Między codziennością a marzeniem, między starością a młodością. Nowy spektakl Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie zabiera widza w podróż pełną czułości, śmiechu i nadziei. Premiera spektaklu "Od nowa", która odbyła się 9 maja, to nie tylko artystyczne wydarzenie, to także ważny głos w dyskusji o starzeniu się, relacjach międzypokoleniowych i sile społeczności. Reżyserka spektaklu, Gosia Jakubowska-Raczkowska, chce opowiedzieć historię, która mogłaby wydarzyć się wszędzie – na osiedlu, w rodzinie czy wśród przyjaciół. Gośćmi Sylwii Paszkowskiej byli Dorota Godzic i Sławomir Rokita, aktorzy Teatru im. Juliusza Słowackiego oraz Gosia Jakubwska-Raczkowska, reżyserka, performerka, aktywistka.
Spotkanie z samym sobą
"Od nowa" to spektakl, który dojrzewał razem ze swoimi twórczyniami, które pracując metodą dokumentalną zbierania wywiadów, zaczęły od osobistych refleksji – jak trzydziestolatki patrzą na starzenie się swoich rodziców, jak próbują im pomagać, a czasem nieświadomie ograniczają ich wolność. Z tych przemyśleń zrodziła się potrzeba rozmowy – z osobami dojrzałymi, z ich historiami, lękami i marzeniami. Tak powstały dziesiątki wywiadów, które przerodziły się w pięć scenicznych postaci – barwnych, autentycznych i poruszająco prawdziwych.
Przyszedł taki moment w życiu, że zaczęłyśmy obserwować starzenie się naszych bliskich i zaczęłyśmy oswajać ten temat. Przyszedł do nas naturalnie. Pojawiło się bardzo dużo pytań o to, jak my, w wieku 30 lat, reagujemy na starzenie się naszych rodziców, dziadków. Musiałyśmy określić jakiś wiek i było to 65+. Wielu naszych rozmówców nie identyfikowało się z tym określeniem, że są seniorami. Bardzo dużo mówiło, że najważniejszy jest stan umysłu i że wciąż czują się młodzi – mówi Gosia Jakubowska-Raczkowska.
Spektakl pokazuje pięć postaci w dojrzałym wieku. Na scenie spotykamy grupę przyjaciół, którzy zebrali się na urodzinach Elżbiety. Świętują, wspominają, spierają się, marzą.
Nie tylko o marzenia chodzi, pojawiają się też konflikty i rozczarowania. I to właśnie czyni ten spektakl tak prawdziwym – mówi Sławomir Rokita.
Jego postać jest przykładem odwrócenia typowej narracji o starzeniu: niepogarszający się stan zdrowia, ale powrót do sprawności staje się ważnym punktem spektaklu.
Jest to nietypowa sprawa, ponieważ tego typu rzeczy dzieją się odwrotnie. Człowiek jest zdrowy i z czasem zaczyna chorować. Tutaj jest odwrotnie. Jest po operacji, chory i niepełnosprawny, ale w trakcie upływu czasu odzyskuje tę sprawność. Spełnia się jego marzenie. Dzieje się to też przy wsparciu żony i przyjaciół. To piękna historia o nadziei – mówi Sławomir Rokita.
(cała rozmowa do posłuchania)
Posłuchaj wypowiedzi
Dla młodych i dojrzałych
Spektakl porusza ważny temat samotności – największego wroga osób starszych. Bieda, wykluczenie czy brak relacji często jest rzeczywistością wielu seniorów. Spektakl chce pokazać alternatywę i to, że wspólnota ma siłę, że można żyć inaczej.
Jestem chyba najmłodsza tutaj w towarzystwie kolegów. Z pełną pokorą podeszłam do tego zadania i z dużą ciekawością się przysłuchiwałam. Było to dla mnie bardzo dobre doświadczenie i pojawiło się wiele refleksji na ten temat – mówi Dorota Godzic.
Choć temat może wydawać się trudny, to twórcy zadbali, by jego ton był przystępny a przekaz budujący. Mimo że opowiada o ludziach w dojrzałym wieku, jest adresowany do wszystkich.
To nie jest spektakl dla seniorów. To spektakl dla ludzi. Młodzi widzowie dostają szansę, by zajrzeć w przyszłość, ale też zrozumieć swoich rodziców i dziadków. A starsi? Może po prostu odnajdują siebie – mówi Gosia Jakubowska-Raczkowska.
"Od nowa" to spektakl, który nie tylko opowiada historię, on inspiruje. Do refleksji, do działania, do życia. Pokazuje, że niezależnie od wieku, każdy moment może być dobry, by zacząć od nowa.
