Poniedziałek, 16 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Kremówki i encykliki. Jan Paweł II po dwudziestu latach: mit, symbol czy wciąż żywy autorytet?

Czy po dwudziestu latach utrwalania kultu Jana Pawła II, który przejawiał się także w tzw. „kremówkowaniu”, encykliki albo życie papieża Polaka mogą jeszcze przemówić w jakiś nowy sposób? Dr Karol Kleczka z miesięcznika "Znak" przekonuje, że wstawiliśmy postać Jana Pawła II do „gabloty”, tracąc szansę na żywy dialog i krytyczne odczytywanie jego pontyfikatu.

Kremówki i encykliki. Jan Paweł II po dwudziestu latach: mit, symbol czy wciąż żywy autorytet?
Pomnik Jana Pawła II, dziedziniec Pałacu Biskupiego, ul. Franciszkańska 3, Kraków. Fot. Autorstwa Zygmunt Put - Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=11862556
  • Kult i „kremówkowanie” Jana Pawła II
    Dr Karol Kleczka podkreśla, że przez ostatnie dwie dekady Jan Paweł II stał się postacią niemal pomnikową („kult kremówek”), co utrudnia dziś rzetelne zapoznanie się z jego nauczaniem oraz życiem.
  • Bariera pokoleniowa i komunikacyjna
    Dla młodszych Polaków, a nawet dla obecnych 30–40-latków, Jan Paweł II bywa jedynie symbolem; brakuje żywej refleksji nad jego encyklikami czy ważnymi gestami. Oficjalne przypominanie papieża często sprowadza się do naskórkowych przywołań w listach duszpasterskich czy politycznych narracjach.
  • Żywe dziedzictwo czy zamrożony symbol
    Zamiast dyskutować nad treściami zawartymi w dokumentach i gestach Jana Pawła II (np. pocałowanie Koranu, spotkanie wyznawców wielu wiar w Asyżu), dominuje używanie jego wizerunku jako „kukły” w bieżących sporach. W rezultacie jego postać została wstawiona do „gabloty”, tracąc szansę na żywy dialog i krytyczne odczytywanie pontyfikatu.
  • Co może przetrwać?
    Z perspektywy przyszłych pokoleń najbardziej wartościowe i trwałe mogą okazać się konkretne czyny i gesty papieża oraz jego pisma – pod warunkiem, że zostaną poddane autentycznej dyskusji (również krytycznej), a nie jedynie konserwowane w formie bezrefleksyjnego kultu.

Posłuchaj rozmowy z dr. Karolem Kleczką

Kult i „kremówkowanie” Jana Pawła II

Czy po dwudziestu latach utrwalania kultu Jana Pawła II, który przejawiał się także w tzw. „kremówkowaniu”, encykliki albo życie papieża Polaka mogą jeszcze przemówić w jakiś nowy sposób? Dr Karol Kleczka w programie O Tym Się Mówi przekonuje, że zarówno dla dla młodszych Polaków, ale też dla pokolenia obecnych 30-40-latków, czyli osób, które jeszcze pamiętają końcówkę pontyfikatu, problem polega na barierze w recepcji osoby św. Jana Pawła II.

„Zwłaszcza po jego śmierci próbowano zakonserwować jego postać. Odebrano mu życie, przedstawiano jako mit, legendę (…) Dziś praktycznie nie rozmawiamy o jego nauce, tylko bardziej posługujemy się pewną figurą, wytrychem” – tłumaczy dr Kleczka.

Z papieża jest uczyniona pewna kukła, która służy jakimś doraźnym celom, bądź hierarchów kościoła, bądź krytyków papieża

– dodaje.

Jako przykład tego braku realizacji nauki papieża były wydarzenia z modlitwy muzułmanów pod ośrodkiem Siemacha w Krakowie.

Fala islamofobii w Krakowie. Zaczęło się od nagrania modlących się muzułmanów w Nowej Hucie

Patryk Kubiak

Św. Jan Paweł II był wręcz krytykowany np. za całowanie Koranu, a zdaniem gościa Radia Kraków ten gest był wręcz postępowy, humanistyczny, pełen szacunku. „Nie korzystamy z jego nauczania, choć mogłoby być ono nawet pomocne. Mogłoby nam dawać jakieś odpowiedzi. Nie robimy, dlatego że papież stał się właśnie martwym symbolem, a nie kimś żywym” – mówi dr Kleczka.

Oficjalne przypominanie papieża Jana Pawła II występuje często w listach duszpasterskich czy politycznych narracjach

„ale sprowadza się do naskórkowych przywołań” – dodaje dr Kleczka.

Papież Jan Paweł II traktowany jest jak autorytet, ale bez głębszego przemyślenia. W opinii gościa audycji, jego słowa chętnie wykorzystuje się w cytatach, by wzmocnić wypowiedź. Natomiast, gdyby zrobić wśród wiernych sondę, dotyczącą zainicjowanych przez niego wspólnych modlitw w Asyżu (dla niektórych była to wręcz „największa obraza Boga”), stosunku papieża do innych religii czy po prostu nauk płynących z konkretnych encyklik – okazałoby się, że w gruncie rzeczy niewiele o tym wiemy.

„Z drugiej strony, stawiano go też jako osobę w jakichś bieżących sporach politycznych w Polsce. Jego pontyfikat wskazano jako ten, który obalił w Polsce komunizm. Wtedy papież się sprawdzał, bo agenda polityczna go potrzebowała” – tłumaczy gość Radia Kraków.

Za czym nie nadąża Kościół? Publicysta o zmianie pokoleniowej i zmęczeniu kulturowym

Jacek Bańka

Czy papież Jan Paweł II może jeszcze przemówić do kolejnych pokoleń?

Tak, o ile jego gesty i pisma będą stanowić przedmiot żywej dyskusji, a nie jedynie apologetyki czy chwalenia – mówi dr Kleczka.

To tak jak w każdej rodzinie. O dziadkach się jeszcze pamięta, o pradziadkach już nie bardzo, a o tych pokoleniach wcześniejszym to już wcale

– wskazuje publicysta.

Analogicznie, jego zdaniem, jest z dokumentami papieskimi, które również „mają jakąś datę przydatności i są reakcją na bieżący czas”, dlatego tym bardziej powinniśmy omawiać je w żywej dyskusji, również krytycznej. Dr Kleczka podsumowuje, że dobrze byłoby porzucić to „przywiązanie” do Jana Pawła II, a potraktować go też jako ważnego hierarchę Kościoła, który po prostu był bardzo długo papieżem.

„I w ten sposób nieco go znormalizować i mieć też odwagę, aby dyskutować z jego tezami, przyjmować, bronić bądź też krytykować” – proponuje dr Karol Kleczka.

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

Najnowsze

  • "Wiślacki orzeł", czyli książka o Antonim Szymanowskim... jakiej nie było dotąd

  • Miał być w tym roku, będzie w przyszłym. Tarnów czeka na kolejny zdrój z wodą pitną

  • "In the Hall Tonight" - Phil Collins drugi raz wśród legend

  • Po zamachu na Rynku Głównym w krakowskich szpitalach pozostaje 9 osób

  • Opera Krakowska nielegalnie promowała alkohol? Cykl WinOpera pod lupą prokuratury

  • U2 "Carnaval De Luz"