Podwójna nowelizacja ma dać dłuższe odprawy i powiązać pensje z przeciętną krajową. "Bez tego najlepszych nauczycieli nie będzie" — ostrzega Arkadiusz Boroń, prezes Okręgu Małopolskiego Związku Nauczycielstwa Polskiego
-
Reforma "Kompas Jutra" — kierunek konieczny
Arkadiusz Boroń popiera pomysł gruntownej zmiany podstawy programowej i zapowiada współpracę ZNP z resortem edukacji. -
Skandynawski model jako wzór
Prezes małopolskiego ZNP wskazuje, że wzorem powinna być bezpłatna, państwowa edukacja "od żłobka po studia", z odpowiedzialnością finansową rządu. -
Nauczyciel w centrum zmian
Kluczowym problemem pozostają niskie płace i brak młodej kadry. ZNP domaga się powiązania wynagrodzeń z przeciętną krajową i grozi protestem 1 września, jeśli "mała nowelizacja” Karty Nauczyciela nie wejdzie w życie. -
Kontrowersje programowe i odpolitycznienie szkoły
ZNP ostrożnie ocenia likwidację części przedmiotów na rzecz "przyrody" i krytykuje możliwość zatrudniania nieprzygotowanych osób w przedszkolach. Boroń apeluje też o realne, a nie deklaratywne odpolitycznienie szkół.
Posłuchaj rozmowy z Arkadiuszem Boroniem
"Kompas Jutra" — co czeka polską szkołę?
Szkoła powinna się zmienić. Wszyscy nie nadążamy za rozwojem technologii" — mówi Arkadiusz Boroń, popierając rozpoczęcie reformy od nowej podstawy programowej.
Ministerstwo zaprezentowało pierwsze założenia zmian rozłożonych na lata 2026-2031. W zespole ekspertów znaleźli się również przedstawiciele ZNP, które "będzie kibicować rządowi i wspierać go tam, gdzie będzie potrzebował pomocy".
Skandynawski kierunek: darmowa edukacja i odpowiedzialność państwa
"Szkoła skandynawska to szkoła bezpłatna, gdzie odpowiedzialność za nauczanie ma państwo" — przypomina Boroń i odwołuje się do galicyjskiej tradycji finansowania oświaty jeszcze z czasów cesarza Franciszka Józefa.
Model fiński czy szwedzki potraktowany został jako drogowskaz, zwłaszcza w kontekście stabilnych, centralnie zagwarantowanych płac dla nauczycieli.
Najlepsza szkoła wymaga najlepszych nauczycieli
Choć minister Anna Wiadrowska deklaruje, że "polska szkoła będzie najlepsza na świecie", ZNP studzi entuzjazm:
"Jak mamy mieć najlepszych na świecie nauczycieli, skoro młodzi odchodzą po pierwszej wypłacie?"
Związek postuluje wprowadzenie tzw. "dużej zmiany" — płace nauczycieli dyplomowanych na poziomie 100 % przeciętnego wynagrodzenia. Dla porównania, w ochronie zdrowia pielęgniarki otrzymują dziś ok. 145 % tej średniej.
Gabriela Olszowska: Nauczyciele ciągle nie zarabiają godnie. To zawód specjalny
Mała i duża nowelizacja Karty Nauczyciela
-
Mała zmiana: wydłużenie odpraw do 6 miesięcy, dodanie jubileuszu 45-lecia pracy. ZNP chce jej wejścia w życie 1 września 2025 r., MEN sugeruje 2026 r.
-
Duża zmiana: automatyczne powiązanie pensji całej kadry z przeciętnym wynagrodzeniem.
"Jeżeli rząd się wycofa, 1 września widzimy się pod MEN-em" — zapowiada Boroń, określając obecny etap jako "pogotowie protestacyjne".
Przyroda zamiast fizyki? Kontrowersyjna integracja przedmiotów
Projekt przewiduje 3 godziny "przyrody" tygodniowo kosztem fizyki, chemii czy geografii. Boroń wskazuje na dwa problemy:
-
Brak kadr interdyscyplinarnych — przykładowy biolog po UJ "nie może uczyć przyrody, bo są tam elementy geografii".
-
Poluzowanie wymagań w przedszkolach — projekt dopuszcza zatrudnianie osób bez wykształcenia pedagogicznego, co ZNP uznaje za sprzeczne z postulatem wysokich standardów.
Tydzień projektowy i praca zespołowa — powrót do idei gimnazjów
Zapowiadane "moduły tematyczne" i "tydzień projektowy" to, zdaniem Boronia, "nowe szaty starych treści". Metoda projektu była już filarem gimnazjów i docelowo ma kształtować kompetencje pracy w zespole.
Odpolitycznienie szkoły: konieczność czy slogan?
"Nie jestem władcą waszych sumień" — cytuje Boroń Władysława IV, podkreślając, że szkoła musi być otwarta tak dla "lewaków", jak i "prawaków".
Dotychczas każda kolejna ekipa rządząca zapowiadała depolityzację, a kończyło się "diametralną wymianą dyrektorów". Kluczem ma być autonomia nauczyciela i neutralność światopoglądowa.
