W tygodniu Matki Bożej Zielnej zapraszamy do niecodziennych, kamiennych, rzeźbionych i malowanych ogrodów, w których kwiaty i zioła kuszą nas tak bardzo, jakby były żywe i pachnące. To takie nieoczywiste miejsca w Krakowie, do których możemy uciec z zatłoczonych ulic i na moment przenieść się w inny świat. A wyruszamy w towarzystwie Elżbiety Lang z Muzeum Historycznego miasta Krakowa i Marzeny Florkowskiej.
Posłuchaj wypowiedzi
Posłuchaj wypowiedzi
Posłuchaj wypowiedzi
"Gościu siądź pod mym liściem, a odpocznij sobie. Nie dojdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie" - pisał Jan Kochanowski we fraszce "Na lipę". Krakowska kamienica z lipami na fasadzie to jedna z najciekawszych fasad, choć nie zawsze daje wytchnienie. W innym miejscu są róże, maki, słoneczniki i ptaki wydziobujące nasiona, a także szarotki, lilie i paprocie. To nie obrazek sielsko-wiejki, ale fryzy zdobiące kamienice krakowskie.
Posłuchaj wypowiedzi
(Marzena Florkowska/ew)
Kasztanowce towarzyszą nam od dzieciństwa do później starości. To nie jest drzewo rodzime, przybyło do Polski poprzez Turcję, a wszystko za sprawą króla Jana III Sobieskiego. Ale kasztanowiec inspiruje także artystów. W Domu Lekarskim znajduje się balustrada projektu Stanisława Wyspiańskiego, na Wawelu krata projektu Sławomira Odrzywolskiego. Zachwyca także fasada Drukarni Związkowej przy ul. Mikołajskiej, którą zdobią motywy kasztanowca.
Fryz na klatce schodowej, liście i kwiaty kasztanowca w Domu Lekarskim. By Zygmunt Put Zetpe0202 - Praca własna, GFDL, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=18432077
Z każdej wyprawy przynosił bukiet kwiatów i miał marzenie stworzenia swojego własnego zielnika. Zachowały się 54 ilustracje Stanisława Wyspiańskiego pokazujące te kwiaty w sposób mistrzowski. A na ścianach kościoła franciszkanów w Krakowie i w witrażach w nawie głównej podziwiać możemy także kwietne łąki widziane oczami i wyobraźnią mistrza. Nie była to koncepcja wystroju wnętrza taka oczywista, bo Kraków był jednak niechętny takim nowinkom.
Róże – karton do polichromii w kościele franciszkanów w Krakowie, 1895. Fot. wikipedia
Od kamiennej palmy w kościele św. Krzyża w Krakowie do przepięknych palm w Ogrodzie Botanicznym przy ul. Kopernika - tak wiedzie kolejny spacer. Egzotyczne drzewa pojawiały się często w centrum Krakowa przenoszone np. na Planty w okresie wiosenno-jesiennym.
Fot. Ogród Botaniczny
W poszukiwaniu palmy warto jednak zajrzeć do tej średniowiecznej świątyni na Placu św. Ducha tym bardziej, że zachwyca przez cały rok i jest jedynym takim miejscem w Krakowie.
Gotyckie sklepienie w kościele św. Krzyża. Fot. CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=719665
