Wtorek, 17 lis 3 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Książka jak plaster na duszę. „Wnuczka antykwariusza" – opowieść, która buduje mosty między pokoleniami

„Wnuczka antykwariusza” Justyny Bednarek to książka, która z czułością przywołuje atmosferę domowych historii i zachęca młodych czytelników do odkrywania opowieści ukrytych w codziennych przedmiotach oraz wspomnieniach bliskich. W ramach ogólnopolskiej kampanii „Mała książka – wielki człowiek”, realizowanej przez Instytut Książki, publikacja ta trafia do rąk pierwszoklasistów w całej Polsce jako wyjątkowy prezent na dobry start czytelniczej przygody. Dzięki współpracy z Radiem Kraków powstał również bezpłatny audiobook, który – dzięki wspaniałej narracji i głosom znakomitych krakowskich aktorów – staje się przejmującym doświadczeniem zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. O książce i jej kontekstach Georgina Gryboś rozmawiała z Justyną Bednarek i Grzegorzem Jankowiczem.

Książka jak plaster na duszę. „Wnuczka antykwariusza" – opowieść, która buduje mosty między pokoleniami
fot. Patrycja Psuj / źródło: Radio Kraków Kultura

Czym jest program „Mała książka – wielki człowiek”?

„Mała książka – wielki człowiek” to ogólnopolski program proczytelniczy realizowany przez Instytut Książki, który skierowany jest do trzech grup młodych odbiorców. Najmłodsi – noworodki i ich rodzice – otrzymują specjalne wyprawki, zawierające książeczkę dostosowaną do wieku niemowlęcia oraz materiały edukacyjne dla dorosłych, które zachęcają do wspólnego czytania już od pierwszych chwil życia dziecka. Kolejną grupą są dzieci przedszkolne, które wraz z rodzicami odwiedzają biblioteki osiedlowe i otrzymują książkę przygotowaną przez Instytut – to pierwszy krok do budowania samodzielnej relacji ze światem literatury i instytucją biblioteki. Trzecią grupę stanowią uczniowie szkół podstawowych, którzy odbierają książki w bibliotekach szkolnych – dostosowane do ich wieku, pobudzające wyobraźnię i zapraszające do dalszego odkrywania literackiego świata. Każda z tych książek pełni rolę przewodnika po świecie, oferując nie tylko ciekawe historie, ale także perspektywę, która wzbogaca młodego czytelnika i czytelniczkę. Właśnie do tego grona dołącza teraz „Wnuczka antykwariusza".

To naprawdę wspaniała akcja – nie ma lepszej promocji czytelnictwa niż rozdawanie książek. Bardzo dużo czasu poświęcam na spotkania autorskie i jeżdżę z nimi po całej Polsce. Widzę, że to działa – dzieci przychodzą na te spotkania z książkami pod pachą. Co więcej, te książki są przeczytane, rozmawiamy o nich – mówi Justyna Bednarek.

„Wnuczka antykwariusza" powstała z wewnętrznej potrzeby autorki. Nie była pisana na zamówienie Instytutu Książki. Justyna Bednarek od dawna miała pomysł na tę książkę. Jej własne korzenie – jako córki archeologów – oraz fascynacja przedmiotami jako nośnikami historii, stały się fundamentem tej opowieści. Dla niej przedmioty „są bytami gadającymi”, a najbardziej interesują ją „odciski palców” – dosłownie i metaforycznie – które noszą w sobie ślady przeszłości.

Wyjątkowe słuchowisko przygotowane przez Instytut Książki i Radio Kraków:

To ogólnopolski program proczytelniczy realizowany przez Instytut Książki, który skierowany jest do trzech grup młodych odbiorców. Najmłodsi – noworodki i ich rodzice – otrzymują specjalne wyprawki, zawierające książeczkę dostosowaną do wieku niemowlęcia oraz materiały edukacyjne dla dorosłych, które zachęcają do wspólnego czytania już od pierwszych chwil życia dziecka. Kolejną grupą są dzieci przedszkolne, które wraz z rodzicami odwiedzają biblioteki osiedlowe i otrzymują książkę przygotowaną przez Instytut – to pierwszy krok do budowania samodzielnej relacji ze światem literatury i instytucją biblioteki. Trzecią grupę stanowią uczniowie szkół podstawowych, którzy odbierają książki w bibliotekach szkolnych – dostosowane do ich wieku, pobudzające wyobraźnię i zapraszające do dalszego odkrywania literackiego świata. Każda z tych książek pełni rolę „przewodnika po świecie”, oferując nie tylko ciekawe historie, ale także perspektywę, która wzbogaca młodego czytelnika i czytelniczkę. Właśnie do tego grona dołącza teraz Wnuczka Antykwariusza.

Opowieści zamknięte w przedmiotach

Historie zawarte w książce są inspirowane prawdziwymi zdarzeniami. Część pochodzi z rodzinnych opowieści Bednarek, inne są z życia przyjaciół lub zasłyszane w różnych okolicznościach. Każda z nich osadzona jest w przedmiocie – to on staje się punktem wyjścia do opowieści i emocjonalnego doświadczenia. To podejście autorka nazywa sobie bliskim jako pisarka – zakorzenione w wyobraźni, ale i w głębokiej potrzebie zachowania pamięci.

To jest doskonała opowieść, ponieważ zawiera wszystko, co naprawdę istotne z perspektywy naszego życia. Najważniejsze rzeczy, które mogą nam się przydarzyć, zostały w tej książce przedstawione w sposób niezwykle subtelny i delikatny  – mówi Grzegorz Jankowicz.

W opowieści Justyny Bednarek relacja między wnuczką Gabrysią a jej dziadkiem od początku nacechowana jest napięciem i niezrozumieniem. Gabrysia jest rozczarowana – zamiast wymarzonego obozu dla nastolatków, czeka ją wakacyjny pobyt u dziadka. To wywołuje frustrację i bunt, który przejawia się w komunikacyjnych zgrzytach. Jednak dziadek, skrywający w sobie duszę pisarza, potrafi rozładować napięcie. Jego dystans i mądrość pozwalają zbudować pomost między nimi.

Prototypem postaci dziadka–antykwariusza był ojciec autorki – pasjonat staroci, kolekcjoner, który przekazał córce miłość do rzeczy z przeszłości. Justyna Bednarek wspomina, że jej ojciec miał emocjonalny stosunek do przedmiotów, a opowieści, które snuł, stanowiły podwaliny dla późniejszej twórczości pisarki. To właśnie dzięki niemu autorka traktuje rzeczy jako nośniki opowieści, pełne niewidocznych „odcisków palców” minionych czasów.

Książka Bednarek nie koncentruje się wyłącznie na relacji dziadka i wnuczki – w fabułę wplecione są także historie sąsiadów, znajomych, rozmowy telefoniczne, domki na drzewie, wyprawy na starym rowerze i wspólne porządki. To wszystko tworzy wielowarstwową narrację, w której każda relacja, każde miejsce i każda czynność może stać się źródłem opowieści.

(Cała rozmowa do posłuchania)

Posłuchaj wypowiedzi

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki