Poniedziałek, 16 lis -2 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Republiki na chwilę – czyli co zostało po rozpadzie Austro-Węgier // Республіки на хвилину, тобто що залишилося після розпаду Австро-Угорщини

Co dzieje się, gdy znika imperium, a nowe granice dopiero powstają? W dzisiejszym Kermeszu wyruszymy śladami mało znanych republik, które pojawiły się po rozpadzie Austro-Węgier: od Banatu, przez Heinzenland i Prekmurje, po Fiume i Republikę Huculską. Przyjrzymy się wspólnie lokalnym motywacjom, politycznym improwizacjom i próbom decydowania o własnym losie dla każdego z tych miejsc. Szczególną uwagę poświęcimy Łemkowszczyźnie, czyli dwóm minirepublikom, z których jedna była związana z Komańczą, a druga z Florynką. Postaram się odpowiedzieć na pytania: co je różniło, jak okoliczności ich powstania mają się do pozostałych minipaństewek oraz dlaczego ich przywódcy wybierali odmienne kierunki polityczne i jak rozumieć te podziały dzisiaj, bez przenoszenia współczesnych kategorii na rzeczywistość sprzed ponad stu lat.

źródło obrazu: fotografia wsi Jasina (1920). Fot. wikipedia
źródło obrazu: fotografia wsi Jasina (1920). Fot. wikipedia

Posłuchaj wypowiedzi

Що відбувається, коли імперія зникає, а нові кордони лише почали формуватися? У сьогоднішньому Кермеші вирушимо слідами маловідомих республік, що з’явилися після розпаду Австро-Угорщини: від Банату, через Гайнценланд і Прекмур’є, аж до Фіуме та Гуцульської Республіки. Разом розглянемо місцеві мотиви, політичні імпровізації та спроби кожної з цих територій самостійно вирішувати свою долю. Особливу увагу приділимо Лемківщині, тобто двом міні-республікам, одна з яких була пов’язана з Команьчою, а інша – з Флоринкою. Спробую відповісти на такі питання: чим вони відрізнялися, як обставини їхнього виникнення співвідносяться з іншими міні-державами та чому їхні лідери обирали різні політичні курси і як розуміти ці розбіжності сьогодні, не переносячи сучасних категорій на реальність понад століття тому.

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, skcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

  • Wójt pozostał, radni stracili mandaty. Dziś wybory w gminie Mszana Dolna

    Krystyna Pasek

  • Koniec marzeń o wschodniej obwodnicy Tarnowa? Drogowcy nie widzą szans, miasto nie odpuszcza

    Bartłomiej Maziarz

Najnowsze

  • Małanka wraca do Krakowa! / Маланка повертається до Кракова!

  • Audycja z 15.11.2026 r.

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

  • Autyzm bez stereotypów. Co naprawdę wiemy o spektrum?

  • Turysta zginął pod lawiną w rejonie Żółtej Turni w Tatrach

  • O "sowach" i "skowronkach"... Także wśród ssaków i owadów