Przed hejnałem: Wstyd. To uczucie, z którego dumni nie jesteśmy, a dotyczy chyba każdego z nas. Wstyd ma wiele wspólnego z samooceną i tym, jak chcielibyśmy i jak jesteśmy postrzegani przez innych.
Posłuchaj wypowiedzi
Dotyczy spraw związanych z naszym wyglądem, fizycznością, ale też intelektem. Boimy się, że ktoś może pomyśleć, iż nie jesteśmy wystarczająco bystrzy, inteligentni. Dotyczy także sprawy tak drażliwej jak nasza tożsamość płciowa. Czy jesteśmy dostatecznie męscy, kobiecy? Istnieje wreszcie bardzo drażliwa sfera wstydu za pochodzenie. Ludzie, których dotyka ten rodzaj wstydu zakładają, że wszyscy inni wychowali się w rodzinach doskonałych jak z reklamy jogurtu i wstydzą się za sprawy, na które nie mają najmniejszego wpływu i za które nie odpowiadają.
A wstyd to uczucie niszczące i obezwładniające, pozbawiające sił i energii do walki o swoje marzenia.
O wstydzie i różnych wstydliwych sytuacjach Sylwia Paszkowska rozmawiała 30 czerwca z Mirosławem Szymkowiakiem, piłkarzem, byłym reprezentantem Polski i dr. Mariuszem Makowskim, psychologiem społecznym z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.
Oto, co na temat wstydu mówi w rozmowie z Sylwią Paszkowską dr Mariusz Makowski:
Wstyd jest uczuciem, trzeba jednak pamiętać, że uczucia należy różnicować. Często wstyd jest mylony z innymi uczuciami takimi jak: poczucie winy, lęk lub strach a wstyd jest czymś odmiennym. O ile te inne uczucia mają nierzadko związek z tym, co komuś zrobiliśmy np. czujemy poczucie winy dlatego, że ktoś został skrzywdzony, poniósł straty, to w przypadku wstydu to nie ma miejsca, natomiast czujemy się źle, gdyż obwiniamy się, że jesteśmy nie tacy, jacy powinniśmy być.
Z wstydem się nie rodzimy. Można powiedzieć, że jest on śladem, który na nas zostawia społeczeństwo. Niestety wstyd ma wiele wspólnego z manipulacją, jest on bardzo prymitywną formą wychowania. Rodzice nie powinni publicznie zawstydzać swoich dzieci, jest to duży błąd wychowawczy. Zawstydzanie jest uderzaniem w coś bardzo ważnego – w rdzeń osoby czyli w poczucie własnej wartości. Łatwo jest je zniszczyć, trudno jest je odbudować w późniejszym wieku.
Wstyd czasami może spełniać rolę hamulca, dzięki któremu nie robimy pewnych rzeczy. Tutaj ważny jest umiar, zarówno bezwstyd jest czymś niepokojącym, jak i nadmierny wstyd jest poważnym hamulcem rozwoju człowieka, dojrzewania, dorastania. Wstyd nam mówi m.in. o tym, gdzie jest granica naszej prywatności. Jeżeli rozmażemy tę granicę, to ja się bardzo obawiam, co będzie z nami jako społeczeństwem.
Aby wyjść z sytuacji, w której człowiek czuje wielkie zawstydzenie tym, że np. wszyscy dokoła zobaczyli coś, czego ta osoba nie chciała pokazać, trzeba tę sytuację przepracować. Wstydu nie da się zrzucić jak plecaka, tutaj istotny jest proces przepracowania.
