„Starość ma niestety wciąż twarz samotnej kobiety” – mówią goście Radia Kraków. O aktualnej kondycji polityki senioralnej w Polsce oraz zbliżających się 12. Międzynarodowych Senioraliach w programie O Tym Się Mówi, a rozmawialiśmy z Martą Wodyńską, pełnomocniczką prezydenta Krakowa ds. polityki senioralnej oraz Łukaszem Salwarowskim, prezesem Stowarzyszenia MANKO i inicjatorem ogólnopolskiej kampanii Głos Seniora.
-
Polityka senioralna wymaga przyspieszenia i lepszej koordynacji
Są opóźnienia w realizacji zapowiadanych działań (np. bon senioralny dopiero w 2026 r.) oraz na brakuje współpracy między resortami – tzw. silosowość, która blokuje skuteczne reformy. -
Organizacje pozarządowe mają kluczową rolę w aktywizacji seniorów
NGO-sy są często sprawniejsze i bardziej elastyczne niż instytucje publiczne. Potrzebują jednak większego wsparcia finansowego i systemowego zaufania. -
Międzypokoleniowość zamiast podziałów
Zamiast osobnych instytucji dla każdej grupy społecznej, warto stawiać na wspólne działania – integrujące młodsze i starsze pokolenia, różnych mieszkańców, także osoby pochodzenia ukraińskiego. -
Gilotyna emerytalna i samotność seniorów, szczególnie mężczyzn
Aż 80–90% uczestników życia senioralnego to kobiety. Mężczyźni po przejściu na emeryturę częściej wycofują się z aktywności, co prowadzi do pogorszenia zdrowia i przedwczesnej śmierci
Posłuchaj całej rozmowy
Polityka senioralna – jest wciąż sporo do zrobienia
Konieczne jest przyspieszenia prac nad rozwiązaniami systemowymi, takimi jak bon senioralny, który – mimo zapowiedzi – może wejść w życie dopiero w 2026 roku. Trzeba też ograniczyć tzw. silosowości polityk publicznych. Chodzi o brak współpracy między resortami i instytucjami, co znacząco spowalnia wdrażanie skutecznych rozwiązań.
Seniorzy oczekują zmian i chcieliby, żeby były szybsze. Seniorzy często skarżą się na długie kolejki – nawet rok oczekiwania na wizytę u specjalisty – oraz na rosnące koszty opieki długoterminowej, DPS-ów i ZOL-i. Oczywiście nie jest to stricte związane z departamentem minister do spraw polityki senioralnej. Dużo tu już jest w obszarze finansów czy publicznych, czy Ministerstwa Zdrowia. To są sektory, które się zazębiają
– mówi Łukasz Salwarowski.
Coraz większy problem w Małopolsce. Będziemy potrzebować tysięcy opiekunów osób starszych
Zaufajmy NGO-som
Szczególnie istotna jest rola organizacji pozarządowych w aktywizowaniu seniorów i budowaniu działań oddolnych. „Trzeci sektor działa szybciej, elastyczniej i często skuteczniej niż instytucje publiczne” – mówił Salwarowski, apelując o większe wsparcie dla organizacji społecznych pracujących na rzecz osób starszych.
Przyszłość polityki senioralnej powinna opierać się na międzypokoleniowości. Zarówno Wodyńska, jak i Salwarowski, wskazywali na potrzebę łączenia działań dla seniorów z aktywnością młodszych grup społecznych. Dobrym przykładem są kluby i szkoły przyjazne seniorom czy międzypokoleniowe centra aktywności lokalnej.
Odchodziłabym od mówienia o centrum seniora, centrum międzypokoleniowym, centrum wielokulturowym, centrum rodziny… Ja bym sobie życzyła, żebyśmy w tych wszystkich miejscach robili mniej więcej to samo, razem. Razem i międzypokoleniowo, i międzykulturowo
– dodaje Marta Wodyńska.
Międzynarodowe Senioralia w Krakowie
Już w najbliższy piątek, 14 czerwca, odbędą się w Krakowie Międzynarodowe Senioralia. To jedno z największych wydarzeń dla seniorów w Polsce, które ma na celu aktywizację seniorów i promowanie zdrowego, społecznego stylu życia także na emeryturze. W zeszłym roku przyciągnęło 6 tysięcy uczestników, w tym roku organizatorzy spodziewają się nawet 8 tysięcy. W programie m.in. msza św. w kościele Mariackim, uroczysta parada, koncerty, porady zdrowotne, profilaktyka i ponad 80 stoisk tematycznych.
Choć miasto Kraków nie jest formalnym współorganizatorem wydarzenia, wspiera je technicznie i objęło honorowym patronatem prezydenta Aleksandra Miszalskiego. Jak zapewniła Marta Wodyńska, miasto jest otwarte na pogłębianie współpracy ze stowarzyszeniem Głos Seniora w przyszłości.
Czym jest gilotyna emerytalna?
Wciąż bardzo widoczna jest nierównowaga płci w aktywności społecznej seniorów. „Starość ma twarz samotnej kobiety” – mówił Łukasz Salwarowski, przytaczając dane, według których aż 80–90% uczestników organizacji seniorskich to kobiety. Mężczyźni znacznie częściej wycofują się z życia społecznego tuż po przejściu na emeryturę.
„Seniorzy to najlepsi pracownicy. Najbardziej lojalni, oddani, kompetentni”
To zjawisko określono jako „gilotynę emerytalną” – jeśli mężczyzna przestaje być aktywny zawodowo, a nie znajduje nowego sensu w życiu społecznym, szybko pogarsza się jego stan zdrowia, a samotność staje się czynnikiem ryzyka. W rezultacie kobiety żyją znacznie dłużej (średnio 82 lata), często samotnie – mężczyźni przeciętnie tylko 75 lat.
Panowie są jak najbardziej mile widziani i gdzie tylko się pojawiam, to też zachęcam panie, żeby przyprowadzały na takie spotkania również panów – sąsiadów, partnerów. Ale i zachęcam panów, żeby przyprowadzali kolegów z byłej pracy, czy sąsiadów
– podkreślała Marta Wodyńska.
3663982
