Wtorek, 17 lis 7 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Granica, Targowica, strach o państwo. Dr Jarosław Kuisz: „To nasze PTSD suwerennościowe”

– Choć Polska odniosła spektakularny sukces gospodarczy, wciąż myślimy o sobie jak o państwie z „kartonu i dykty” – mówi dr Jarosław Kuisz. Historyk prawa, redaktor naczelny „Kultury Liberalnej” i autor książki „Strach o suwerenność. Nowa polska polityka” tłumaczy, dlaczego strach o suwerenność jest tak silnie zakorzeniony w naszej tożsamości i jak polska polityka od lat obraca się wokół tych samych lęków. Gość programu O Tym Się Mówi przestrzega też przed ich wykorzystywaniem do manipulacji.

Granica, Targowica, strach o państwo. Dr Jarosław Kuisz: „To nasze PTSD suwerennościowe”
Traumy rozbiorów i upadków państwa nie znikają z polskiej polityki. Dr Jarosław Kuisz mówi o „PTSD suwerennościowym”, które wciąż decyduje o nastrojach społecznych i politycznych schematach. Zdjęcie gościa autorstwa Adrian Grycuk - Praca własna, CC BY-SA 3.0 pl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=75897786

Polityka strachu o suwerenność. Dlaczego Polacy wciąż obawiają się utraty państwowości?

Dr Jarosław Kuisz, historyk prawa i redaktor naczelny „Kultury Liberalnej”, mówi o polskiej polityce przez pryzmat pojęcia posttraumatycznej suwerenności. Zwraca uwagę, że lęk przed utratą suwerenności stanowi fundament polskiej tożsamości politycznej. Politycy chętnie sięgają po ten motyw, szczególnie w sytuacjach, gdy nie mają realnych rozwiązań do zaproponowania. Wykorzystują zakorzenione w społeczeństwie lęki, odwołując się do dobrze znanych historycznych narracji.

Jeżeli politycy nie mają nic do zaoferowania, to uderzają w te nuty, które Polacy znają, które są rdzeniem polskości. Tak się składa, że w ostatnim czasie miałem wielokrotnie okazję przejeżdżać przez granicę polsko-niemiecką wielokrotnie i proszę mi wierzyć, że tam realnie się nic nie dzieje. Nie mówię o tych bojówkach i osobach, które organizują happeningi dla rozgłosu w mediach społecznościowych. Problem migracyjny, który się próbuje diagnozować, to są wymysły i banialuki – komentuje historyk.

Czytaj także: Granice, migranci i rynek pracy. Czy antyimigracyjna polityka Polski ma sens?

Granice, migranci i rynek pracy. Czy antyimigracyjna polityka Polski ma sens?

Jacek Bańka

Polskie państwo jak „karton i dykta”? Strach, który kształtuje politykę

Zdaniem gościa Radia Kraków podstawowym mechanizmem polskiej polityki pozostaje przekonanie, że nie wolno dopuścić do wymazania Polski z mapy. Lęk o państwowość jest głęboko zakorzeniony i uzasadniony przez historię, jednak jego nadmierne wykorzystywanie prowadzi do manipulacji.

Niepokoje są uzasadnione, jednakże – choćby w sprawie tych granic – to są rozdęte medialne historie do granic nieprzyzwoitości. Chodzi o to, żeby nie dawać się wodzić za nos, ale jednocześnie rozumieć, że ten nerw strachu o suwerenność, który naciskają politycy jest czymś prawdziwym – tłumaczy dr Jarosław Kuisz.

Dr Kuisz zwraca uwagę, że mimo ogromnego rozwoju gospodarczego i sukcesów ostatnich dekad, Polacy nadal postrzegają swoje państwo jako kruche i zagrożone. Przyrównuje to do sytuacji osoby, która z dnia na dzień wzbogaca się na loterii, ale wciąż nie potrafi odnaleźć się w tej rzeczywistości, uwierzyć w swój sukces.

W zachodnioeuropejskich kręgach politycznych, dyplomatycznych, publicystycznych, Polska stanowi wzór kraju, w którym trwa walka o demokrację, można w tej walce zwyciężać. PKB rośnie. Warszawa, Kraków, inne miasta wyglądają czyściej niż niejedna stolica zachodnioeuropejska. Jest to jednak przerażające i warto się nad tym zastanowić, że w polskiej polityce wygrywają ci, którzy mówią, że cały czas państwo jest z kartonu i z dykty – ocenia gość audycji.

Targowica, zdrada i polityczna manipulacja. Dlaczego te pojęcia wciąż wracają?

Istotnym elementem polskiej kultury politycznej pozostaje także pojęcie zdrady, której symbolem jest Targowica. To właśnie zdrada, utożsamiana z możliwością utraty niepodległości, jest często przywoływana w debacie publicznej. Dr Kuisz mówi tak: „A ponieważ taka zdrada się zdarzyła, później możemy jeszcze wiele postaci wymienić, które są w takim łańcuchu Targowicy, to ten strach o suwerenność, szukanie zdrajców są wręcz bliźniaczymi tworami w polskiej polityce”.

Strach przed utratą suwerenności pełni również funkcję spajającą społeczeństwo. Dr Kuisz podkreśla, że nawet zmiany pokoleniowe i wzrost zamożności nie zdołały całkowicie wymazać traumy historycznej. Przekonanie o kruchości państwa wynika z doświadczeń rozbiorów, wojen i upadków, które na trwałe wpisały się w polską tożsamość.

„To nasze PTSD suwerennościowe” – mówi i apeluje:

„Nie dajmy sobą manipulować w taki sposób, że ktoś naciska na prawdziwą traumę tylko po to, żeby nas w naszej łatwowierności zaprowadzić tam, gdzie on by chciał”.

Polecamy: Nowe Idee: „Dostatek” – czy państwo jeszcze potrafi zapewnić dobrobyt?

Nowe Idee: „Dostatek” – czy państwo jeszcze potrafi zapewnić dobrobyt?

Jacek Bańka

Młodzi politycy, stare schematy. Polska polityka wciąż zakładnikiem przeszłości

Historyk podkreśla, że młode pokolenia polityków również ulegają tym samym mechanizmom. Mimo nowoczesnego wizerunku, powielają stare schematy myślowe, które od dekad dominują w polskiej polityce.

„Młodzi politycy wchodzą do gry politycznej i nawet jeśli wyglądają, jak najnowsze modele komputerów politycznych, to zasysają stare oprogramowanie” – porównuje.

W opinii naszego gościa Polska, mimo 35 lat niepodległości, nadal nie potrafi wypracować nowego modelu postrzegania państwa, który byłby adekwatny do obecnej rzeczywistości. Polityczna debata wciąż koncentruje się na tych samych lękach, które kształtowały polską historię od stuleci.

Komentarze

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Nowe informacje o stanie zdrowia strażaka, który osłonił żonę przed kulą. Strażacy zbierają na leczenie

    Magdalena Zbylut-Wiśniewska

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Ostatnie spotkanie Akademii Filmowej Festiwalu NNW w Krakowie. Wyświetlony zostanie wyjątkowy dokument

  • III Festiwal Miejsc i Podróży GEOGRAFICA

  • Jeden parkomat to za mało? Spór o płatne parkowanie w centrum Tarnowa

  • Rewolucja w Strefie Czystego Transportu w Krakowie. SCT tylko w centrum miasta

  • Od długów do bezdomności. W Krakowie blisko 2 tysiące osób nie ma własnego dachu nad głową

  • 17. edycja Festiwalu Podróżniczego Travenalia Kraków, 21-22 listopada 2026