Prezydenckie weto, media społecznościowe i uzależnienia dzieci – Artur Pasek, małopolski wicekurator oświaty, w Radiu Kraków mówił o zagrożeniach cyfrowych i potrzebie zdecydowanych regulacji.
Posłuchaj rozmowy
-
Wicekurator oświaty krytycznie ocenia prezydenckie weto wobec ustawy o usługach cyfrowych, wskazując na brak skutecznych narzędzi ochrony dzieci w sieci.
-
Dostęp dzieci i młodzieży do mediów społecznościowych – jego zdaniem – przynosi więcej szkód niż pożytku, wpływając na rozwój emocjonalny, koncentrację i relacje rówieśnicze.
-
Reforma edukacji może być wprowadzana rozporządzeniami, a jednym z kluczowych elementów ma być tzw. tydzień projektowy, nastawiony na współpracę i kompetencje społeczne.
-
Małopolskie Kuratorium Oświaty zapowiada wzmożony nadzór nad zimowym wypoczynkiem dzieci – kluczowa jest weryfikacja organizatorów w bazie wypoczynku.
Rozpoczynające się ferie zimowe ponownie kierują uwagę na kwestie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży. Jednocześnie w debacie publicznej wracają tematy związane z dobrostanem uczniów, wpływem mediów społecznościowych na ich rozwój oraz planowanymi zmianami w systemie edukacji. W ocenie pierwszego małopolskiego wicekuratora oświaty Artura Paska państwo wciąż nie dysponuje wystarczającymi narzędziami, by skutecznie reagować na współczesne zagrożenia.
Cyberbezpieczeństwo zaczyna się w domu. Dzieci nie pamiętają już świata bez internetu
Brak narzędzi do ochrony dzieci w sieci
Wicekurator krytycznie odnosi się do prezydenckiego weta wobec ustawy o usługach cyfrowych. Jego zdaniem decyzja ta osłabiła możliwości walki z cyberprzestępczością, także w obszarze ochrony najmłodszych użytkowników internetu.
Jednym podpisem utrącił możliwość skutecznego ścigania przestępców internetowych, także jeśli chodzi o nadużycia w stosunku do dzieci i młodzieży.
Jak podkreśla Pasek, potrzeba regulacji jest dziś szczególnie pilna, bo tempo rozwoju technologii – w tym sztucznej inteligencji – wyprzedza możliwości reagowania dorosłych. Coraz częściej obserwowane są sytuacje, w których młodzi ludzie ograniczają kontakty rówieśnicze na rzecz relacji w świecie cyfrowym.
Coraz częściej młodzi ludzie wybierają kontakty ze sztuczną inteligencją, a nie z rówieśnikami.
Towarzyszy temu wzrost agresji w sieci, problemy z koncentracją oraz uzależnienia od mediów społecznościowych, diagnozowane już u dzieci w wieku 10–12 lat. Szczególnie niepokojący – jak zaznacza wicekurator – jest brak realnej kontroli dorosłych nad treściami, do których dzieci mają dostęp.
Ograniczenia wiekowe zamiast apeli
W kontekście dyskusji o wprowadzeniu zakazu korzystania z mediów społecznościowych przez osoby poniżej 15. roku życia Pasek przyznaje, że rozmowa i edukacja zawsze powinny być pierwszym krokiem. Jednocześnie uważa, że obecna skala problemu wymaga zdecydowanych rozwiązań prawnych. „Te platformy przynoszą więcej szkody niż pożytku. Musimy być skuteczni” – apeluje.
Jako przykład wskazuje Australię, gdzie wprowadzono zakaz dostępu do mediów społecznościowych do 16. roku życia. Choć nie wyklucza prób omijania przepisów, podkreśla rolę państwa w tworzeniu prawa, które będzie możliwie trudne do obejścia.
Według wicekuratora badania jasno pokazują, że nieograniczony dostęp do mediów społecznościowych negatywnie wpływa na rozwój emocjonalny i kształtowanie tożsamości młodych ludzi, szczególnie między 11. a 15. rokiem życia.
Smartfony w szkołach i poza nimi
W Małopolsce ponad połowa szkół wprowadziła już ograniczenia w korzystaniu ze smartfonów. Problem – jak zauważa Pasek – zaczyna się jednak poza murami szkoły.
Dzieci często w nocy bez wiedzy i świadomości rodziców surfują, zamiast spać. Budzą się rano nieprzygotowani do zajęć.
W jego ocenie to kolejny argument za tym, by państwo sięgnęło po „mocne, administracyjne” rozwiązania, które realnie ograniczą negatywne skutki nadmiernej obecności dzieci w świecie online.
W świecie lajków, FOMO i cyfrowych iluzji – jak social media wpływają na nasze mózgi?
Reforma edukacji bez podpisu prezydenta
Mimo prezydenckiego weta wobec reformy edukacji znanej jako „kompas jutra”, część zmian może zostać wprowadzona na poziomie rozporządzeń. Jak podkreśla wicekurator, wiele kluczowych decyzji w oświacie nie wymaga zmiany ustaw. „Da się wprowadzić zmiany bez podpisu pana prezydenta” – mówi.
Jednym z najważniejszych elementów planowanych zmian jest tzw. tydzień projektowy. Nie ma on oznaczać przerwy w nauce, lecz odejście od tradycyjnych lekcji na rzecz pracy zespołowej i międzyprzedmiotowej.
To ma być odejście od zajęć tablicowych (…) do kształcenia tych kompetencji, które w tej chwili pracodawcy najbardziej doceniają.
Uczniowie mieliby realizować wspólne zadania pod opieką nauczycieli pełniących rolę koordynatorów, a efekty pracy projektowej byłyby odnotowywane na świadectwie.
Ferie pod nadzorem kuratorium
W tym roku zimowy wypoczynek odbywa się w trzech turach. Do Małopolski ma przyjechać około 70 tysięcy dzieci i młodzieży z innych regionów kraju. Małopolska kurator oświaty koordynuje nadzór nad zorganizowanym wypoczynkiem.
Kluczowym narzędziem jest baza wypoczynku, w której weryfikowani są organizatorzy, kadra oraz warunki pobytu.
Jeśli rodzic ma jakiekolwiek wątpliwości, powinien poprosić organizatora wypoczynku o pokazanie wyciągu z tego rejestru.
Kontrole będą prowadzone we współpracy z policją, strażą pożarną, nadzorem budowlanym i służbami drogowymi. Sprawdzana będzie zgodność dokumentacji ze stanem faktycznym, bezpieczeństwo obiektów oraz transportu.
Jak podkreśla wicekurator, celem działań jest nie tylko fizyczne bezpieczeństwo dzieci, ale także stworzenie warunków do wypoczynku, który pozwoli im oderwać się od ekranów i mediów społecznościowych.
Rozpoczynające się ferie zimowe ponownie kierują uwagę na kwestie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży. Jednocześnie w debacie publicznej wracają tematy związane z dobrostanem uczniów, wpływem mediów społecznościowych na ich rozwój oraz planowanymi zmianami w systemie edukacji. W ocenie pierwszego małopolskiego wicekuratora oświaty Artura Paska państwo wciąż nie dysponuje wystarczającymi narzędziami, by skutecznie reagować na współczesne zagrożenia.
