Kim są asystenci międzykulturowi i dlaczego ich obecność w polskich szkołach staje się coraz ważniejsza? W Polsce jednym z najważniejszych elementów wspierających osoby migrujące, a zwłaszcza dzieci, w ich adaptacji do nowego środowiska, są asystenci międzykulturowi. Ich rola w edukacji i integracji społecznej staje się coraz bardziej doceniana, a ich praca wpływa nie tylko na dzieci z doświadczeniem migracji, ale także na całą społeczność szkolną. We wtorkowym wydaniu Przed hejnałem Sylwia Paszkowska porozmawiała z Oleną Naumovą (pracującą w Szkole Podstawowej nr 92 w Krakowie) oraz ze Svitlaną Sychevską (pracującą w Szkole Podstawowej nr 22 w Krakowie) aktywnymi zawodowo asystentkami międzykulturowymi ze Stowarzyszenia Asystentów Międzykulturowych "To Ma Sens", które na co dzień wspiera uczniów z doświadczeniem migracji w krakowskich szkołach podstawowych.
Kim jest asystent międzykulturowy?
Asystent międzykulturowy to specjalista, który pełni rolę pomostu pomiędzy osobami, które dopiero przyjechały do Polski, a lokalną społecznością. Praca asystenta polega na wspieraniu dzieci z doświadczeniem migracji – szczególnie tych, którzy trafiają do polskich szkół bez znajomości języka i z ograniczoną wiedzą o polskiej kulturze. Asystenci pomagają im zrozumieć nową rzeczywistość, przełamać barierę językową, a także wspierają rodziny w adaptacji do polskiego systemu edukacyjnego.
W naszej szkole mamy dzieci nie tylko z Ukrainy. Są dzieci z Białorusi, Wietnamu, Meksyku czy Azerbejdżanu. Jest to różnorodna społeczność. Praca jest wspierająca, polega na tym, by ułatwić komunikację i zrozumienie między nauczycielami a uczniami. Start zawsze jest trudny. Nowe środowisko, wyzwania. Obecność osoby w szkole, której można zaufać, skomunikować swoje potrzeby jest ważna – mówi Olena Naumova.
Ich praca to nie tylko tłumaczenie słów, ale przede wszystkim pomoc w integracji na poziomie emocjonalnym i społecznym.
(cała rozmowa do posłuchania)
Posłuchaj wypowiedzi
Praca z dziećmi z różnych kultur
Dzieci, które przybywają do Polski z różnych zakątków świata, niosą ze sobą bagaż doświadczeń, które mogą znacząco wpływać na ich proces adaptacyjny.
To nie tylko bariera językowa, ale także całkowicie nowe otoczenie, w którym dziecko musi się odnaleźć. Rola asystenta jest tu kluczowa – mówi Olena Naumova
Warto dodać, że dzieci z Ukrainy, mimo podobieństw językowych, również przeżywają trudności związane z migracją. Dzieci, które przybyły do Polski w wyniku wojny, często borykają się z dodatkowymi trudnościami, takimi jak traumy wojenne, które utrudniają im integrację.
Jako asystentka międzykulturowa pracuję już 6 lat i mam porównanie dzieci przed i po wojnie. Dzieci, które słabiej się integrują, trzymają się na uboczu, zostały zmuszone do emigracji w wyniku wojny. Są w takim trybie przetrwania. Cały czas czekają, że zaraz wrócą do swojego domu, o ile mają gdzie wrócić. Dlatego nie mają motywacji do tego, by się integrować. Rolą asystenta jest to, żeby pokazywać im perspektywy, plusy edukacji w Polsce, wzbogacać swój język i zdobyć dobre wykształcenie – mówi Svitlana Sychevska.
Asystent międzykulturowy to przede wszystkim osoba wspierająca. Zajmuje się nie tylko tłumaczeniem, ale także pomaganiem w rozwiązywaniu codziennych trudności związanych z życiem w nowym kraju. On pomaga budować mosty między różnymi kulturami, wspierać emocjonalnie i dawać poczucie bezpieczeństwa.
Ważnym aspektem pracy asystenta jest także pomoc w radzeniu sobie z trudnościami, które pojawiają się w wyniku różnic kulturowych. Przykładem mogą być różnice w zwyczajach związanych z komunikacją, jak np. brak powszechnego witania się w ukraińskiej kulturze, co może zostać źle odebrane przez polskich nauczycieli.
Często dzieci z Ukrainy nie mówią "dzień dobry" w sklepach czy szkołach, bo to nie jest w ich kulturze normą. Dla Polaków jest to dziwne i mogą odebrać to jako brak szacunku - mówi Olena Naumova.
Z tego powodu asystenci międzykulturowi pełnią rolę edukacyjną także dla nauczycieli, pomagając im lepiej zrozumieć różnice kulturowe.
Stanowią oni pomost pomiędzy kulturami, pomagają dzieciom z doświadczeniem migracji przystosować się do nowego kraju, a także wspierają nauczycieli i rodziców w procesie integracji. Ich praca wymaga nie tylko znajomości języków obcych, ale przede wszystkim wrażliwości na potrzeby emocjonalne dzieci, które przeżyły traumatyczne doświadczenia związane z wojną czy migracją.
