Przed Hejnałem: Ma siwe włosy, nosi ciepłe kapcie, pieczę szarlotkę i czyta bajki – taki obraz babci jest w głowach większości z nas. Tymczasem, to nie kwestia wieku jest wiążąca dla bycia lub niebycia babcią, a okoliczności.
Posłuchaj wypowiedzi
W czasach, gdy panuje tendencja do świadomego opóźniania decyzji o posiadaniu dzieci, los niektórych układa się zupełnie inaczej. Kim są młodzi dziadkowie? Jak szybko przyzwyczaili się do słowa babcia, dziadek? Jak zmieniły się ich relacje z dziećmi? I wreszcie jakie zalety ma pojawienie się na świecie wnuka, kiedy dziadkowie są w młodym wieku? Zapraszamy do posłuchania rozmowy z panią Magdalena, młodą babcią i Agnieszką Fusińską-Korpal, psychologiem, terapeutą ze Szpitala Specjalistycznego im. dr. J. Babińskiego w Krakowie.
Najtrudniejsze dla młodych babć jest skonfrontowanie się z własnymi rolami, siłą, z wyznaczaniem sobie nowych celów i dążeniem do nich. O ile słowo 'rodzice' jest nacechowane bardzo pozytywnie, kojarzy się z pewną dumą i osiągnięciem życiowym, o tyle słowo 'babcia' czy 'dziadek' często nacechowane jest negatywnie, kojarzy się ze starością. Teraz dziadkowie, nie tylko młodzi ale również starsi, coraz częściej są aktywni, chcą nadal się realizować, spełniać swoje pragnienia i to trochę koliduje z ich społeczną rolą.
W sytuacji młodej, niespodziewanej ciąży dziadkowie muszą przejąć sporo obowiązków rodzicielskich, gdyż młodzi rodzice często jeszcze się uczą i trzeba im pomóc ukończyć tę edukację. Oczywiście nie jest powiedziane, że muszą oni rezygnować ze wszystkich swoich celów i przyjemności. Można w jakiś sposób próbować to negocjować.
- Czasami przychodzą do mnie kobiety, mężczyźni właśnie z tego powodu, że zostaną dziadkami - mówi psycholog Agnieszka Fusińska-Korpal. - Czasami też w rozmowie, która odbywa się wokół innego problemu wychodzi taka kwestia, że trudno poradzić sobie z pełnieniem nowej roli, bo uważa się, że zostanie babcią czy dziadkiem kojarzy się tylko z pozytywnymi emocjami. Szczególnie przy narodzinach pierwszego wnuka dziadkowie doświadczają mieszaniny uczuć od euforii, szczęścia, wdzięczności nawet po nieprzyjemne emocje, obawy, lęki związane z pełnieniem swoich ról czy pełnieniem ról przez ich własne dzieci. U młodych dziadków dochodzi jeszcze pewnego rodzaju poczucie wstydu za konsekwencje zachowania własnych dzieci. W dodatku bycie dziadkiem kojarzy się z wejściem na pewien etap życiowy. Pomimo że wiek dziadków jest różny i waha się od 30 do nawet 100 lat, to jednak bycie dziadkiem jest pewną generacyjną rolą i musi nas konfrontować z tym, że tacy młodzi już nie jesteśmy.
Często młodzi ludzie mają problem z tym, jak powiedzieć o ciąży rodzicom i jaki moment wybrać.
W szczególności dziewczęta, które biologicznie ponoszą pełnię odpowiedzialności za ciążę, mają ogromne problemy ze względu na lęk przed reakcją rodziny, ale też otoczenia, przed naznaczeniem, stygmatyzacją. Jeżeli te obawy są bardzo silne, to młodzi ludzie posuwają się nawet do ucieczki z domu. Trzeba pamiętać, że nieletnia ciąża wiąże się z bardzo dużym ryzykiem problemów emocjonalnych, takich o charakterze depresyjnym, wiąże się też z ryzykiem popełnienia samobójstwa. Dlatego tak ważne jest, żeby kształtować odpowiednią więź z nastolatkiem, reagować na sygnały, że coś jest nie w porządku a w tak trudnej sytuacji wspierać tę młodą osobę. Zanim się zareaguje, najpierw lepiej wziąć kilka głębokich oddechów. Naturalną pierwszą fazą jest niedowierzanie i szok, pojawiają się bardzo silne emocje, ale potem jest adaptacja, im wcześniej ona nastąpi, tym więcej czasu będą miały oba pokolenia na przygotowanie się do nowej roli.
Trzeba sobie zdać sprawę z tego, że emocje, przeżycia które dotykają dziewczynę, chłopaka mających zostać rodzicami są bardzo silne, bardzo często nieprzyjemne, ciąża może być postrzegana jako przymus, brzemię, ograniczenie wolności, swobody, realizacji swoich celów, jest to coś naturalnego. Często złościmy się na nastolatków twierdząc, że mają ponieść konsekwencję swoich czynów, ale musimy sobie zdać sprawę z tego, że dojrzałość płciowa to nie to samo co dojrzałość emocjonalna i społeczna a młodzi ludzie w wieku nastoletnim nie są jeszcze w stanie przewidywać konsekwencji swoich działań .
Trzeba pamiętać o tym, że nieplanowana ciąża jest sytuacją kryzysową, która albo wzmocni związek albo go osłabi i doprowadzi do rozpadu. Ciąża jako powód planowania ślubu jest niewłaściwą drogą rozwoju, lepiej namawiać młodych rodziców, aby najpierw wspólnie przeszli przez tę sytuację a dopiero potem zobaczyli, czy są w stanie razem funkcjonować na dojrzałych zasadach, kiedy nauczą się sami pełnić role przypisane dorosłym co w fazie szoku absolutnie nie jest możliwe.
