Mikrobiota to termin, który w ostatnich latach zyskał ogromną popularność, ale nie wszyscy w pełni rozumieją jego znaczenie. Mikrobiota to zbiór wszystkich mikroorganizmów obecnych wokół nas, w glebie, wodzie, a także w naszym ciele, np. w jelitach. To bakterie, grzyby, wirusy, a także pasożyty, które odgrywają istotną rolę w naszym zdrowiu i funkcjonowaniu organizmu. Sylwia Paszkowska w audycji Przed hejnałem porozmawiała z Mateuszem Adamskim (neurologiem i biologiem), Dawidem Grucelem (szefem kuchni) i Piotrem Czerwińskim m.in. o tym, dlaczego dieta ma kluczowe znaczenie dla naszego zdrowia.
Mikrobiota a dieta
Pojęcie mikrobioty zrewolucjonizowało podejście do dietetyki. Dzięki coraz lepszemu zrozumieniu roli mikroorganizmów w naszym ciele powstał nowy dział dietetyki – dietetyka mikrobiotyczna. Jest to po części innowacyjny pomysł ChefBiomu. Dziedzina ta opiera się na tworzeniu planów żywieniowych, dopasowanych do składu mikrobioty każdego pacjenta. Łączy naukowców z dietetykami i szefami kuchni, którzy twierdzą, że dieta mikrobiotyczna jest nie tylko skuteczna, ale również smaczna i dostępna dla szerokiego grona odbiorców.
Kluczem do zrozumienia dietetyki mikrobiotycznej jest fakt, że każdy człowiek ma inny mikrobiom. Mimo że genetycznie jesteśmy do siebie podobni w 99%, to nasz mikrobiom pokrywa się jedynie w 30%. Oznacza to, że 70% składu bakteryjnego jelit różni się między osobami, co czyni niemożliwym stworzenie jednej idealnej diety dla wszystkich. Dieta powinna być dostosowana indywidualnie do mikrobioty pacjenta, ponieważ różne bakterie pełnią różne funkcje w organizmie.
Dietetyka mikrobiotyczna koncentruje się na dopasowaniu jadłospisu w taki sposób, aby odżywiać różnorodne bakterie obecne w naszym ciele. Zróżnicowanie mikrobioty jest kluczowe dla zdrowia, a różnorodna dieta odgrywa tu znaczącą rolę.
Problemy wynikające z dysbiozy
W krajach zachodnich, takich jak Europa czy Ameryka Północna, 60-80% populacji cierpi na dysbiozę – stan, w którym równowaga mikrobioty jest zaburzona. Dysbioza często prowadzi do problemów zdrowotnych, takich jak nietolerancje pokarmowe, problemy skórne (trądzik, łuszczyca), choroby przewodu pokarmowego, a także choroby metaboliczne, jak cukrzyca czy otyłość. Coraz więcej badań wskazuje również na powiązania między dysbiozą a chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak Alzheimer i Parkinson oraz zaburzeniami psychicznymi, jak depresja i stany lękowe.
Odpowiednia dieta, oparta na analizie mikrobiomu, może pomóc w przywróceniu równowagi i poprawie stanu zdrowia. Proces ten polega na wprowadzeniu do diety różnorodnych produktów odżywiających bakterie, co przyczynia się do odbudowy zdrowej flory jelitowej.
Kiszonki jako wsparcie mikrobioty
Kiszonki, takie jak kapusta kiszona czy ogórki, odgrywają kluczową rolę w poprawie mikrobioty. Proces fermentacji produkuje zdrowe bakterie, które wzbogacają florę jelitową i wspomagają wchłanianie składników odżywczych z innych produktów. Jednak nie każda kiszonka jest odpowiednia dla każdego. U osób z wrażliwą mikrobiotą nagłe wprowadzenie dużych ilości kiszonek może wywołać objawy niepożądane, takie jak bóle brzucha. Dlatego ważne jest stopniowe wprowadzanie kiszonek do diety, dostosowane do indywidualnych potrzeb organizmu.
Kiszenie to także trend, który można rozwijać w domowych warunkach. Produkty takie jak kiszone warzywa czy zakwasy to proste w przygotowaniu i skuteczne sposoby na uzupełnienie diety. Warto jednak zwrócić uwagę na skład gotowych produktów dostępnych w sklepach – jeśli na etykiecie widnieje ocet lub konserwanty, produkt nie jest prawdziwą kiszonką, a jego wartość dla zdrowia może być ograniczona.
Indywidualne podejście kluczem do sukcesu
Dieta mikrobiotyczna opiera się na badaniu mikrobiomu i dostosowaniu jadłospisu do potrzeb organizmu. Dzięki temu możliwe jest wprowadzenie takich produktów, które odżywią zdrowe bakterie i przyczynią się do poprawy stanu zdrowia. Ostatecznie, im bardziej zróżnicowana mikrobiota, tym lepiej dla naszego organizmu. Dieta bogata w różnorodne produkty sprzyja równowadze bakteryjnej i poprawie funkcjonowania wielu układów w organizmie.
(cała rozmowa do posłuchania)
