Spektakle taneczne powstają dzięki stypendiom i projektowym środkom, później jednak ich dalsze życie często zależy od determinacji samych twórczyń i twórców. Osoby odpowiedzialne za pracę artystyczną zajmują się równocześnie produkcją, promocją i poszukiwaniem kolejnych miejsc prezentacji. Na ten problem odpowiadają „Wcielenia”, realizowany od 2023 roku projekt poświęcony krakowskiej scenie tańca. Jego czwarta edycja stała się okazją do rozmowy o warunkach pracy tego środowiska, dostępności kultury i potrzebie stworzenia w Krakowie instytucji, dla której taniec byłby priorytetem. Na antenie Radia Kraków mówili o tym Kasia Żeglicka, Karol Miękina, Agata Kamykowska i Ania Rejowska.
Posłuchaj wypowiedzi
Spektakl potrzebuje dalszego życia
„Wcielenia” powstały z inicjatywy Marty Mietelskiej-Topór i są realizowane od 2023 roku. Projekt promuje krakowskie stypendystki i stypendystów oraz niezależne artystki i artystów tańca. Jednym z problemów, które Mietelska-Topór i Agata Kamykowska dostrzegły w środowisku, jest dalsza eksploatacja gotowych spektakli. W Krakowie powstaje wiele projektów finansowanych między innymi ze stypendiów, jednak po ich zrealizowaniu twórczynie i twórcy muszą samodzielnie zadbać o kolejne prezentacje. „Wcielenia” dają istniejącym pracom możliwość dalszego rozwoju i spotkania z nową publicznością.
Doświadczenie pracy na wielu polach jednocześnie zna Kasia Żeglicka, współtwórczyni spektaklu „Warstwy”. Przy realizacji wcześniejszego projektu stypendialnego odpowiadała zarówno za stronę artystyczną, jak i produkcję oraz promocję. Ważnym zapleczem okazała się w jej przypadku współpraca z Cricoteką.
Jako artystka z niepełnosprawnością pełniłam wszystkie role przy realizacji spektaklu. Byłam twórczynią, odpowiadałam za promocję spektaklu, za produkcję. Gdyby nie Cricoteka, z którą współpracuję od wielu lat, byłoby ciężko – mówi Żeglicka.
Karol Miękina przy realizacji swoich spektakli korzysta z kolei ze wsparcia Teatru Nowego Proxima. Instytucja udostępniła jego zespołowi infrastrukturę i zasoby potrzebne do pracy. Podobne partnerstwa rozwija Cricoteka. Ania Rejowska, specjalistka do spraw dostępności, przypomina o prowadzonym od dziewięciu lat wspólnie z Krakowskim Teatrem Tańca programie prezentacji tańca Rollercoaster. W tym roku Cricoteka po raz pierwszy zaangażowała się także we „Wcielenia”.
Krakowska scena tańca potrzebuje własnego miejsca
Karol Miękina dostrzega coraz większą obecność tańca w teatrach i innych instytucjach kultury. Takie otwarcie daje twórczyniom i twórcom możliwości pracy, lecz brakuje przestrzeni pozwalającej rozwijać projekty przez dłuższy czas.
Brakuje takiego miejsca, które pozwalałoby na to, żeby taniec się rozwijał i żeby te projekty miały swoje życie. [...] Taniec zawsze gdzieś jest na uboczu – mówi Miękina.
Podobną potrzebę dostrzega Ania Rejowska. Taniec zajmuje ważne miejsce w programie Cricoteki, a jej scena dobrze odpowiada potrzebom kameralnych prezentacji. Instytucja prowadzi jednak szeroką działalność muzealną i artystyczną, dlatego jej przestrzeń służy wielu rodzajom działań. Rejowska uważa, że osobna instytucja taneczna mogłaby zapewnić środowisku silniejszą reprezentację oraz wsparcie potrzebne do przedłużania życia projektów. Przywołuje przykład Warszawy, gdzie taka instytucja już powstała.
Środowisko podejmuje już działania zmierzające w tym kierunku. Agata Kamykowska z Fundacji Crush On Trash mówi o oddolnym zrzeszaniu się osób związanych z tańcem oraz rozmowach prowadzonych z miastem. Kraków wspiera tę dziedzinę poprzez dedykowane programy, a pomoc zapewniają również poszczególne instytucje. Kamykowska wskazuje jednak na potrzebę stałego miejsca z odpowiednim zapleczem.
Marzy nam się instytucja, która taniec potraktuje jako priorytet. [...] W Krakowie marzy nam się właściwie budynek z porządną taneczną sceną, która jest w stanie pomieścić również duże spektakle – podkreśla.
Ważnym wątkiem tegorocznych „Wcieleń” jest dostępność. Wybrane spektakle przygotowano z audiodeskrypcją i tłumaczeniem na polski język migowy, a „Warstwom” będzie towarzyszył również touch tour. Dla organizatorek istotne jest, aby rozwiązania uwzględniające różne potrzeby publiczności stawały się stałym elementem uczestnictwa w kulturze.
Chciałybyśmy, żeby dostępność stała się normą, a nie wyjątkiem, i żeby osoby o różnych potrzebach mogły uczestniczyć w życiu kulturalnym i artystycznym – mówi.
Program czwartej edycji „Wcieleń” rozpoczął 1 września BIOLAND, a 7 września ruszył cykl pięciu warsztatów tanecznych dla osób 60+ prowadzonych przez Barbarę Bujakowską. 13 września w Cricotece zaprezentowane zostaną „Warstwy” Katarzyny Żeglickiej i Alicji Czyczel, poświęcone opiece i trosce. 17 września w Teatrze KTO publiczność zobaczy „TrueMoms Show” Marty Mietelskiej-Topór i Małgorzaty Czell-Doczajowskiej – opowieść o macierzyństwie, kobiecej sile i społecznej presji. W programie znalazł się także „JAPI” Karola Miękiny w Teatrze Nowym Proxima, przyglądający się współczesnym wyobrażeniom męskości. W grudniu odbędą się warsztaty filmowe poświęcone screen dance, czyli pracy z choreografią, ruchem i kamerą.
Szczegółowy program „Wcieleń” dostępny jest na stronie organizatora projektu – Fundacji Crush On Trash.
Szczegółowy program „Wcieleń” dostępny jest na stronie organizatora projektu – Fundacji Crush On Trash.
