Misja Ax-3, w której bierze udział polski astronauta Sławosz Uznański, rozpoczęła się z sukcesem. Wśród 106 eksperymentów prowadzonych na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej znalazło się także krakowskie rozwiązanie z AGH – opaska monitorująca funkcje życiowe, wykonana z innowacyjnych meksenów. „Mamy nadzieję, że nasze rozwiązania będą w przyszłości testowali także inni astronauci – nie tylko Sławosz Uznański” – mówiła w programie O Tym Się Mówi dr inż. Dagmara Stasiowska z Wydziału Technologii Kosmicznych AGH.
-
Start misji Ax-3 był pełen emocji, ale zakończył się sukcesem mimo wcześniejszych opóźnień.
-
Zespół AGH przygotował eksperyment telemedyczny – opaskę mierzącą puls astronauty.
-
Opaska wykorzystuje innowacyjny materiał – meksen, odporny na warunki kosmiczne i bezpieczny dla skóry.
-
Badania będą kontynuowane na Ziemi i w kosmosie, m.in. z udziałem pacjentów i kolejnych astronautów.
Posłuchaj całej rozmowy
Długo wyczekiwany start misji
Wszyscy z napięciem przyglądaliśmy się porannemu startowi rakiety z misją, w której bierze udział również polski astronauta Sławosz Uznański. Także zespół z AGH, mimo wielokrotnych przesunięć startu, z radością przyjął jego finalne powodzenie. Dr inż. Dagmara Stasiowska z Wydziału Technologii Kosmicznych AGH podkreśliła, że opóźnienia są normalną częścią misji kosmicznych – zwłaszcza załogowych – ze względu na rygorystyczne wymagania bezpieczeństwa.
Sławosz Uznański-Wiśniewski poleciał w kosmos!
Wskazała dwa najbardziej krytyczne momenty każdej załogowej misji kosmicznej: sam start rakiety oraz dokowanie kapsuły do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).
Musimy zaufać tej wielkiej bombie, na której siedzą nasi astronauci, że wszystko pójdzie tam zgodnie z planem, ale tutaj to są oczywiście systemy bardzo dobrze zawsze przetestowane. Drugi ważny moment to jest dokowanie do stacji kosmicznej, gdzie tutaj już tak naprawdę jest zagrożenie i dla kapsuły, w której jest nasza załoga, i dla stacji kosmicznej, w której jest kolejna załoga, która tam żyje
– informuje ekspertka.
Lot do ISS trwa około 30 godzin. W tym czasie astronauci odpoczywają, jedzą, zmieniają ubrania, a nawet – co jest nowością – mają dostęp do toalety. Główną część podróży stanowi precyzyjne „rendez-vous” z ISS, czyli proces zbliżania i dokowania.
Cel misji i udział Polski
Misja Ax-3, w której bierze udział Uznański, obejmuje rekordową liczbę eksperymentów – 106, z czego 13 pochodzi z Polski. W ramach pierwszej polskiej misji na ISS o nazwie Ignis, zespół AGH przeprowadzi eksperyment dotyczący telemedycyny, wykorzystując nowoczesną opaskę monitorującą parametry życiowe astronauty. Opaskę wykonali studenci i naukowcy z Wydziału Form Przemysłowych Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie we współpracy z Akademią Górniczo-Hutniczą w ramach eksperymentu Mixen in LEO.
Kosmiczna opaska z ASP w Krakowie leci na Międzynarodową Stację Kosmiczną
Kosmiczna opaska z meksenów – przyszłość telemedycyny
Opaska zawiera czujnik wykonany z meksenów – nanomateriału na bazie węglika tytanu, który jest elastyczny, piezorezystywny i biokompatybilny.
W przeciwieństwie do sensorów optycznych stosowanych w smartwatchach, czujniki z meksenów są bardziej odporne na promieniowanie kosmiczne. W smartwatchach znajdują się sensory optyczne, które w przypadku takich misji kosmicznych dalekiego zasięgu mogą okazać się nie do końca rzetelne z jednej prostej przyczyny. Są w nich najczęściej używane LED-y, a LED-y są bardzo podatne jednak na degradację przez promieniowanie kosmiczne, które właśnie w tak zwanym głębokim kosmosie jest dużo wyższe – tłumaczy dr inż. Stasiowska.
Plany na przyszłość
Zespół AGH zamierza kontynuować badania – zarówno w kosmosie, jak i na Ziemi. Opaska będzie testowana wśród pacjentów kardiologicznych w szpitalu w Katowicach. W przyszłości planowane jest również wysłanie większej liczby opasek. Ekspertka dodaje: „Chcemy, by w przyszłości nasze rozwiązanie testowali także inni astronauci – nie tylko Sławosz Uznański. Chcemy też sprawdzić cały aspekt produkcyjny, to znaczy, czy faktycznie będziemy w stanie wyprodukować to od zera i stworzyć z tego opaskę na przykład na pokładzie stacji kosmicznej” – mówi dr inż Dagmara Stasiowska w programie O Tym Się Mówi.
