Małopolska jest jednym z młodszych regionów w Polsce, ale – jak pokazują dane – nie uniknie skutków kryzysu demograficznego. – „Prognoza do 2060 roku nie jest bardzo optymistyczna” – mówi w rozmowie z Radiem Kraków Renata Ptak z Urzędu Statystycznego w Krakowie.
-
Małopolska jest młodsza niż średnia krajowa, ale przyrost naturalny w regionie pozostaje ujemny.
-
Liderem dzietności są Słopnice, a dodatni przyrost notują cztery powiaty, w tym wielicki.
-
Region zyskuje mieszkańców dzięki migracjom, zwłaszcza do Krakowa i jego „obwarzanka”.
-
Prognozy do 2060 roku zakładają spadek liczby ludności województwa o około 10 procent.
Posłuchaj audycji
Małopolska – młodsza niż reszta kraju
Jak dziś wygląda sytuacja demograficzna Małopolski? Jesteśmy liderem w kraju czy raczej w środku stawki?
Renata Ptak, Urząd Statystyczny w Krakowie: Powiedziałabym, że Małopolska to wciąż stosunkowo młode województwo, z pewnym potencjałem. Oczywiście obserwujemy spadek liczby ludności – rodzi się mniej dzieci, rośnie liczba zgonów – ale częściowo rekompensują to migracje.
Jeśli spojrzymy na medianę wieku, w Polsce wynosi ona 43,3 roku, a w Małopolsce 41,6. To oznacza, że jesteśmy młodsi niż średnia krajowa.
Wyspy dzietności i migracyjne „obwarzanki”
Gdzie na mapie regionu widać największy potencjał demograficzny?
Mamy cztery powiaty z dodatnim przyrostem naturalnym: limanowski, nowosądecki, nowotarski oraz – co może zaskakiwać – wielicki.
Rekordzistą jest gmina Słopnice w powiecie limanowskim. W 2024 roku współczynnik przyrostu naturalnego wyniósł tam +5,7 promila. To również najmłodsza gmina w województwie – mediana wieku to zaledwie 33,5 roku.
Dla porównania – w gminie miejskiej Bukowno w powiecie olkuskim wskaźnik wyniósł minus 13,4 promila. To ogromna różnica.
A Kraków?
W 2024 roku w Krakowie urodziło się ponad 7 tysięcy dzieci. Miasto ma też dodatnie saldo migracyjne – przyciąga mieszkańców z województw śląskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego. Jednocześnie część Małopolan wyprowadza się do Śląska, na Podkarpacie czy do Mazowieckiego.
Silny wzrost obserwujemy w powiecie wielickim. To efekt migracji młodych osób z Krakowa do tańszych gmin w jego otoczeniu. Jeśli osiedlają się tam młodzi ludzie, rośnie też liczba urodzeń.
Starzenie się i niepokojące prognozy
Choć migracje poprawiają bilans regionu – w 2024 roku saldo wyniosło prawie 6 tysięcy osób na plusie – ogólny przyrost naturalny w województwie jest ujemny.
Renata Ptak: Społeczeństwo się starzeje. Rośnie liczba osób w wieku nieprodukcyjnym, a maleje liczba dzieci i młodzieży. W 2024 roku na 100 osób w wieku produkcyjnym przypadało 69 osób w wieku nieprodukcyjnym. Rok wcześniej było to 68.
Najbardziej widoczne jest to w Tarnowie, gdzie średnia wieku jest o pięć lat wyższa niż średnia dla województwa.
Co mówią prognozy?
Prognoza do 2060 roku nie jest bardzo optymistyczna. Liczba ludności Małopolski może spaść o około 10 procent. W 19 powiatach przewidywany jest spadek liczby mieszkańców, a w niektórych gminach nawet o ponad 40 procent. Rekordowy ubytek – ponad 50 procent – prognozowany jest w gminie Słaboszów.
Jednocześnie liczba mieszkańców ma rosnąć w Krakowie, powiecie krakowskim i wielickim. W Niepołomicach przewiduje się wzrost liczby ludności nawet o 30 procent.
Czy starzejemy się szybciej niż reszta kraju?
Starzejemy się wolniej niż średnia krajowa. Żyjemy też dłużej – statystyczna kobieta w Małopolsce dożyje 83,3 roku, mężczyzna 76,3. To wyniki nieco lepsze niż w skali całej Polski.
