Rejestracja dziecka po narodzinach nie musi oznaczać wizyty w Urzędzie Stanu Cywilnego. W wielu przypadkach formalności można załatwić przez internet. O tym, kiedy to możliwe, jakie są terminy i co dzieje się w sytuacjach nietypowych, w audycji „Mój Kraków” Radia Kraków mówiła Agnieszka Piasecka, zastępca kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Krakowie.
Posłuchaj audycji
Rejestracja dziecka przez internet – kiedy to możliwe
Narodziny dziecka to radosny moment, ale dla rodziców oznacza też konieczność dopełnienia formalności. Jak podkreśla Agnieszka Piasecka, w wielu przypadkach nie trzeba już osobiście stawiać się w urzędzie.
– „Jeżeli dziecko pochodzi z małżeństwa albo ojcostwo zostało ustalone jeszcze przed jego urodzeniem, rodzice mogą zgłosić urodzenie elektronicznie” – wyjaśnia.
W takim przypadku rodzice składają wniosek przez internet, wybierają imię dla dziecka, a urząd sporządza akt urodzenia na podstawie elektronicznego zgłoszenia.
– „Rodzice nie muszą w ogóle pojawiać się w urzędzie” – dodaje.
Dziecko poza małżeństwem – konieczna wizyta w USC
Inaczej wygląda sytuacja, gdy dziecko rodzi się poza małżeństwem, a ojcostwo nie zostało wcześniej uznane. Wtedy nie da się uniknąć wizyty w Urzędzie Stanu Cywilnego.
– „Niestety obecność obojga rodziców jest obowiązkowa. Muszą złożyć stosowne oświadczenia” – mówi Agnieszka Piasecka.
Urzędniczka zachęca jednak, by takie formalności załatwić jeszcze przed narodzinami dziecka.
– „Można przyjąć oświadczenie o uznaniu dziecka w łonie matki. Wtedy w momencie urodzenia wszystkie formalności są już załatwione” – tłumaczy.
Ma to także znaczenie praktyczne.
– „Ojciec już w szpitalu występuje legalnie jako ojciec dziecka i może podejmować decyzje dotyczące maleństwa” – dodaje.
21 dni na zgłoszenie narodzin
Rodzice nie mogą odkładać zgłoszenia narodzin w nieskończoność. Przepisy jasno określają termin.
– „Rodzice mają 21 dni od momentu urodzenia dziecka na zgłoszenie urodzenia w Urzędzie Stanu Cywilnego” – przypomina Agnieszka Piasecka.
Jeśli ten obowiązek nie zostanie dopełniony, urząd sporządzi akt urodzenia z urzędu.
– „Kierownik USC sam wybierze imię dla dziecka” – podkreśla.
Rodzice zostaną o tym poinformowani i będą mieli jeszcze możliwość zmiany imienia.
– „Mają sześć miesięcy, żeby zgłosić się do urzędu i zmienić imię dziecku” – wyjaśnia.
Szpital zgłasza urodzenie elektronicznie
Skąd urząd wie, że dziecko przyszło na świat? Odpowiedzialność spoczywa na szpitalu.
– „Od 1 stycznia 2024 roku szpital wysyła kartę urodzenia dziecka elektronicznie i ma na to trzy dni od momentu porodu” – mówi zastępca kierownika USC.
Choć szpitale miały ten obowiązek już wcześniej, forma elektroniczna znacznie usprawniła procedurę.
Gdy dziecko rodzi się poza szpitalem
Są też sytuacje bardzo rzadkie i trudne, gdy dziecko nie rodzi się w szpitalu i nikt nie zgłasza jego narodzin.
– „My o takich przypadkach po prostu nie wiemy. Zdarzają się bardzo rzadko” – przyznaje Agnieszka Piasecka.
Jeśli dziecko zostanie odnalezione później, na przykład w wyniku interwencji policji, sprawą zajmuje się sąd.
– „To sąd ustala treść aktu urodzenia, a my sporządzamy go na podstawie postanowienia” – tłumaczy.
Podobnie wygląda procedura w przypadku dzieci pozostawionych w oknach życia.
Rejestracja dziecka jest bezpłatna
Rodzice często pytają o koszty związane z rejestracją noworodka. Dobra wiadomość jest taka, że nie trzeba za to płacić.
– „Zgłoszenie urodzenia dziecka i pierwszy odpis aktu urodzenia są zwolnione z opłaty skarbowej” – podkreśla Agnieszka Piasecka.
Standardowo rodzice otrzymują skrócony odpis aktu urodzenia, ale możliwe jest także uzyskanie odpisu zupełnego lub wielojęzycznego.
– „Polska podpisała konwencję, dzięki której można dostać odpis wielojęzyczny, używany później w krajach, które ją podpisały” – wyjaśnia.
Dzieci cudzoziemców też muszą być zarejestrowane
Obowiązek rejestracji dotyczy wszystkich dzieci urodzonych w Polsce, niezależnie od obywatelstwa rodziców.
– „Wszystkie dzieci urodzone na terenie Polski muszą mieć sporządzony akt urodzenia w Urzędzie Stanu Cywilnego” – mówi Agnieszka Piasecka.
Dotyczy to również rodzin, które są w Polsce tylko przejazdem. Na podstawie polskiego aktu urodzenia rodzice mogą później dopełnić formalności w swoim kraju, zgodnie z tamtejszymi przepisami.
