Tomy i Tomiki Nowa książka noblistki
"Nadal ten sam śnieg i nadal ten sam wujek"
Tłumaczenie Katarzyna Leszczyńska
Wydawnictwo Czarne 2014
Tytułowe zdanie "nadal ten sam śnieg..." pochodzi z jednego z tekstów, w którym Herta Müller opisuje wyjazd swój i matki z rumuńskiej wsi do Niemiec. Śnieg prześladował jej matkę przez całe życie, to zdanie wypowiadała każdej ciężkiej, rumuńskiej zimy. Kilkadziesiąt lat wcześniej jechała zaplombowanym wagonem do obozu, w wieku sześćdziesięciu lat, razem z córką emigrowała ciężarówką uciekając przez reżimem Ceaucescu. Jej córka chciała wyjechać, ona chciała, bo chciała córka. A ten wujek z tytułu? Podobieństwa nasuwały się Hercie Müller , kiedy była przesłuchiwana przez niemiecką federalną Służbę Wywiadowczą, choć przesłuchujący w Niemczech nazywali się kontrolerami . Ale styl był podobny .
Ta książka to zbiór kilkunastu esejów, w których autorka opowiada o swoim życiu. Dużo tu wspomnień z Rumunii, z dzieciństwa i młodości. Herta Müller przywołuje rodziców, dziadków, sąsiadów, przyjaciół. I rumuńską wieś, w której jej rodzina zawsze była obca. Są testy o późniejszych latach, wypełnionych strachem, cierpieniem i bólem, kiedy prześladowana przez rumuńskie służby utwierdzała się w przekonaniu o ucieczce, o zostawieniu korzeni, szukaniu dla siebie nowego miejsca.
"Kiedy człowiek przywozi siebie z jednego kraju do drugiego, zadaje mu się często pytanie, czy zostawił za sobą Heimat, swoja małą ojczyznę, czy tez odnalazł ją na nowo". Tak noblistka zaczyna jeden z tekstów a odpowiedzi na to pytanie szuka przez całą książkę. A może przez całe swoje życie?
Herta Müller — jedna z najwybitniejszych postaci współczesnej literatury niemieckiej. Urodziła się w rumuńskim Banacie, dzieciństwo i młodość spędziła w kraju komunistycznej dyktatury. Tam rozpoczęła się jej kariera literacka, szybko przerwana zakazem publikacji. Prześladowana przez władze, wyemigrowała do Niemiec. Zdobyła uznanie na arenie międzynarodowej, o czym świadczą liczne przekłady oraz kilkadziesiąt nagród. W 2009 roku otrzymała Literacką Nagrodę Nobla.
