Współczesny świat mody stoi na skrzyżowaniu globalnych wpływów i lokalnych tradycji. Z jednej strony mamy przesyt produktów, z drugiej zaś rosnącą świadomość konsumentów, którzy szukają w modzie nie tylko estetyki, ale i etyki. Sylwia Paszkowska zapytała dra Dominika Lisika (projektanta, kuratora i krytyka designu z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie) o to, jak moda może stać się przestrzenią dialogu międzykulturowego, jednocześnie odpowiadając na wyzwania etyczne współczesności.
Ponadczasowość i konsumpcjonizm
Żyjemy w czasach nadmiaru. Nadprodukcja, napędzana przez globalny kapitalizm, idzie w parze z przebodźcowaniem wynikającym z nieustannego przepływu informacji i emocji, serwowanych nam przez media i technologie. Jesteśmy przytłoczeni natłokiem przekazów, które są doskonale spreparowane przez duże korporacje. Jednak kluczem do zmiany jest świadoma postawa konsumentów - to my decydujemy, co kupujemy i jakie wartości wspieramy.
Każdy z nas ma głos decydujący, który może być wyrazem buntu przeciwko nadprodukcji i manipulacjom emocjonalnym stosowanym przez wielkie marki - mówi Dominik Lisik.
To od nas zależy, czy wybierzemy tzw. fast fashion, czy też sięgniemy po produkty wykonane z poszanowaniem tradycji i środowiska.
Japonia, od lat źródło inspiracji dla światowego designu, sama przeszła interesującą ewolucję estetyczną. Podczas gdy w przeszłości dominowała tam kultura harajuku i kawaii – pastelowy, landrynkowy styl.
Ta estetyka przemija i Japończycy bardziej doceniają Skandynawię i naturalne materiały, surowce, w dosyć ciekawy sposób pomijając swoją kulturę dosyć szerokim łukiem, podążając w stronę Zachodu.
Ten zwrot w kierunku naturalnych materiałów i prostych form pokazuje, jak kultura zachodnia odbija się echem w Japonii, czasem pomijając lokalne tradycje.
(cała rozmowa do posłuchania)
Posłuchaj wypowiedzi
Moda etyczna, ale i estetyczna
Dzisiejsza moda coraz częściej musi mierzyć się z pytaniami o swoją moralność. Kluczowe jest zrozumienie, jak przebiega proces produkcji – od materiałów po warunki pracy. Konsumenci, zwłaszcza młode pokolenia, stają się bardziej świadomi i wymagający. Szukają produktów, które są nie tylko estetyczne, ale i etyczne.
Powrót do tradycji to nie tylko kwestia estetyki, ale i funkcjonalności. Przedmioty z historią mają w sobie coś niezwykłego. To nie tylko kwestia jakości materiałów czy kroju, ale także emocji i wspomnień, jakie za nimi stoją.
Musimy zaakceptować zużycie przedmiotów jako coś pięknego, zamiast ciągle dążyć do nowości.
Moda, łącząc różne tradycje, może stać się przestrzenią dialogu międzykulturowego. Od reinterpretacji japońskich kimon po transparentność w duchu rzemieślniczym, projektanci pokazują, że możliwe jest tworzenie ubrań, które są zarówno estetyczne, jak i moralne.
W obliczu globalnych wyzwań warto zwrócić się ku tradycjom, jednocześnie dostosowując je do współczesności. Świadomy wybór konsumentów może wpływać na przyszłość mody, tak, by była ona nie tylko piękna, ale i odpowiedzialna.
Spotkanie "Dizajn między kulturami – projektowanie mody łączącej odmienne tradycje" rozpocznie się w środę, 20 listopada 2024 roku o godzinie 18.00 w sali audiowizualnej w głównym budynku Muzeum Manggha. Na wydarzenie nie obowiązują zapisy. Koszt udziału: 5 zł za osobę. Płatności dokonuje się stacjonarnie w recepcji od wtorku do niedzieli oraz w dniu spotkania w godzinach 10.00–17.30 lub online.
