Posłuchaj wypowiedzi
Nie dla każdego życzenia brzmią tak samo – słyszymy w spocie promującym ogólnopolską kampanię społeczną „Niech się spełnią”. Fundacja Wspólnota Nadziei chce pokazać, jak wygląda prawdziwe życie dorosłych osób ze spektrum autyzmu oraz ich rodzin. Z powodu braku bezpiecznych miejsc do życia ci, którzy nie są wystarczająco samodzielni, mogą liczyć wyłącznie na starzejących się rodziców – często chorych lub samotnie wychowujących swoje dzieci.
Ruszyła kampania społeczna „Niech się spełnią” . Czy dorosłe osoby z autyzmem są dyskryminowane? @RadioKrakow #autyzmhttps://t.co/Xric8dJIqe
— ewa szkurlat (@EwaSzkurlat) May 19, 2023
Farma Życia w Więckowicach koło Krakowa to obecnie jedyne miejsce w Polsce, które łączy w sobie funkcje specjalistycznej placówki z miejscem zamieszkania na stałe, czyli domem. Dorosłym osobom w spektrum autyzmu z dodatkowymi, sprzężonymi problemami rozwojowymi i zdrowotnymi zapewnia się tam godne życie, rehabilitację, edukację, aktywność społeczną, pracę i opiekę, które są dostosowane do ich potrzeb i możliwości. Farma Życia jest miejscem stałego pobytu dla 10 osób z autyzmem, a 35 osób korzysta z zajęć w Dziennym Centrum Aktywności.
Jedna placówka w Polsce nie wystarczy, aby zakończyć problem mieszkalnictwa dla osób wymagających całodobowej opieki. Aby mogło powstawać więcej takich miejsc, konieczne jest stałe finansowanie pokrywające całkowite koszty działania.
Określenie „spektrum autyzmu” odnosi się do wszystkich osób z autyzmem, bez względu na poziom i sposób ich funkcjonowania. Stworzenie jednego prostego modelu objawów nie jest możliwe, ponieważ każda osoba z autyzmem, jak każdy z nas, ma swoje indywidualne cechy, a co za tym idzie – możliwości i potrzeby. Spektrum autyzmu to z jednej strony osoby całkowicie społecznie samodzielne, zakładające rodziny i osiągające sukcesy w karierze zawodowej. Drugi biegun spektrum to natomiast osoby, które są całkowicie zależne od innych i potrzebują całodobowego, intensywnego wsparcia. W tym drugim wypadku to zazwyczaj osoby z autyzmem i niepełnosprawnością intelektualną lub innymi dodatkowymi („sprzężonymi”) problemami zdrowotnymi czy rozwojowymi.
Osobom niepełnosprawnym przysługuje prawo do edukacji, obowiązujące do ukończenia przez nie 24 roku życia. Po skończeniu nauki jedynym świadczeniem niematerialnym, jakie im bezwzględnie przysługuje, jest dom pomocy społecznej (DPS). W rzeczywistości DPSy nie są jednak przystosowane do potrzeb osób z autyzmem – wręcz stoją do nich w sprzeczności. Wszystkie dotąd wypracowane standardy pomijają specyfikę spektrum autyzmu, nie zapewniając odpowiednio spokojnej przestrzeni do godnego życia ani wyspecjalizowanej kadry wspierającej.
Brak znajomości dokładnej liczby dorosłych osób z autyzmem w Polsce jedynie utrudnia wprowadzanie jakichkolwiek dedykowanych regulacji prawnych. Nie znając precyzyjnych danych, nie można ustalić skutków finansowych zmian bez ryzyka niekontrolowanych wydatków. W efekcie pomoc dla dorosłych osób z autyzmem, które wymagają intensywnego wsparcia, ma wyłącznie formę projektów o określonym budżecie – a zatem też o określonym czasie trwania.
Działania kampanii zostały objęte Patronatem Honorowym Marszałka Województwa Małopolskiego Witolda Kozłowskiego oraz Prezydenta Miasta Krakowa Jacka Majchrowskiego.
