Kraków szykuje zieloną rewolucję – ponad 50 ulic ma zostać odbetonowanych, by zrobić miejsce dla drzew, krzewów i bylin. O szczegółach planowanych zmian opowiada Katarzyna Opałka, ogrodniczka miasta Krakowa. W rozmowie z Radiem Kraków mówi m.in. o „zielonych wyspach” z mgiełką wodną, katalogu mebli miejskich i potrzebie zmiany sposobu projektowania przestrzeni publicznych. Wszystko po to, by miasto było bardziej przyjazne mieszkańcom i odporne na skutki upałów.
-
Miasto przygotowuje projekt odbetonowania ponad 50 ulic – to aż 15 tys. m² powierzchni do zazielenienia.
-
Szacowany koszt inwestycji przekracza 20 milionów złotych; miasto planuje starać się o dofinansowanie unijne.
-
Powstanie tzw. Zielony Audyt, by projektować nowe przestrzenie miejskie z uwzględnieniem możliwości sadzenia drzew.
-
W trudnych lokalizacjach pojawią się „schładzacze miejskie” z mgiełką wodną i zielenią, np. na Rondzie Mogilskim.
-
Trwa praca nad katalogiem miejskich mebli – jednolitym standardem małej architektury dla całego Krakowa.ogr
Posłuchaj rozmowy
15 tysięcy metrów odbetonowanej powierzchni – zielony plan dla Krakowa
Kraków przygotowuje się do jednej z największych zielonych inwestycji ostatnich lat. Jak poinformowała ogrodniczka miasta Katarzyna Opałka, lista ulic do odbetonowania liczy już ponad 50 pozycji. Projekt obejmie łącznie 15 tysięcy m² przestrzeni, z której zniknie beton, a w jego miejsce pojawią się drzewa, krzewy i byliny. Koszt inwestycji przekracza 20 milionów złotych.
Wśród planowanych lokalizacji znalazły się m.in. ulice Wrocławska, Piwna, Zamojskiego, Czysta i Kalwaryjska. Część interwencji ma charakter punktowy – to np. sadzenie drzew w chodnikach przy przystankach, ale niektóre przestrzenie będą wymagały gruntownego przekształcenia. Szczególnie duże zmiany czekają parking przy ul. Piwnej.
Katarzyna Opałka: Kraków potrzebuje zielonych ulic, a bulwary wiślane – odświeżenia
Zieleń zamiast słupków i asfaltu
Ulica Wrocławska, jak wskazała ogrodniczka miasta, posiada duże połacie niefunkcjonalnej powierzchni, w której dominują słupki. Ich usunięcie pozwoli na znaczne zwiększenie udziału zieleni w tej części miasta. Z kolei na ul. Kalwaryjskiej nie jest konieczna przebudowa – możliwe będą punktowe nasadzenia drzew bez ingerencji w infrastrukturę drogową.
Przekształcenia obejmą także tereny wyłączone z ruchu drogowego, jak np. rejon przystanku tramwajowego na ul. Na Zjeździe. Tam planowane są rozległe zieleniska i dosadzenia drzew.
Zielony Audyt – nowe standardy planowania przestrzeni
Zmiany mają charakter systemowy. Miasto powołało tzw. Zielony Audyt – zespół ekspertów, którzy ocenią miejskie inwestycje pod kątem możliwości zazielenienia. To reakcja na dotychczasowe planowanie przez drogowców, które – jak wskazuje Opałka – często uniemożliwiało sadzenie drzew przez obecność podziemnych sieci w chodnikach i pasach zieleni.
Kraków zamierza teraz uwzględniać architektów krajobrazu w procesie projektowym. Zmiana myślenia ma pozwolić na projektowanie przestrzeni przyjaznej pieszym, odpornej na upały i estetycznie spójnej.
Schładzacze i „dotleniacze” – nowe podejście do wysp ciepła
Miasto planuje również działania interwencyjne w miejscach szczególnie narażonych na wysokie temperatury. Jednym z nich jest Rondo Mogilskie. Jak zdradza Katarzyna Opałka, pojawi się tam instalacja przypominająca „zieloną wyspę” – przestrzeń otoczona gęstą roślinnością, z cieniem, zwiększoną wilgotnością i mgiełką wodną.
To rozwiązanie ma zapewnić natychmiastowe obniżenie temperatury i komfort pieszym użytkownikom. Podobne punkty odpoczynku mają się pojawiać co ok. 500 metrów wzdłuż ulic – z myślą szczególnie o seniorach.
Pierwszy ogródek parcelowy w Krakowie hitem. Chętnych było znacznie więcej niż miejsc
Krupnicza jako wzór „ulicy do życia”
Wzorem dla kolejnych działań rewitalizacyjnych ma być ul. Krupnicza, gdzie wprowadzono rozwiązanie UNERW (ulicy do życia). To przestrzeń, w której piesi, rowerzyści i kierowcy współdzielą ulicę, a zieleń, ławki i parkingi funkcjonują równolegle. Takie rozwiązania planowane są na ulicach Św. Agnieszki i Podbrzezie.
Celem miasta jest stworzenie nowej jakości ulic – takich, w których nie eliminuje się ruchu, ale zmienia jego organizację na bardziej przyjazną i wielofunkcyjną.
Jednolity katalog mebli miejskich już w 2025 roku
Kolejnym działaniem na rzecz uporządkowania przestrzeni publicznej będzie wprowadzenie katalogu miejskich mebli. Kraków boryka się obecnie z chaosem w tej dziedzinie – różnorodne ławki, słupki czy kosze śmietnikowe nie tworzą spójnej całości.
W katalogu znajdą się m.in. modele historycznych ławek znanych z Parku Jordana czy Placu Axentowicza. Nowe elementy mają być trwałe, estetyczne i dopasowane do krakowskiej tożsamości urbanistycznej. Na początku zmiany obejmą nowe inwestycje, a w kolejnych latach – sukcesywnie również starsze elementy.
