AAC czyli komunikacja alternatywna i wspomagająca, to zestaw różnego rodzaju metod i narzędzi, które wspierają mowę albo zastępują mowę i oferują inne modele komunikacji pozawerbalnej. Skrót ETR oznacza teksty łatwe do czytania, do rozumienia. To odpowiedź głównie na potrzeby osób z niepełnosprawnością intelektualną.
Gościem Marzeny Florkowskiej jest Regina Mynarska, koordynatorka AAC i ETR w Regionalnym Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami w Krakowie
Posłuchaj całej rozmowy
Jakiego rodzaju wsparcie oferuje Regionalne Centrum Komunikacji?
Oferujemy wsparcie dla kilku grup osób, które doświadczają różnych barier komunikacyjnych.
Są to osoby, które doświadczają trudności w mówieniu i właśnie dla nich jest ta usługa o tajemniczym skrócie AAC, od angielskich słów, które oznaczają komunikację alternatywną i wspomagającą. To zestaw różnego rodzaju metod i narzędzi, które wspierają właśnie mowę albo zastępują mowę i oferują inne modele komunikacji pozawerbalnej.
Natomiast skrót ETR również pochodzi od angielskich słów, a oznacza teksty łatwe - do czytania, do rozumienia, które są z kolei odpowiedzią głównie na potrzeby osób z niepełnosprawnością intelektualną, ale też osób, które doświadczają trudności poznawczych albo ich stopień znajomości na przykład języka, w tym wypadku polskiego, jest taki, że potrzebują właśnie tego typu dostosowania.
To jest projekt ogólnopolski, który koordynują dwie organizacje: Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, oraz Polski Związek Głuchych.
Polski Związek Głuchych oferuje usługi dla osób głuchych, dla osób słabosłyszących, ale także dla osób głuchoniewidomych oraz dla osób z niepełnosprawnością wzroku.
Jak to wygląda w praktyce, kto może przyjść do Centrum i kto może skorzystać z tych usług?
Skorzystać może każdy mieszkaniec Małopolski.
My ze swej strony wysyłamy do danej osoby, do miejsca jej zamieszkania, jeśli tylko to jest właśnie odpowiednie dla tej osoby, specjalistów właśnie komunikacji alternatywnej i wspomagającej, którzy po pierwsze diagnozują, na czym polega sytuacja danej osoby, sytuacja komunikacyjna. Każda sytuacja jest indywidualna i właśnie dlatego nasi specjaliści opracowują tak zwany indywidualny system komunikacyjny, czyli dobierają zestaw narzędzi, właśnie tych różnych możliwości, które są już i które się cały czas rozwijają.
Czy osoby, które mają trudność w komunikowaniu się, zostają także wyposażone w urządzenia specjalistyczne?
My nie wyposażamy w urządzenia. Mamy tak zwaną przymierzalnię sprzętu, która polega na tym, że właśnie w czasie budowania tego systemu komunikacyjnego specjalista dobiera te narzędzia z przymierzalni i testuje razem z uczestnikiem i właśnie z partnerami komunikacyjnymi, czy faktycznie to dane rozwiązanie się sprawdzi dla tej osoby.
Przetestowanie sprzętu jest bardzo przydatne dla osób właśnie o złożonych potrzebach w komunikacji, dlatego że na rynku jest mnóstwo różnych rozwiązań. One są często dosyć drogie w zakupie, więc ta wiedza, że to będzie właśnie to, co mi pomoże, co zmieni moją sytuację komunikacyjną, jest bardzo, bardzo przydatna.
Co warte podkreślenia, wszystko co robimy jest bezpłatne dla naszych uczestników.
Jak można zgłosić się do projektu?
Biuro jest w Krakowie przy ulicy Królewskiej 57. Można zgłosić się osobiście, albo przez osoby wspierające, w przypadku osób nieletnich, które również mogą być uczestnikami naszego projektu, asystentów.
Można zgłosić się przez formularz zgłoszeniowy na stronie centrumkomunikacji.pl.
Czy trzeba mieć zaświadczenie o tym, że jest się osobą z niepełnosprawnością, że ma się trudności komunikacyjne?
Tak, to jest kryterium wejściowe.
To dotyczy programu AAC, a jeśli chodzi o program ETR?
Jest to również bezpłatna usługa, do której zgłosić się można zdalnie i ona jest w całości wykonywana zdalnie. Można do nas napisać maila, zgłosić się, że ma się potrzebę opracowania danego tematu albo danego tekstu, który jest w postaci standardowej i tworzy jakieś trudności poznawcze.
I taki tekst jest opracowywany specjalnie dla tej osoby. Każdy temat jest możliwy, tylko oczywiście chodzi o przestrzeganie norm społecznych. To jest jedyny warunek.
Regionalny Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami. Ile osób może skorzystać z tej oferty?
Projekt jest projektem pilotażowym, który służy temu, żeby opracować i zanalizować wiele danych, również właśnie na temat tego, jakiego rodzaju osoby się zgłaszają, jakie są konkretne ich potrzeby. Ten projekt będzie trwał do końca 2027 roku. Jeśli chodzi o komunikację alternatywną i wspomagającą, to w całej Polsce będzie udzielona ta usługa dla 960 osób. Natomiast jeśli chodzi o teksty łatwe do zrozumienia, to około 1200 tekstów ma powstać w całej Polsce i jedna osoba może kilkakrotnie się do nas zgłosić po taki tekst.
To jest taki rynek, który się bardzo dynamicznie rozwija, bo rozwiązania techniczne idą bardzo szybko do przodu, więc trzeba być na bieżąco.
Tak, a sytuacja tych osób o złożonych w potrzebach komunikacyjnych jest do tej pory w zasadzie niewidzialna dla systemu. Wobec tego nie ma danych statystycznych, ile takich osób w Polsce jest. I to, że my właśnie przyjmujemy różne osoby również na listy rezerwowe, to oznacza, że my właśnie zbieramy te dane. To jest częścią tego procesu, który może przygotować później te działania systemowe.
To są Regionalne Centra Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami. Ile ich jest w całej Polsce?
W każdym województwie, w każdym mieście wojewódzkim, z wyjątkiem województwa śląskiego, gdzie centrum jest w Bytomiu, działają takie Centra. Dosłownie tak jest, że każdy mieszkaniec naszego kraju może skorzystać z tego projektu.
Kto finansuje?
Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami to ogólnopolski projekt, który jest realizowany przez Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w partnerstwie z Polskim Związkiem Głuchych oraz z Polskim Stowarzyszeniem na Rzecz Osób z Niepełnosprawnościami. I jest to przedsięwzięcie współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego na lata 2021-2027.
