Widok budzącej się do życia przyrody chyba wszystkich wprowadza w lepszy nastrój. Kwitnące kwiaty, śpiewające ptaki, to wszystko sprawia, że chce się żyć! Skąd zwierzęta wiedzą, że zbliża się wiosna? Jak znajdują partnerów, z którymi spędzą kolejny sezon i na co zwracają uwagę wybierając ojców swoich dzieci? Opowiedzą o tym naukowcy z Instytutu Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Pod Lupą od poniedziałku do piątku o 11:40.
Posłuchaj wypowiedzi
Wczesną wiosną decyduje się wszystko: czy znajdzie się odpowiedniego partnera i czy uda się założyć gniazdo. Dla ptaków atrakcyjny towarzysz to ten, który ma lśniące pióra (to świadczy o braku pasożytów), ma bogate terytorium (duża ilość owadów pomoże wykarmić potomstwo) i potrafi wydać z siebie skomplikowane trele (to świadczy o jego wieku i doświadczeniu).
Posłuchaj rozmowy Ewy Szkurłat z prof. Tadeuszem Zającem.
Posłuchaj wypowiedzi
Małże to zwierzęta zmniennocieplne - mają taką temperaturę ciała jak ich otoczenie. Więc kiedy woda, w której żyją robi się cieplejsza - podnosi się ich poziom metabilizmu, budzą się i przystępują do rozmnażania.
Posłuchaj rozmowy Ewy Szkurłat z dr Katarzyną Zając.
Posłuchaj wypowiedzi
Kiedy zmienia się temperatura i podnosi wilgotność powietrza - motyle czują, że wiosna jest tuż, tuż. Te, które zimowały w postaci owada doskonałego, czyli uskrzydlonego motyla - wylatują w świat i zaczynają intensywne poszukiwania partnera. Co przyciąga uwagę samic? To zależy od gatunku, ale zwracają uwagę: jaskrawe barwy, piękne wzory na skrzydłach widziane w ultrafiolecie, zapach feromonów czy piękne godowe loty.
Posłuchaj dra Pawła Adamskiego:
Posłuchaj wypowiedzi
Partner ważki musi być przede wszystkim piękny, ale niektóre gatunki zwracają również uwagę na stan materialny samca. Loty godowe również nie są bez znaczenia. Największe wrażenie na samicach robią te osobniki, które potrafią przysiąść na wodzie, popłynąć z nurtem, a potem, jakby nigdy nic, poderwać się do lotu.
Posłuchaj rozmowy z dr Marią Gołąb:
Ciepło i wilgoć to to, czego ślimaki najbardziej potrzebują do szczęścia. Na wiosnę - rozmnażają się wraz z ziemią, w której zimują. Po przebudzeniu, kiedy się najedzą i zgromadzą odpowiednią ilość energii - zaczynają myśleć o rozmnażaniu. Ślimaki również mają swój rytuał godowy. Np. winniczki pełzają wokół siebie, dotykają się czułkami, a nawet biją się nimi. Wystrzeliwują strzałki miłosne - twór wapienny lub chitynowy.
Posłuchaj wypowiedzi
Fot. A. Lipińska
Wiosenne poruszenie w przyrodzie trwa w najlepsze!
(Ewa Szkurłat/ew)
Żagnica. Fot. M. Gołąb
Rusałka żałobnik. Fot. P. Adamski
