Ogrodem sensorycznym nazywamy zorganizowaną przestrzeń krajobrazową, w której walory roślin możemy odkrywać za pomocą zmysłów. Tu wszystkiego można dotknąć, posmakować, usłyszeć i powąchać.
Posłuchaj wypowiedzi
Rośliny są dostępne na wyciągnięcie ręki i dobrane tak, by pobudzać zmysły, dzięki którym możemy lepiej poznać świat przyrody. Ogród sensoryczny może pełnić funkcje zarówno terapeutyczne, jak i edukacyjne. Nawet najmniejszy ogród sensoryczny stanowić może znakomitą przestrzeń do terapii oraz nauki.
Ogród sensoryczny powinien być miejscem w pełni dostępnym dla wszystkich użytkowników, ale przede wszystkim projektuje się je w celach terapeutycznych, dla osób z dysfunkcjami. Tablice informacyjne dotyczące roślin powinny być umieszczone w zasięgu wzroku oraz ręki użytkowników. Rośliny powinny być posadzone tak, by były łatwo dostępne dla ludzi w różnym wieku, którzy znajdą tu odpowiednie miejsce na odpoczynek, rekreację, zabawę oraz naukę. Często stosuje się rabaty czy kwatery podniesione, umożliwiające bezpośredni kontakt z roślinami z pozycji siedzącej oraz stojącej, bez potrzeby schylania się. Ważną rolę odgrywa odpowiednio szeroka i czytelna komunikacja, z utwardzoną
lub zróżnicowaną nawierzchnią, szczególnie istotną dla osób poruszających się na wózkach. Nie należy tu zapominać o ilości i odpowiedniej lokalizacji miejsc odpoczynku, których brak często wyklucza lub zniechęca niektórych użytkowników.
Rośliny wybrane do ogrodu sensorycznego powinny mieć ciekawą fakturę, kształt, wielkość liści czy pędów, interesujący kolor, pokrój czy inne walory możliwe do zaobserwowania, przyporządkowane zadania działania na poszczególne zmysły.
STREFA DOTYKU: Dotyk pozwala nam na poznanie świata i wyobrażenie sobie przedmiotów w przestrzeni bez używania wzroku. Pobudzenie tego zmysłu daje nam odczucie spokoju, szczęścia, relaksu i bezpieczeństwa. Ogród działający na zmysł dotyku jest przepełniony zróżnicowanymi fakturami liści, owoców, kwiatów. Za pomocą dotyku możemy dowiedzieć się, z jakiego materiału stworzona jest nawierzchnia oraz czy zostało zastosowane w ogrodzie źródło wody. Czasem sadzi się w takim ogrodzie również rośliny kolczaste, z którymi kontakt nie należy do miłych.
STREFA ZAPACHU: Wykorzystuje się tu rośliny, które przyjemnie i intensywnie pachną, wydzielając rozmaite olejki eteryczne. Szeroko stosowane są zioła, które oprócz walorów smakowych roztaczają przyjemny zapach bezpośrednio lub wydobyty z liści po roztarciu palcami. Na zmysł powonienia bardzo pozytywnie działają również zapachy kwiatów. Ogrody zapachowe wpływają pozytywnie na nasze samopoczucie przez skojarzenia z odpoczynkiem i relaksem, dzięki dobrodziejstwom aromaterapii.
STREFA WZROKU: Dzięki wzrokowi możemy podziwiać przestrzeń ogrodu, jego zmiany w czasie pór roku, kolory nowych liści czy przebarwiających się roślin, kolory kwiatów. Na nasz zmysł wzroku będzie działać również ogród przykryty śniegiem czy oszroniony. W słońcu taki ogród będzie wyglądać inaczej niż w dzień pochmurny czy deszczowy. Wzrok pozwala nam odczuć czy przestrzeń, w której się znajdujemy, jest ogromna, czy ograniczona, ale także poprzez pokrój i kształt naturalnych form roślin wpływa całościowo na nasze postrzeganie otoczenia.
STREFA SMAKU: Smak pozwala na ocenę walorów pokarmu zachęcających lub odstraszających przed spożyciem. Posadzimy tu przede wszystkim rośliny jadalne – zioła i krzewy o jadalnych kwiatach, liściach czy owocach. Może być podzielona na części warzywne i owocowe. Do roślin posadzonych w celu działania na zmysł smaku trzeba utworzyć komfortowe i łatwe dojście z każdej strony, aby łatwo było po nie sięgać.
B.Błaszczyk i A.Kluz-Łoś
