Zapalenie płuc, choć dzięki antybiotykom często skutecznie leczone, nadal może prowadzić do poważnych, a nawet zagrażających życiu powikłań. Nie zawsze płuca wracają po chorobie do pełnej sprawności, a nieleczona infekcja może doprowadzić m.in. do sepsy, ropnia płuca czy ropniaka opłucnej. W Dniu Światowego Dnia Zapalenia Płuc gościem Sylwii Paszkowskiej był dr Aleksander Kania, pulmonolog ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, specjalista chorób wewnętrznych, specjalista chorób płuc, adiunkt w Klinice Pulmonologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Posłuchaj rozmowy
Zapalenie płuc to nie błaha choroba
W Światowym Dniu Zapalenia Płuc warto przypomnieć, że mimo rozwoju medycyny i dostępności antybiotyków tej choroby nie należy lekceważyć. Wprowadzenie antybiotyków całkowicie zmieniło możliwości leczenia, ale nie oznacza to jednak, że organizm natychmiast wraca do zdrowia po rozpoczęciu terapii.
Dzięki antybiotykom jesteśmy w stanie bardzo często efektywnie tę chorobę wyleczyć. Musimy jednak pamiętać, że podanie antybiotyku to sposób na to, żeby pacjent zaczął dobrze się czuć, przestał gorączkować, zyskał perspektywę, ale płuco uszkodzone przez bakterie wymaga czasu, by się goić i podanie antybiotyku wcale tego czasu nie skraca – mówi dr Aleksander Kania.
W wielu przypadkach organizm potrafi skutecznie zregenerować obszar płuca objęty zapaleniem. Zdarza się jednak, że pozostają blizny. W niektórych przypadkach mogą również rozwinąć się groźne powikłania, takie jak ropień płuca.
Szczepienia przeciw pneumokokom także dla dorosłych
Potrzebna jest zmiana podejścia do szczepień ochronnych. W Polsce często kojarzymy je przede wszystkim z profilaktyką chorób wieku dziecięcego, tymczasem istotne znaczenie mają również szczepienia osób dorosłych, szczególnie seniorów. W kalendarzu szczepień dorosłych znajdują się szczepienia przeciwko pneumokokom. Obowiązują także określone kryteria refundacji. Część seniorów po ukończeniu 65. roku życia może skorzystać ze szczepienia finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Sepsa, włóknienie płuc i POChP
Szczególnie niebezpieczne jest chodzenie do pracy i codzienne funkcjonowanie mimo objawów zapalenia płuc. Zakażenie rozwijające się w płucach, również to wywołane przez pneumokoki, może doprowadzić do przedostania się bakterii do krwi. W ten sposób rozwija się inwazyjna choroba pneumokokowa, która może skutkować sepsą i stanowić bezpośrednie zagrożenie życia.
Do innych możliwych powikłań należą ropień płuca oraz ropniak opłucnej. Współczesna medycyna pozwala leczyć nawet tak poważne powikłania, jak sepsa.
Wszystko możemy leczyć, nawet sepsę. Natomiast im bardziej coś jest złożone i skomplikowane, to tym trudniej jest to wyleczyć. Ślady tego, co się wydarzyło mogą się utrzymywać przez wiele lat, a może i do końca życia – mówi.
Włóknienie płuc nie jest jedną konkretną chorobą. Medycyna zna ponad sto jednostek chorobowych, które mogą prowadzić do tego procesu. Wspólną cechą tych schorzeń jest gromadzenie się, najczęściej, kolagenu w przestrzeni między pęcherzykami płucnymi a naczyniami krwionośnymi. To właśnie tam zachodzi wymiana gazowa, czyli przenikanie tlenu do organizmu i usuwanie z niego dwutlenku węgla. Gromadzenie się kolagenu prowadzi do bliznowacenia tkanki, które utrudnia prawidłowe funkcjonowanie płuc. W efekcie zostaje zaburzona jedna z najważniejszych funkcji układu oddechowego.
Przyczyn włóknienia może być wiele. Należą do nich między innymi choroby tkanki łącznej, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów i twardzina układowa. Proces ten mogą wywoływać również niektóre leki oraz wdychanie określonych substancji i pyłów.
Przewlekła obturacyjna choroba płuc, czyli POChP, to trzecia przyczyna zgonów na świecie. Dla porównania zapalenie płuc zajmuje w tym zestawieniu czwarte miejsce. Głównym czynnikiem prowadzącym do rozwoju POChP jest palenie tytoniu. Choroba może występować również u osób, które nigdy nie paliły. Coraz częściej mówi się o tak zwanej niezawinionej POChP.
Rak płuca wciąż zbyt późno diagnozowany
Rak płuca pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów onkologicznych. W Polsce nowotwór ten jest często rozpoznawany zbyt późno. Choroba może rozwijać się dynamicznie, a pacjenci z zaawansowanym nowotworem często zmagają się z szybko postępującymi zmianami. Jednocześnie w ostatnich latach nastąpił postęp zarówno w diagnostyce, jak i możliwościach leczenia. Jedną z ważnych zmian jest uruchomienie programu profilaktyki raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej. Program rozpoczął się w Polsce 1 października. Badanie może być wykonane bezpłatnie i bez skierowania przez osoby spełniające określone kryteria.
Program obejmuje osoby w wieku od 55 do 74 lat, które mają za sobą co najmniej 20 paczkolat palenia tytoniu. Kryterium to dotyczy również byłych palaczy, jeżeli od momentu zaprzestania palenia nie minęło więcej niż 15 lat. Paczkolata to sposób określania łącznej ekspozycji na dym tytoniowy. Jedno paczkorok oznacza wypalanie jednej paczki papierosów dziennie przez rok. Osoba, która przez dziesięć lat paliła dwie paczki dziennie, ma więc 20 paczkolat.
Osoby zainteresowane udziałem w programie powinny odwiedzić stronę Narodowego Funduszu Zdrowia i przejść do zakładki "Profilaktyka". Znajdą tam informacje o placówkach realizujących badania w swoim miejscu zamieszkania. Program prowadzi również Szpital Uniwersytecki w Krakowie.
