Dziecko w teatrze to wyjątkowy odbiorca. Czasem niesforny, płaczliwy i ruchliwy, a czasem uważny i skupiony. Jak tworzy się spektakl dla najmłodszych, by zaciekawił widzów? Dlaczego nawet roczne dzieci potrafią być niezwykle czujnymi widzami? Jak wygląda praca z „najnajami”, i dlaczego improwizacja bywa ważniejsza niż scenariusz? Po co chodzić z dziećmi do teatru? Ósma edycja Międzynarodowego Festiwalu Teatrów dla Dzieci „Podskoki i Wykręty” dobiega końca. O tegorocznej odsłonie wydarzenia, teatrze tworzonym dla najmłodszych oraz o sile rodzinnego doświadczania opowiada Dagmara Żabska — współtwórczyni festiwalu i szefowa Teatru Figur oraz Teatru Figurki. Zaprasza Wioletta Gawlik.
Teatr dla najmłodszych, wspólne historie i rodzinne spotkania
Rozmowa z Dagmarą Żabską, szefową Teatru Figur i współtwórczynią Festiwalu „Podskoki i Wykręty”
Posłuchaj rozmowy:
Festiwal blisko ludzi
Tegoroczna edycja festiwalu była wyjątkowo kameralna i skoncentrowana na rodzinnych aktywnościach. Rozpoczęło ją niezwykłe wydarzenie — spektakl Teatru Cieni przygotowany przez rodzinę i pokazany… we własnym oknie, sąsiadom i mieszkańcom osiedla. Ten symboliczny gest dobrze oddaje ideę całego festiwalu: bliskość, wspólnota i twórcze spotkanie.
Najmłodsi widzowie — „najnaje”
W centrum festiwalu znajdują się najmłodsze dzieci, nawet te roczne. Dagmara Żabska podkreśla, że „najnaje” żyją historiami i są ich spragnione, ale równie ważne jest doświadczenie rodziców. Teatr staje się dla dorosłych inspiracją: pokazuje, jak można bawić się z dzieckiem i tworzyć mikroscenariusze codzienności, nawet wtedy, gdy brakuje sił na kreatywne pomysły.
Jak tworzy się teatr dla małych i najmniejszych
Spektakle dla najmłodszych opierają się na estetyce, ruchu i sile wizualności, które mają zachwycić zarówno malucha, jak i dorosłego. W przedstawieniach dla przedszkolaków pojawia się już większa dramaturgia. Wieloletnia praca Żabskiej w krakowskich przedszkolach pozwala jej świetnie rozumieć świat dzieci, ich poczucie humoru i sposób reagowania.
Wymagająca, ale szczera publiczność
Dzieci są widzami reagującymi natychmiast — mówią, komentują, czasem się boją. Dlatego spektakle muszą być krótkie i intensywne. Bywają też momenty, gdy teatr pomaga dzieciom oswoić trudne emocje: choćby strach przed ciemnością. Regularne wizyty w teatrze i udział w warsztatach stają się ważnym elementem budowania gotowości i odwagi.
Teatr jako współtworzenie
Ważną cechą festiwalu jest włączanie dzieci i dorosłych w proces twórczy. W tym roku festiwal otworzył spektakl przygotowany przez dzieci. Warsztaty i zajęcia oferują najmłodszym okazję do budowania własnych historii, radzenia sobie z niepowodzeniami i współtworzenia działań scenicznych. Pedagogika teatru — kluczowa w pracy Teatru Figur — opiera się na elastyczności i podążaniu za uczestnikiem, nie na narzucaniu gotowych rozwiązań.
Dagmara Żabska określa siebie „królową improwizacji”, bo — jak przyznaje — teatr jest przede wszystkim spotkaniem, a nie powtarzaniem scenariusza.
Publiczność, która wraca
Festiwal przyciąga krakowskie rodziny — zarówno te, które uczestniczą w nim od lat, jak i nowe osoby, często początkowo nieufne. Wielu młodych rodziców przychodzi z myślą „zobaczymy, czy to zadziała”, a wychodzi przekonanych, że teatr potrafi poruszyć nawet roczne dziecko.
Finał tegorocznej edycji
W ostatnim dniu festiwalu odbywają się spektakle i rodzinne warsztaty prowadzone przez cenionych pedagogów. Publiczność może również zobaczyć słowackie przedstawienie „Kaczka” grupy Anima Act — absurdalną, pełną humoru opowieść zainspirowaną prawdziwą historią kontenera z żółtymi kaczuszkami, który w 1992 roku wypadł do oceanu. Finałem jest koncert zespołu Czereśnie.
