Poniedziałek, 16 lis -2 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Słuchałam jak śpiewa rzeka. W odwiedzinach u Teresy Mirgi

Wokół Romów przez wieki nagromadziło się wiele stereotypów. Z jednej strony boimy się ich, z drugiej wzruszamy przy cygańskich pieśniach i marzymy o wolności. Tymczasem kasta Bergitka Roma to bliscy sąsiedzi górali, od wieków mieszkali obok nich i ciężko pracowali. Tym razem autorki "Przed Horyzontem" wyruszyły na Spisz, w odwiedziny do Teresy Mirgi.

Słuchałam jak śpiewa rzeka. W odwiedzinach u Teresy Mirgi
Fot. Piotr Korczak

Posłuchaj audycji Przed Horyzontem

Teresa Mirga jest cygańską poetką, pieśniarką, gitarzystką, kompozytorką oraz założycielką i liderką zespołu Kałe Bała (Czarne Włosy). Wywodzi się z grupy Bergitka Roma. Śpiewa pieśni należące do jej tradycji, ale sięga też do innych kultur, a przede wszystkim tworzy własne utwory- będące często wyrazem głębokiej wiary. Odwiedzamy ją w Czarnej Górze na Spiszu, gdzie Teresa Mirga się urodziła i jak twierdzi „jest to jej miejsce na ziemi”.

Góralsko-romska, romsko-góralska Czarna Góra

W Czarnej Górze na Spiszu od wieków mieszkają Romowie z kasty Bergitka Roma - Romowie Karpaccy. Swój spokój odnajduje tam Teresa Mirga – pieśniarka z zespołu Kałe-Bała. Artystka podkreśla, że nie jest to zamknięta enklawa. Cyganie od zawsze mieli kontakt z góralami i na odwrót. Trudne, górskie warunki kształtowały wszystkich tutejszych mieszkańców. Obie grupy inspirowały się także muzycznie.

Nie jest Cyganem ten, kto nigdy nie płakał. Historie rodzinne

Romowie to wyjątkowo rodzinna grupa etniczna. Przepełnia ich radość bycia razem i jednocześnie tęsknota za lepszym bytem. Rodzina bohaterki audycji „Przed Horyzontem” przybyła do Polski ze Słowacji. Romowie z Bergitki wiodą osiadły tryb życia i zawsze ciężko pracowali, także przy odbudowie Polski po II wojnie światowej. Kobiety z rodziny Teresy Mirgi układały kamienne drogi. Był też wujek, który uczył się grać na skrzypcach.

Porywacze dzieci? Krzywdzące i nieprawdziwe stereotypy

Wokół grupy romskiej przez wieki nagromadziło się wiele stereotypów. Cyganie w ciągle powszechnym pojmowaniu są złodziejami, niechętnie podejmują pracę i porywają dzieci. Teresa Mirga wzdycha i jednocześnie się śmieje, gdy o tym słyszy. Romowie osiadli - tłumaczy - prowadzą normalne życie. Dzieci się uczą a dorośli zarabiają. I kto mając zazwyczaj wielodzietną rodzinę, chciałby kraść dzieci? Ponadto, nie mogą pamiętać wędrówki taborów, nie palą też ognisk w lesie i romantycznie - "nie pędzą z wiatrem".

Kałe-Bała czyli czarne włosy, które nie siwieją

W ubiegłym roku zespół Kałe-Bała, który zakładała i w nim śpiewa Teresa Mirga, obchodził 30 lecie. Ona sama chętnie dzieli się tradycją górskich Romów podczas licznych warsztatów. Ale lubi też spokój Czarnej Góry, płynącą nieopodal jej domu rzekę i spacer do lasu. Wtedy pisze własne pieśni oraz wiersze. Ale nie tylko przyroda stanowi inspirację. Artystkę poruszają też sprawy aktualne, często bolesne.

Fot. Piotr Korczak

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, skcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

  • Wójt pozostał, radni stracili mandaty. Dziś wybory w gminie Mszana Dolna

    Krystyna Pasek

  • Koniec marzeń o wschodniej obwodnicy Tarnowa? Drogowcy nie widzą szans, miasto nie odpuszcza

    Bartłomiej Maziarz

Najnowsze

  • Małanka wraca do Krakowa! / Маланка повертається до Кракова!

  • Audycja z 15.11.2026 r.

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

  • Autyzm bez stereotypów. Co naprawdę wiemy o spektrum?

  • Turysta zginął pod lawiną w rejonie Żółtej Turni w Tatrach

  • O "sowach" i "skowronkach"... Także wśród ssaków i owadów