Akademia Górniczo-Hutnicza (AGH) w Krakowie od wielu lat angażuje się w rozwijanie wiedzy i projektów związanych z przemysłem kosmicznym. Teraz rozpoczął tam działalność pierwszy w Polsce – i jeden z nielicznych w Europie – Wydział Technologii Kosmicznych z kierunkiem Space Technologies, na którym kształcić się będą przyszli astronauci. W programie O Tym Się Mówi rozmawiamy z dziekanem wydziału prof. Tadeuszem Uhlem.
- Powstanie nowego Wydziału Technologii Kosmicznych
Akademia Górniczo-Hutnicza otworzyła Wydział Technologii Kosmicznych, oferujący kierunek Space Technologies. Studia skupiają się na praktycznych aspektach projektowania i budowy urządzeń kosmicznych, z naciskiem na interdyscyplinarne podejście do nauk przyrodniczych i inżynieryjnych. - Zajęcia w języku angielskim i współpraca międzynarodowa
Wszystkie programy prowadzone są w języku angielskim z myślą o globalnym charakterze branży kosmicznej. Wydział współpracuje z Europejskim Uniwersytetem Kosmicznym, co umożliwia studentom wymianę i realizację projektów w międzynarodowych zespołach. - Rozwój infrastruktury i nowych specjalizacji
AGH planuje budowę habitatu do symulacji misji kosmicznych, a w Pobiedniku powstaje stacja nasłuchowa. Nowością będzie kierunek poświęcony cyberbezpieczeństwu w kosmosie, odpowiadający na wyzwania związane z rosnącym znaczeniem ochrony danych i infrastruktury satelitarnej. - Współpraca z polskimi astronautami i międzynarodowymi ekspertami
Wydział zaprasza do współpracy m.in. astronautę Sławosza Uznańskiego, który przeprowadzi eksperymenty z wykorzystaniem nanomateriałów na orbicie, a także współpracuje z prof. Arturem Chmielewskim z NASA. Celem jest kształcenie ekspertów w dziedzinie technologii kosmicznych, w tym przyszłych astronautów.
Posłuchaj rozmowy z prof. Tadeuszem Uhlem
Cross-dycyplinarnie o kosmosie
Akademia Górniczo-Hutnicza (AGH) w Krakowie od wielu lat angażuje się w rozwijanie wiedzy i projektów związanych z przemysłem kosmicznym. Na otwartym Wydziale Technologii Kosmicznych oraz kierunku Space Technologies (studia w języku angielskim) kładzie nacisk na zagadnienia inżynieryjne, fizyczne, informatyczne i chemiczne w kontekście zastosowań kosmicznych. Studenci zdobywają wiedzę w ujęciu interdyscyplinarnym – łącząc różne obszary nauki i techniki w ramach jednego modułu zajęć.
Dlatego powrót w szkołach do przedmiotu „przyroda”, który zakładałby nauczanie w dziedzinie fizyki, chemii, geografii czy biologii, prof. Tadeusz Uhl nie uznaje za bezzasadne.
"Wszystkie dziedziny się przenikają. Jeżeli to rozdzielimy, to nie będziemy rozumieć rzeczywistości” – zaznacza i dodaje, że podobnie jest w przypadku nauki o kosmosie. „Technologii kosmicznych, staramy się to uczyć w sposób tak zwany cross-dyscyplinarny" – mówi.
Zajęcia w języku angielskim i współpraca międzynarodowa
Wszystkie programy prowadzone są w języku angielskim z myślą o globalnym charakterze branży kosmicznej.
„To są wielokulturowe zespoły. Ta umiejętność pracy w zespołach wielokulturowych to jest to, czego my chcemy studentów uczyć i uczymy” – tłumaczy prof. Tadeusz Uhl. Podkreśla, że AGH współpracuje z Europejskim Uniwersytetem Kosmicznym, co umożliwia studentom wymianę i realizację projektów w międzynarodowych zespołach. Dodaje: „Oferujemy studia nie tylko dla studentów Polaków, ale również dla studentów z siedmiu uniwersytetów w całej Europie”.
Nauka o kosmosie na AGH w pigułce
Studia związane z technologiami kosmicznymi, prowadzone są w różnych jednostkach AGH nie „od wczoraj”. W nowoczesnej siedzibie od października 2024 roku działa już Centrum Technologii Kosmicznych (CTK). Studenci AGH są jednak od lat wyróżniani i nagradzani w konkursach na łaziki marsjańskie oraz za inne projekty (np. rakiety, drony, minisatelity). Kilka dni temu informowaliśmy w Radiu Kraków o sukcesie zespołu uczelnianego, który wygrał międzynarodowe zawody robotyczne - Australian Rover Challenge 2025 (ARCh). Studenci z całego świata brali udział w symulowanej misji księżycowej, wykorzystując łaziki, które sami zaprojektowali i zbudowali.
Studenci AGH zwyciężyli w zawodach robotów w Australii
AGH może też poszczycić się posiadaniem własnego satelity HYPA. Kolejne są w budowie. Jak podkreśla prof. Tadeusz Uhl, te przedsięwzięcia to nie tylko „nauka dla nauki”.
„Drugi satelita wyposażony będzie w czujniki, które będą przydatne bezpośrednio dla rolnictwa, dla monitorowania suszy, dla monitorowania lasów, a przede wszystkim dla ochrony środowiska. My chcemy naszym zespołem specjalizować się w monitorowaniu jakości i poziomu wody, jakości wody, poziomu wody. To problem światowy, ale i my w Polsce coraz bardziej dowiadujemy się, jak ważna jest gospodarka zasobami wodnymi” – tłumaczy gość Radia Kraków.
AGH pracuje też nad rozwojem sieci łączności, a pierwszym krokiem będzie wybudowanie stacji nasłuchowej w Pobiedniku. Jak mówi prof. Tadeusz Uhl, chodzi przede wszystkim o łączność optyczną, która jest zupełnie nowym elementem technologii satelitarnych, po to, żeby zwiększyć bezpieczeństwo danych.
Kosmiczny początek roku akademickiego AGH: jedyne takie Centrum w Polsce i zapowiedź nowego kierunku
Umożliwi to rozwój biznesu opartego na danych satelitarnych w Małopolsce. Myślę, że Małopolska ma predyspozycję do tego, żeby być takim liderem analizy danych satelitarnych, bo w końcu nasz region zajmuje ważne miejsce w branży IT w skali Europy Środkowo-Wschodniej
– przekonuje prof. Tadeusz Uhl.
W planach jest także budowa habitatu – specjalnego laboratorium-symulatora misji kosmicznych, w którym studenci (i badacze) będą mogli spędzać dłuższy czas w warunkach zbliżonych do tych panujących w przestrzeni kosmicznej. Nie jest to jednak prosta inwestycja. „To bardzo złożone laboratorium, a szczególnie w warunkach uczelni, gdzie w zupełnej izolacji przebywać będą nawet przez tydzień lub dwa, w zależności od przebiegu misji, osoby biorące udział w projekcie (… ) Zaangażowaliśmy firmy architektoniczne, które wykonują projekt, który będzie spełniał warunki habitatu, żeby te misje były bardzo zbliżone do misji kosmicznych” – podkreśla gość audycji O Tym Się Mówi.
Galeria zdjęć
Współpraca z polskimi astronautami i międzynarodowymi ekspertami
Uczelnia zaprasza do współpracy prawdziwe sławy, w tym m.in. astronautę Sławosza Uznańskiego, który przeprowadzi eksperymenty z wykorzystaniem nanomateriałów na orbicie.
„Drugi eksperyment polega na zastosowaniu tych nanomateriałów do wyprodukowania czujnika, który będzie mierzył ruchy astronauty: ruchy ręki, palców, jak i również pewne parametry życiowe astronauty, jak temperaturę i puls” – wyjaśnia prof. Tadeusz Uhl.
Drugim ambasadorem można nazwać prof. Artura Chmielewskiego, syna słynnego Papcia Chmiela. „Prof. Artur Chmielewski bywa u nas, spotyka się ze studentami, z kadrą i jest zresztą członkiem naszej Rady Naukowej. Jest pomocny w organizowaniu misji, czy to księżycowych, czy to orbitalnych” – dodaje prof. Tadeusz Uhl.
Droga AGH do realnego podboju kosmosu – długa i kręta?
Chcemy tę drogę skrócić jak najbardziej
– odpowiada gość Radia Kraków.
Nowy wydział stawia na bliski kontakt z firmami w branży kosmicznej, aby studenci już w trakcie nauki mieli możliwość udziału w realnych projektach inżynieryjnych. „Chcemy, by te studia miały jak najbardziej praktyczny charakter” – dodaje prof. Tadeusz Uhl.
