Kraków dla początkujących i zaawansowanych: Planty
Posłuchaj wypowiedzi
Plantacje krakowskie nazywane z czasem Plantami miały też w swojej historii bardziej frywolne karty.
Planty powstały na miejscu fortyfikacji otaczających miasto: murów obronnych oraz położonej na ich przedpolu fosy i wałów ziemnych. Był to grząski, zaniedbany teren pełniący rolę śmietniska i ujścia ścieków. W 1820 podjęto decyzję o utworzeniu "ogrodów miejskich" na miejscu wyburzonych na początku XIX w. murów (stąd nazwa Planty – od splantowania, czyli wyrównania rumowisk, bardzo długo jednak krakowianie używali nazwy Plantacye lub Plantacje).
Głównym inicjatorem tej idei, twórcą pomiarów i planów był Feliks Radwański. Po jego śmierci w 1826 r. kierownictwo robót objął Florian Straszewski, który w 1830 r. założył fundację z przeznaczeniem na utrzymanie Plant.
Początkowe prace polegały na niwelacji terenu, zasypaniu fosy nawiezioną ziemią. W kolejnym etapie przystąpiono do obsadzania terenu drzewami (głównie kasztanowce, także klony, lipy, jesiony, topole, pojedyncze egzemplarze drzew egzotycznych) i krzewami, zakładania trawników i kwietników oraz wyznaczania alejek i placów zabaw.
W obrębie tworzonego parku pozostał Barbakan.
Plantacje krakowskie nazywane z czasem Plantami miały też w swojej historii bardziej frywolne karty. Czy tak mógł się jawić klombik oświetlony gazowymi latarniami, kiedy zobaczył go Tadeusz Żeleński po młodzieńczej eskapadzie z klakierami? ("Pijane dziecko we mgle") O krok dalej od ul. Franciszkańskiej ku Poselskiej z ciemności i cienia (za dnia) wyłania się pomnik Grażyny i Litawora (szczegóły u Pana Mickiewicza) dłuta Alfreda Dauna, pod którym to pomnikiem niejedno krakowskie chłopię z porządnej rodziny i nieodległego "Nowodworka" doznało inicjacji do wieku męskiego, wprowadzone (czytaj: opite) przez starszych lub zwyczajnie podmiejskich kolegów.
