„Jeszcze pięć lat temu powiedziałbym, że ksenotransplantacje skończą się na zastawkach. Dziś już nie byłbym tego taki pewny” – mówi w rozmowie z Radiem Kraków prof. Tomasz Schwarz z Uniwersytetu Rolniczego. Gość Radia Kraków tłumaczy, jak wygląda przyszłość przeszczepów międzygatunkowych i jakie nadzieje budzi transgeneza.
Posłuchaj rozmowy
-
Świnia transgeniczna jest dziś uznawana za najlepszy model do ksenotransplantacji dzięki podobieństwom do człowieka.
-
Pierwsze próby przeszczepu serca świni człowiekowi wykazały brak ostrego odrzutu, choć pacjenci zmarli z innych przyczyn.
-
Rozwój badań biomedycznych napotyka sprzeciw społeczny, głównie wśród młodych, którzy nie odczuwają jeszcze potrzeby leczenia.
-
Ponad 90% badań odbywa się in vitro, a testy na zwierzętach pozostają niezbędnym etapem weryfikacji procedur medycznych.
Czym jest ksenotransplantacja?
Ksenotransplantacja to przeszczepy międzygatunkowe – narządów, tkanek, komórek czy płynów ustrojowych. Jak wyjaśnia prof. Tomasz Schwarz, od lat stosuje się świńskie zastawki, które „mają relatywnie małą reaktywność immunologiczną”, dzięki czemu są akceptowane przez ludzki organizm. W przypadku innych tkanek i narządów potrzebne są jednak zaawansowane procedury biotechnologiczne.
Transgeneza i świnia jako dawca
Istotną rolę odgrywa transgeneza, czyli modyfikacja genetyczna zwierząt, aby ludzkie ciało nie odrzucało ich tkanek. –
„Świnia jest organizmem najbardziej zbliżonym do człowieka. To model optymalny” – podkreśla prof. Schwarz.
Jej narządy mają podobną wielkość i funkcję, a biotechnologia pozwala na ograniczenie reakcji immunologicznych.
Pierwsze sukcesy i nadzieje na przeszczep serca
Największe emocje budzi możliwość przeszczepienia serca.
„Serce oczywiście budzi największe kontrowersje, ale też największe nadzieje” – zaznacza profesor. Przypomina próby wykonane w USA, gdzie pacjenci po przeszczepie serca świni transgenicznej żyli około miesiąca, a problem odrzutu udało się częściowo wyeliminować. Podobne badania dotyczą także komórek trzustki i leczenia cukrzycy.
„Kiedy te transplantacje się rozpowszechnią, to ktoś może powie: nie, nie serce. Trzustka była pierwsza” – zwraca uwagę gość Radia Kraków.
Tego możesz nie wiedzieć o raku
Zobacz także: Tego możesz nie wiedzieć o raku. Magazyn medyczny Radia Kraków
Społeczny opór i badania biomedyczne
Rozwój ksenotransplantacji i badań biomedycznych napotyka sprzeciw związany z wykorzystaniem zwierząt. – „Młodzi protestują, bo nie chorują. Ale gdy przychodzi moment, że potrzebują pomocy, oczekują, że lekarz będzie miał narzędzia” – tłumaczy Schwarz. Jak dodaje, bez badań na zwierzętach nie da się rozwijać skutecznych procedur medycznych.
Dominacja badań in vitro
Profesor podkreśla, że dziś ponad 90% badań odbywa się in vitro, a jedynie niewielka część na zwierzętach. Jednak tylko testy w żywych organizmach pozwalają potwierdzić skuteczność terapii przed wprowadzeniem ich do medycyny.
„Rozwój cywilizacji sprawia, że inaczej postrzegamy rzeczywistość – staramy się współpracować, a nie wykorzystywać. Dlatego większość badań prowadzimy in vitro, bez cierpienia zwierząt. Na modele zwierzęce trafiają tylko procedury potwierdzone wcześniej w laboratorium” – mówi gość Radia Kraków
