama, bezwzględnie lojalnych wobec siebie wywrotowców. Udziału w komunistycznych spędach nikt już nam nie ośmielił się proponować.

c.d.n.

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki