Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Architektura, która daje schronienie

Shigeru Ban udowadnia, że architektura może ratować życie. Japoński laureat Nagrody Pritzkera tworzy budynki z papieru, tektury i drewna, projektując nie tylko muzea i rezydencje, lecz także tymczasowe schronienia dla ofiar katastrof i wojen. Jego prace łączą estetykę z empatią. O tym, czym dzisiaj powinna być architektura i komu ma służyć w rozmowie z Sylwią Paszkowską, opowiedział Dominik Lisik, kurator wystawy "Shigeru Ban. Architektura i działania społeczne" w krakowskim Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha.

Architektura, która daje schronienie
Fot. Materiały prasowe Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha/ Paper Temporary Shelter, Filipiny, 2014, fot. Voluntary Architects Network

Projektowanie dla ludzi

Shigeru Ban jest jednym z najwybitniejszych architektów żyjących i aktywnie działających. Rozwija swoje portfolio w kierunku architektury humanitarnej, projektując schronienia i tymczasowe struktury dla osób dotkniętych katastrofami, konfliktami i przymusowymi migracjami. Zasłynął przede wszystkim z projektów wykorzystujących materiały ekologiczne – papier, tekturę i drewno. To z nich powstają jego tymczasowe domy i systemy z papierowych rur, które pomagają ludziom odnaleźć odrobinę prywatności w sytuacjach ekstremalnych: w halach, szkołach, tymczasowych obozach. – Czy drewno jest materiałem ekologicznym? Zawsze będę się upierał, że tak, ponieważ dobrze użyte drewno jest w stanie wytrwać bardzo wiele lat – mówi Dominik Lisik.

Shigeru Ban od początku swojej kariery szukał równowagi między estetyką a etyką projektowania. W jego dorobku znajdziemy zarówno luksusowe rezydencje i centra kultury, jak i tymczasowe szkoły, schronienia czy domy z papierowych rur. Na wystawie zaprezentowane zostały dwa główne nurty jego twórczości – architektura technologiczna i architektura humanitarna. Wszystkie te projekty łączy szacunek dla natury i człowieka.

Architekt proponuje pewne tymczasowe rozwiązania wykonywane z materiałów ekologicznych, które pomagają zachować podstawowe prawa człowieka m.in. do prywatności. Są to schronienia w postaci namiotów lub parawanów – mówi Dominik Lisik.

(cała rozmowa do posłuchania)

Posłuchaj wypowiedzi

Fot. Materiały prasowe Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha/ Paper Temporary Shelter, Filipiny, 2014, fot. Voluntary Architects Network

Wystawa Shigeru Bana to pierwsza w Polsce prezentacja twórczości laureata Nagrody Pritzkera (architektonicznego Nobla).

Pritzker to nagroda nie tylko najważniejsza w świecie architektury. To jedna z najważniejszych nagród, jakie są. Jest rzadko przyznawana wybranym architektom. Kierunek, który obrało jury, czyli nagradzanie w ostatnich latach twórców zajmujących się działaniami prospołecznymi, jest ewidentnym sygnałem dla całego środowiska architektonicznego, że warto spojrzeć w stronę osób poszkodowanych. Być może to czas na architekturę społeczną.

Powinniśmy upominać się o architekturę bardziej ludzką – muzea, centra kultury, budynki, które nie tylko służą, ale też niosą wartość symboliczną i społeczną. Shigeru Ban, mimo światowej sławy pozostaje człowiekiem otwartym i bezpośrednim. Wszystkie projekty wychodzą spod jego ręki, każdy szkic jest autorski. Nie tylko projektuje budynki, projektuje relacje między człowiekiem a przestrzenią. Jego architektura nie aspiruje do wieczności. Jest tymczasowa, lekka, efemeryczna, ale właśnie dlatego tak potrzebna. W świecie, który coraz częściej doświadcza katastrof i migracji, prawdziwym luksusem nie jest marmur, lecz kawałek spokojnej przestrzeni, w której można być sobą.

Wystawa "Shigeru Ban. Architektura i działania społeczne" w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha od 26.10.2025 r.  do 03.05.2026 r.

Dominik Lisik/fot. Sylwia Paszkowska

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki