W Muzeum Etnograficznym w Krakowie do 30 marca można oglądać wystawę "Śpij spokojnie, dobrze śnij", która spotkała się z ogromnym zainteresowaniem publiczności. Jej popularność świadczy o tym, jak ważnym tematem w życiu współczesnego społeczeństwa jest sen i śnienie. Beata Skoczeń-Marchewka, kuratorka wystawy oraz Damian Przybycień, psycholog z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie w rozmowie z Sylwią Paszkowską podkreślili wielowymiarowe znaczenie snu dla kultury i zdrowia.
Sen w codziennym życiu
Zwiedzający wystawę "Śpij spokojnie, dobrze śnij" chętnie dzielą się swoimi snami i problemami ze snem, co skłoniło organizatorów do stworzenia specjalnej księgi snów. Każdy może w niej zapisać, narysować lub wykleić swoje sny, korzystając z komfortowej przestrzeni wystawy.
W czasie oprowadzań kuratorskich wiele osób do nas podchodzi i opowiada swoje sny, dzielą się tym z nami, szukają znaczeń, powodów, dlaczego takie sny mają. Przygotowaliśmy specjalną księgę, w której można opisać swoje sny, siedząc w wygodnym fotelu albo usiąść na sienniku. Alternatywą są sny muzealników, które przygotowaliśmy dla naszych gości. Pracując nad wystawą, zwróciliśmy się do naszych kolegów, żeby notowali swoje sny, chcieliśmy zobaczyć, co też śni się muzealnikom i taki zestaw bardzo intrygujących, ciekawych snów można zobaczyć na wystawie – mówi Beata Skoczeń-Marchewka.
Statystyki wskazują, że nawet 34 procent Polaków deklaruje problemy ze snem, a w skali globalnej liczba ta może sięgać nawet 50 procent. Sen odgrywa kluczową rolę w regulacji emocji, koncentracji, zdrowiu metabolicznym oraz oczyszczaniu mózgu z toksyn. Niedobór snu może prowadzić do poważnych schorzeń, takich jak cukrzyca, otyłość czy zaburzenia psychiczne.
Choć powszechnie uważa się, że osiem godzin to optymalna długość snu, to według badań najlepiej funkcjonujemy w przedziale siedmiu do dziewięciu godzin. Warto również uwzględnić różnice płciowe - kobiety potrzebują nieco więcej snu niż mężczyźni.
Nastolatkowie mają naturalnie przesunięty rytm dobowy, co często powoduje konflikty z porannym systemem szkolnym. Osoby starsze, choć śpią krócej, wciąż potrzebują takiej samej ilości snu jak w młodszych latach.
Osoby starsze śpią często krócej i stąd wzięło się takie przekonanie, że potrzebują mniej snu. Współczesne badania pokazują, że raczej potrzebują tyle samo snu, ale mają większe problemy z jego utrzymaniem. Dlatego ważne jest, żeby osoby starsze bardziej dbały o to, by mieć lepsze warunki w trakcie snu – musi być ciemno, cicho i wygodnie – mówi Damian Przybycień.
(cała rozmowa do posłuchania)
Posłuchaj wypowiedzi
Bezsenność i higiena snu
Jednym z tematów finisażu będzie bezsenność, problem coraz częściej diagnozowany w społeczeństwie. Choć farmakoterapia bywa stosowana, nie jest zalecana jako pierwsze rozwiązanie. Skuteczniejszym podejściem jest terapia poznawczo-behawioralna, która pomaga w długoterminowym zarządzaniu snem.
Powinniśmy przesypiać jedną trzecią życia. Sen wpływa zarówno na nasze zdrowie fizyczne, jeżeli nie dosypiamy, mamy problemy z bezsennością, jest predyspozycja do rozwoju cukrzycy, otyłości czy innych chorób jak i zaburzeń. Patrząc na powszechne podejście do snu, mam wrażenie, że go nie doceniamy. Po tabletkach na bezsenność nasz sen nie jest wartościowy tak jak zdrowy, naturalny sen. W standardach leczenia bezsenności farmakoterapia, czyli tabletki są ostatnim krokiem, a raczej powinny być.
Higiena snu, odpowiednie warunki do spania i dbałość o regularność są kluczowe w profilaktyce zaburzeń snu. Wystawa "Śpij spokojnie, dobrze śnij" nie tylko przybliża znaczenie snu w różnych kulturach, ale również skłania do refleksji nad współczesnym podejściem do odpoczynku i regeneracji.
Więcej o wystawie TUTAJ
