1 października o godz. 20.00 w Bazylice św. Franciszka z Asyżu w Krakowie odbędzie się ogólnopolskie prawykonanie oratorium „Franciszek. Światłe oczy serca”. O nowym dziele, jego powstawaniu i postaci św. Franciszka z Asyżu w audycji „Wieczór Galicjowy” Radia Kraków Lidia Jazgar rozmawiała z twórcami i organizatorami wydarzenia: o. dr. Andrzejem Zającem OFMConv, o. Janem Szewkiem OFMConv, Piotrem Pałką oraz Anną Kurpiewską. Wstęp na koncert jest wolny.
Posłuchaj audycji
Franciszek, który wciąż inspiruje
Prawykonanie oratorium wpisuje się w jubileusz 800-lecia śmierci św. Franciszka z Asyżu. Rozmowa w Radiu Kraków stała się okazją nie tylko do opowiedzenia o nowym utworze, ale również do przypomnienia, jak szeroka jest rodzina franciszkańska.
Jak wyjaśniał o. Jan Szewek OFMConv, należą do niej nie tylko zakonnicy. Św. Franciszek dał początek trzem zakonom: pierwszemu zakonowi franciszkańskiemu, drugiemu, związanemu ze św. Klarą, oraz trzeciemu – przeznaczonemu dla osób świeckich. Do Franciszkańskiego Zakonu Świeckich mogą należeć m.in. osoby żyjące w małżeństwach, osoby samotne, a także duchowni.
Franciszkańska duchowość jest też podstawą działalności Fundacji Brat Słońce, współorganizatora prawykonania oratorium. Jak mówiła jej dyrektor Anna Kurpiewska, fundacja wspiera m.in. poradnie rodzinne, świetlice dla dzieci i ośrodki leczenia uzależnień, pomaga także w odnawianiu polskich zabytkowych kościołów.
Najpierw jest słowo
Libretto oratorium napisał o. dr Andrzej Zając OFMConv. Podczas rozmowy opowiedział, jak rodzą się jego teksty. Zanim zacznie pisać, potrzebuje czasu, aby temat dojrzał. Sam proces pisania wymaga natomiast ciszy i oderwania od codzienności.
– W naszym przypadku dalej na początku jest słowo – mówił o współpracy z Piotrem Pałką.
Twórcy najpierw rozmawiają o koncepcji dzieła i kierunku, w którym chcą pójść. Dopiero później powstaje tekst, który trafia do kompozytora. Dla o. Andrzeja Zająca pisanie jest doświadczeniem mocno związanym z wiarą i działaniem Ducha Świętego.
Kiedy słowa stają się muzyką
Kolejnym etapem jest praca Piotra Pałki. Kompozytor przyznał, że zanim pojawią się pierwsze dźwięki, długo żyje otrzymanym tekstem. Ważne są dla niego wcześniejsze rozmowy z autorem libretta i próba zrozumienia jego zamysłu.
W przypadku nowego oratorium otrzymał tekst złożony z dziewięciu części. Muzyki jeszcze nie było. Melodie i motywy przychodziły stopniowo – podczas modlitwy, czytania tekstu i chwil ciszy.
Pałka podkreślał w Radiu Kraków, że komponowanie muzyki religijnej nie jest dla niego wyłącznie pracą artystyczną. Ważniejszy od popularności utworu jest jego wpływ na człowieka. Przywołał historię osoby, którą jedna z jego kompozycji usłyszana podczas liturgii skłoniła do pójścia do spowiedzi.
– Dla takiej jednej sytuacji warto było napisać taką kompozycję – mówił.
Współpraca, która trwa od lat
„Franciszek. Światłe oczy serca” nie jest pierwszym wspólnym przedsięwzięciem o. Andrzeja Zająca i Piotra Pałki. Ich artystyczna współpraca sięga 2005 roku.
Wśród wcześniejszych dzieł znalazła się m.in. „Missa Martyrum” związana z franciszkańskimi męczennikami z Pariacoto – bł. Zbigniewem Strzałkowskim i bł. Michałem Tomaszkiem. Misjonarze pracowali w Peru, gdzie nie tylko głosili Ewangelię, ale również pomagali mieszkańcom w czasie suszy i epidemii cholery, wspierali szkoły i lokalne społeczności. W 1991 roku zostali zamordowani przez terrorystów ze Świetlistego Szlaku.
Historia franciszkańskich męczenników pojawiła się w audycji nieprzypadkowo. Jak podkreślali goście, opowieść o św. Franciszku jest również opowieścią o ludziach, którzy wiele lat po jego śmierci próbują żyć według pozostawionych przez niego wartości.
Od 1999 roku u Franciszkanów
Z krakowską Bazyliką Franciszkanów od lat związany jest także Piotr Pałka. W audycji wspominał rok 1999 i początki chóru Voce Angeli. Grupa młodych ludzi poszukiwała wówczas miejsca do prób. Znalazła je właśnie u franciszkanów.
– No to zostańcie u nas – usłyszeli.
I zostali. Chór do dziś działa przy bazylice, śpiewa i uczestniczy w wydarzeniach odbywających się w tym miejscu. Weźmie udział także w prawykonaniu nowego oratorium.
Prawykonanie 1 października
Ogólnopolskie prawykonanie oratorium „Franciszek. Światłe oczy serca” odbędzie się 1 października o godz. 20.00 w Bazylice św. Franciszka z Asyżu przy ul. Franciszkańskiej w Krakowie.
Podczas koncertu wystąpią soliści oraz chóry i orkiestra związane z krakowskim środowiskiem muzycznym. Wstęp na wydarzenie jest wolny.
O powstawaniu oratorium, duchowości franciszkańskiej oraz osobistych związkach twórców z postacią św. Franciszka z Asyżu opowiadali w „Wieczorze Galicjowym” Radia Kraków: o. dr Andrzej Zając OFMConv – autor libretta, o. Jan Szewek OFMConv – rzecznik prasowy Prowincji św. Antoniego i bł. Jakuba Strzemię Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych, Piotr Pałka – kompozytor i dyrygent oraz Anna Kurpiewska – dyrektor Fundacji Brat Słońce. Rozmowę prowadziła Lidia Jazgar.
