Wtorek, 17 lis 6 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Niedźwiedzie zaraz wyjdą z gawr, a prawo wciąż w lesie. Spór o nowe przepisy

Wiosna tuż-tuż, niedźwiedzice wyprowadzą młode, a Sejm nadal nie zakończył prac nad nowelizacją ustawy o ochronie przyrody. Bez zmian straż parków nie będzie mogła interweniować poza swoim terenem – także w Bieszczadach. O sprawie w Radiu Kraków mówił Bartłomiej Kuraś, dziennikarz „Gazety Wyborczej”.

Niedźwiedzie zaraz wyjdą z gawr, a prawo wciąż w lesie. Spór o nowe przepisy
Fot. ilustracyjne/Pexels

Posłuchaj całej rozmowy

Spór o kompetencje

Projekt zmian dotyczy wszystkich parków narodowych, ale w praktyce chodzi przede wszystkim o doświadczenia Tatrzańskiego Parku Narodowego. Obecnie straż parku może działać wyłącznie na terenie parku. Rząd chce, by w wyjątkowych sytuacjach - np. przy problemowych niedźwiedziach - mogła interweniować także poza jego granicami.

To odpowiedź na sytuacje z Bieszczadów. W ubiegłe wakacje głośno było o niedźwiedziu podchodzącym pod zabudowania w Cisnej. Pojawiła się nawet decyzja o odstrzale. Po protestach przyrodników rozważano relokację zwierzęcia w Tatry, ale pomysł ten budził wątpliwości - nie wiadomo, jak na „nowych” osobników zareagowałyby niedźwiedzie tatrzańskie i jak wyglądałoby to w rejonie o największym w Polsce natężeniu ruchu turystycznego.

Odstrzału nie będzie! Niedźwiedzie z Cisnej uratowane

Radio Kraków

Ostatecznie zaproponowano inne rozwiązanie: by tatrzańska grupa interwencyjna, mająca wieloletnie doświadczenie w pracy z niedźwiedziami, szkoliła i wspierała działania w Bieszczadach. Do tego potrzebna jest jednak zmiana prawa.

Część polityków uważa, że nowe kompetencje nie są konieczne, bo interweniować mogą służby podległe MSWiA. Przyrodnicy odpowiadają wprost: służby mundurowe mają doświadczenie w wielu sytuacjach kryzysowych, ale nie w pracy z dzikimi zwierzętami i w ochronie przyrody. A to wymaga specjalistycznej wiedzy.

Model z Tatr

W Tatrach od przełomu XX i XXI wieku prowadzony jest systematyczny program ochrony niedźwiedzia brunatnego. Na jego czele stanął Filip Zięba, dziś wicedyrektor TPN. Program przyniósł wymierne efekty - po polskiej stronie Tatr od lat nie dochodzi do poważnych konfliktów z tymi zwierzętami.

Model z Tatr opiera się na konsekwentnym odstraszaniu, a nie eliminowaniu niedźwiedzi. Gdy zwierzę zaczyna zbliżać się do ludzi, strażnicy używają broni gładkolufowej z gumowymi kulami. Strzał nie rani, ale skutecznie zniechęca i uczy, że okolice zabudowań to złe miejsce.

Równolegle usuwa się to, co przyciąga niedźwiedzie - otwarte śmietniki i łatwo dostępne jedzenie. Schroniska zabezpieczono pastuchami elektrycznymi, które odstraszają, nie wyrządzając krzywdy. Uzupełnieniem jest edukacja turystów: zakaz dokarmiania, dystans przy fotografowaniu, brak prowokowania spotkań. Kluczowa jest szybka reakcja i systematyczność działań.

Kampania „Niedźwiedź to nie miś” miała przypominać, że to dzikie, silne zwierzę, a nie pluszowa maskotka. Niedźwiedzi nie wolno dokarmiać, do zdjęć należy podchodzić z dużego dystansu, a prowokowanie spotkań może skończyć się niebezpiecznie.

Kluczowa jest konsekwencja – szybka reakcja patrolu interwencyjnego, który pojawia się w miejscu, gdzie zwierzę zaczyna zbliżać się do ludzi, i skutecznie je odstrasza.

Czy to zadziała w Bieszczadach?

Bieszczady to obszar wielokrotnie większy niż Tatrzański Park Narodowy. Jednak - jak podkreślał Bartłomiej Kuraś - sam rozmiar terenu nie musi być największym problemem. Ważniejsza jest liczba niedźwiedzi i organizacja działań.

Pomysł zakłada, że tatrzańska grupa interwencyjna działałaby doraźnie w Bieszczadach, a równolegle szkoliła lokalne zespoły. Docelowo w regionie miałaby powstać stała, wyspecjalizowana formacja.

Problem w tym, że wiosna nie poczeka na zakończenie sejmowych sporów. To właśnie po wyjściu z gawr niedźwiedzie są najbardziej aktywne. Niedźwiedzice wyprowadzają młode i w ich obronie potrafią być agresywne. Jeśli w tym czasie zabraknie sprawnych mechanizmów reagowania, może dojść do niebezpiecznych sytuacji - a w ostateczności do decyzji o odstrzale.

Takie przypadki zdarzają się już po słowackiej stronie granicy. Często chodzi o te same osobniki, przemieszczające się w rejonie pogranicza.

Wszystko wskazuje na to, że tej wiosny niedźwiedzie obudzą się jeszcze w „starym” stanie prawnym. Czy politycy zdążą z nowelizacją przed kolejnym sezonem konfliktów człowiek–dzika przyroda? Na razie odpowiedzi brak.

Komentarze

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Nowe informacje o stanie zdrowia strażaka, który osłonił żonę przed kulą. Strażacy zbierają na leczenie

    Magdalena Zbylut-Wiśniewska

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Zderzenie samochodów na torowisku w Krakowie. Tramwaje nie kursują

  • Sponsorowane
    Sponsorowane

    Jak wybrać prezenty na święta dla mężczyzny? Poradnik

  • Co stanie się z ciałem zamachowca? Jest opinia prawna. Decyzja nie należy do prezydenta Krakowa

  • Tunel na zakopiance będzie zamknięty w obu kierunkach. Kierowcy pojadą objazdem

  • Sejm uczcił minutą ciszy ofiary strzelaniny w Krakowie

  • Kraków wstrzymuje przygotowania do budowy metra. W budżecie na 2027 rok ani złotówki