W programie O Tym Się Mówi rozmawiamy o rozporządzeniu Donalda Trumpa, które przynosi cła na produkty płynące spoza Stanów Zjednoczonych. W wypadku Europy cła sięgną 20%. Gościem programu jest dr Jakub Janus z Uniwersytetu Ekonomicznego.
- Skutki decyzji Trumpa o cłach dla światowej gospodarki
Donald Trump, nakładając nowe cła, zakwestionował dotychczasowy model globalizacji, co może osłabić światowy handel i zwiększyć ceny dla konsumentów na całym świecie. Cła uderzają nie tylko w rywali USA, ale również w sojuszników, takich jak Japonia, Korea Południowa czy kraje UE.
Cele wprowadzenia ceł: reindustrializacja czy strategia negocjacyjna
Z jednej strony celem może być długofalowa odbudowa amerykańskiego przemysłu, z drugiej — presja negocjacyjna wobec partnerów handlowych, by ci otworzyli swoje rynki na towary z USA. Przykładem skutecznej presji była sytuacja z Meksykiem.
Odpowiedź Unii Europejskiej i dezinformacja wokół ceł
UE powinna reagować, przede wszystkim obalając dezinformację ze strony USA dotyczącą poziomu europejskich ceł. W grę wchodzą także inne środki pozataryfowe, jak VAT czy podatki środowiskowe, które były błędnie wliczane przez stronę amerykańską.
Konsekwencje dla Polski i strefy euro — inflacja, stopy procentowe, kredyty
Polska, choć nie jest mocno powiązana handlowo z USA, odczuje skutki pośrednio poprzez wzrost inflacji i przedłużenie okresu wysokich stóp procentowych. Sektor motoryzacyjny może szczególnie ucierpieć. Dla kredytobiorców oznacza to wyższe koszty rat, a prognozy obniżek stóp procentowych zostały odsunięte.
Posłuchaj całej rozmowy z dr. Jakubem Janusem
Skąd decyzja o narzuceniu ceł przez Stany Zjednoczone?
Reindustrializacja i przywrócenie potęgi przemysłowej USA to jedna z głównych kampanijnych obietnic Donalda Trumpa. Odwoływał się on do tego, że wiele miejsc pracy w przemyśle w amerykańskim zostało utraconych od lat 90. w wyniku globalizacji outsourcingu.
„Dokładnie w wyniku przenoszenia produkcji do gospodarek azjatyckich, ale też do krajów o niższych kosztach pracy, takich jak chociażby kraje Europy Środkowo-Wschodniej” – uściśla dr Jakub Janus z Uniwersytetu Ekonomicznego.
Administracja Trumpa przekonuje, że dzięki decyzji o nałożeniu ceł nastąpi zastąpienie importu do Stanów Zjednoczonych z zewnętrznych gospodarek i ponowny rozwój amerykańskiej bazy przemysłowej. Ale eksperci snują jeszcze jedną hipotezę – chodzi tak naprawdę o zaproszenie do… negocjacyjnego stołu.
Takim próbnikiem było narzucenie ceł na najbliższych sąsiadów, czyli Meksyk i Kanadę, kilka tygodni temu. Gospodarka amerykańska dla kanadyjskiej jest niesamowicie istotna. W przypadku Kanady rzeczywiście był jakiś opór, natomiast Meksykanów od razu w ten sposób Trump zaprosił do stołu
– tłumaczy dr Jakub Janus.
20% cła na Unię Europejską – w jaki sposób je odczujemy?
Zdaniem gościa Radia Kraków za decyzję Donalda Trumpa zapłaci cała gospodarka światowa. Cła narzucone na Unię Europejską na pewno odczują konsumenci, którzy kupują dobra importowane, ale i eksportowane.
W pierwszej kolejności – w opinii ekonomisty – Unia Europejska, jako duży partner Stanów Zjednoczonych, powinna wyjaśniać pewnego rodzaju półprawdy. Cła europejskie na towary amerykańskie nie są tak wysokie, jak podaje to strona amerykańska.
Wzięto pod uwagę środki pozataryfowe, VAT, podatki środowiskowe – cała suma tych środków, które służą ochronie rynku. Natomiast metodyka obliczenia ich przez stronę amerykańską nie jest jasna, na co zresztą wskazuje też wielu komentatorów
– tłumaczy dr Jakub Janus.
Jaka jest najmocniejsza broń Unii Europejskiej? Nasz gość mówi, że nie jest tak, że gospodarka europejska jest niezależna od kursu dolara, ale wypracowała pewną autonomię w stosunku do reszty gospodarki światowej.
W nieco gorszym położeniu są gospodarki mniejsze krajów eksportujących jak Korea, Japonia czy Tajwan – uważa dr Janus.
Rada Polityki Pieniężnej nie zmieniła stóp procentowych. Co z inflacją?
Na zakończonym w środę posiedzeniu Rada Polityki Pieniężnej nie zmieniła stóp procentowych – podał Narodowy Bank Polski w komunikacie. Główna stopa NBP, referencyjna, nadal wynosi 5,75 proc. Dr Jakub Janus podkreślił na antenie Radia Kraków, że decyzja RPP była do przewidzenia, natomiast powinnyśmy zwrócić uwagę, że pod znakiem zapytania pozostaje przyszłościowa obniżka stóp procentowych ze względu na „zagrożenia dla inflacji pochodzące z zewnątrz”.
„Skutkiem wczorajszej decyzji Trumpa będą niestety podwyższone stopy inflacji w dalszym stopniu. Jak się na to nałoży jeszcze politykę fiskalną, wydatki na zbrojenia, które oczywiście też napędzają popyt, ale powodują dodatkową presję inflacyjną, to to może być jeden z czynników, który sprawi, że my pod koniec tego roku nie będziemy obserwować stóp procentowych zbliżających się do 4, 4,5%, ale dalej gdzieś w okolicach 5%” - wylicza ekonomista.
A to niestety niezbyt dobra wiadomość dla kredytobiorców, bo – jak podkreśla dr Janus: „nawet 0,5%, 0,25% wahania stóp przy płatnościach odsetkowych w okresie 20-30 lat na każdej racie robi nam bardzo dużą różnicę”.
Zgodnie z prognozami przedstawionymi przez gościa Radia Kraków, dopiero w 2026 roku będziemy mogli zaobserwować inflację w granicach 3%.
Jeżeli oczywiście te wszystkie negatywne efekty, o których mówiliśmy, a więc przede wszystkim polityka handlowa, ale też bardzo duże wydatki fiskalne na obronność, nie przełożą się na dodatkową presję inflacyjną
– zaznacza dr Jakub Janus.
Podobnie z obniżką stóp procentowych – ta prognozowana jest na ostatni kwartał przyszłego roku.
