Poniedziałek, 16 lis 3 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Puszcza Dulowska pominięta. Trwa społeczny apel o jej ochronę

Puszcza Dulowska nie została ujęta w spisie lasów społecznych opublikowanym w lipcu 2025 roku, mimo licznych apeli aktywistów i naukowców. Teren ten, pełen torfowisk, źródeł i rzadkich gatunków, pełni ważne funkcje ekologiczne i rekreacyjne. Jest też chętnie odwiedzany przez mieszkańców Małopolski oraz Śląska. Brak ochrony oznacza ryzyko wycinki i budowy obwodnicy. Aktywiści domagają się włączenia puszczy do programu Lasów Społecznych i zapraszają decydentów na wydarzenie terenowe zaplanowane na wrzesień. W rozmowie ze Sylwią Paszkowską udział wzięli: Anna Treit – reprezentantka Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków i Stowarzyszenia Ratujmy Kleszczowskie Wąwozy, dr Łukasz Piechnik – botanik z Instytutu Botaniki PAN, oraz Krzysztof Bałc – działacz Stowarzyszenia Chrzanowskich Cyklistów i ruchu społecznego „Stop Wycince Puszczy Dulowskiej”.

Puszcza Dulowska pominięta. Trwa społeczny apel o jej ochronę
Zdjęcie ilustracyjne, źródło: Pexels

Puszcza Dulowska jako las społeczny

Jednym z głównych postulatów aktywistów i naukowców zaangażowanych w ochronę Puszczy Dulowskiej jest objęcie jej statusem lasu społecznego. Co to właściwie oznacza?

Las społeczny to pomysł Ministerstwa Klimatu i Środowiska, który powstał w odpowiedzi na ogólnopolskie protesty społeczne – liczne i wciąż nasilające się w całym kraju. Inicjatywa ruszyła w ubiegłym roku poprzez powołanie specjalnych zespołów konsultacyjnych w dziewięciu aglomeracjach i czternastu miastach Polski, w tym również w Krakowie i Katowicach – wyjaśnia Anna Treit. 

Lasy społeczne nie ograniczają się jedynie do funkcji rekreacyjnych. Są to obszary, które mają kluczowe znaczenie dla ekosystemów – pełnią rolę ochronną wobec zasobów wodnych, pomagają łagodzić skutki zmian klimatu, mają wartość duchową i edukacyjną. Ich funkcja gospodarcza (pozyskiwanie drewna) powinna być ograniczona lub całkowicie wyłączona na rzecz dobra wspólnego.

Unikalna geografia i znaczenie hydrologiczne

Puszcza Dulowska stanowi najniżej położony fragment Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej – to zaskakująco płaski teren na tle całej Jury. Zbudowana na nieprzepuszczalnym podłożu, jest obszarem wyjątkowo wilgotnym. 

W Puszczy Dulowskiej występują torfowiska, szuwary i trzcinowiska. Przez dolinę puszczy przepływa rzeka Chechło, bezpośredni dopływ Wisły, co czyni ten obszar źródliskowym i niezwykle istotnym w kontekście obecnych problemów z wodą, także w Małopolsce – mówi dr Łukasz Piechnik.

W dolinie Chechła i okolicznych lasach bytują liczne gatunki ptaków i ssaków charakterystyczne dla północnych i karpackich lasów. Należą do nich m.in. dzięcioł trójpalczasty, sowa włochatka i sóweczka. W ostatnich latach w Puszczy Dulowskiej pojawiły się też wilki, łosie (które przywędrowały już w latach 80.), ryś, a także bobry i czarne bociany. Na podmokłych łąkach gniazdują żurawie i wodniki – ptaki niezwykle skryte, z charakterystycznym odgłosem przypominającym przestraszonego dzika.

Nie byłbym sobą jako botanik, gdybym nie wspomniał o długoszu królewskim – największej polskiej paproci. Przed II wojną światową występowała w Puszczy Dulowskiej, ale później uznano, że wyginęła w wyniku budowy autostrady A4. Tymczasem w ubiegłym roku nasza koleżanka, Magdalena Ryszowska ze Stowarzyszenia Las Tęczynek, odkryła to stanowisko na nowo, po ponad stu latach – mówi dr Łukasz Piechnik.

Dr Łukasz Piechnik, Anna Treit i Krzysztof Bałc w studiu Radia Kraków, fot. Sylwia Paszkowska

Zagrożenie dla Puszczy Dulowskiej: planowana obwodnica Trzebini

Jednym z największych zagrożeń dla integralności Puszczy Dulowskiej jest planowana budowa obwodnicy Trzebini – trzeciej równoległej drogi na odcinku zaledwie 2200 metrów, pomiędzy autostradą A4 a drogą krajową nr 79. Nowa droga ma mieć charakter trasy szybkiego ruchu i przeciąć bezpowrotnie naturalny obszar leśny. Aktywiści alarmują, że taka inwestycja całkowicie zdegraduje fragmenty Puszczy Dulowskiej – uniemożliwi utworzenie rezerwatu oraz ograniczy możliwość korzystania z walorów przyrodniczych zarówno przez mieszkańców, jak i turystów. 

Jestem mieszkańcem Tenczynka i na co dzień widzę, co się dzieje. Samochody ciężarowe zjeżdżają z autostrady A4 – najdroższego odcinka w Polsce, będącego w ciągłej przebudowie – i jadą przez naszą miejscowość, by ominąć bramki w Balicach. Ten fragment autostrady, między Brzęczkowicami w Mysłowicach a Balicami pod Krakowem, to jeden z najdroższych odcinków w Europie. Jeśli obietnice polityków się ziszczą i w 2027 roku stanie się on bezpłatny, to obwodnica Trzebini czy Tenczynka zwyczajnie przestanie być potrzebna  – mówi dr Łukasz Piechnik.

Aktywistów dziwi zatem determinacja władz lokalnych i centralnych, by forsować tę inwestycję – kosztem natury i dobra wspólnego. Ruch społeczny Stop Wycince Puszczy Dulowskiej domaga się konkretnych wyliczeń, danych o natężeniu ruchu i transparentnych analiz, które uzasadniałyby tak drastyczną ingerencję w środowisko.

Apel o włączenie obszaru do programu lasów społecznych

Blisko trzydzieści organizacji społecznych, naukowych i samorządowych podpisało apel do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o objęcie Puszczy Dulowskiej ochroną w ramach lasów społecznych aglomeracji krakowskiej i katowickiej. Na 28 września zaplanowano wydarzenie, które ma zwrócić uwagę władz centralnych na wartość Puszczy Dulowskiej. Organizatorzy postanowili połączyć elementy aktywności fizycznej i sztuki – pokazując, że troska o przyrodę może być zarówno radosna, jak i głęboko zaangażowana. To okazja do zaprezentowania rządzącym oraz mieszkańcom regionu, jak wielką wartość ma ten teren – zarówno przyrodniczą, jak i społeczną.

Inicjatorzy kampanii zapraszają wszystkich – mieszkańców, turystów, dziennikarzy i decydentów – do odwiedzania Puszczy Dulowskiej. To miejsce o wyjątkowych walorach przyrodniczych i społecznych. Weekendowy spacer, wizyta w tygodniu, a także udział w wydarzeniu 28 września to okazja, by doświadczyć, dlaczego ten las powinien być lasem społecznym.

(Cała rozmowa do posłuchania)

Posłuchaj wypowiedzi

Komentarze

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

Najnowsze

  • "In the Hall Tonight" - Phil Collins drugi raz wśród legend

  • Po zamachu na Rynku Głównym w krakowskich szpitalach pozostaje 9 osób

  • WinOpera pod lupą prokuratury. Chodzi o promocję alkoholu w Operze Krakowskiej

  • U2 "Carnaval De Luz"

  • Ponad 100 tysięcy złotych dla Brytyjczyka rannego w Krakowie. Wśród darczyńców wielu Polaków

  • Naukowcy kontra internetowe bzdury. Rusza wielka akcja obalania mitów