Środa, 18 lis 7 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

„Pan/Pani się na tym nie zna”. Co dzieje się z nami dzieje, gdy słyszymy krytykę?

Jedno zdanie potrafi uruchomić lawinę reakcji,: od wstydu, przez złość, aż po chęć ucieczki lub odpowiedź “pięknym za nadobne”. Neurobiologia i porozumienie bez przemocy podpowiadają jednak, że między bodźcem a reakcją istnieje przestrzeń. I to właśnie w niej zaczyna się wybór. O sposobach reakcji na niekomfortowe komunikaty Agnieszka Barańska rozmawia z Martą Kułagą, certyfikowaną trenerką nvc.

Posłuchaj wypowiedzi

Słowo, które uruchamia alarm

Z pozoru niewinne zdanie: „pan/pani się na tym nie zna” może zostać odebrane przez nasz organizm jak realne zagrożenie. Choć nie zagraża życiu, uderza w coś bardzo podstawowego: poczucie wartości, kompetencji i przynależności. W takich momentach aktywuje się nasz system alarmowy, odpowiedzialny za wykrywanie niebezpieczeństwa.

Reakcja bywa natychmiastowa i automatyczna. Możemy zaatakować rozmówcę, wycofać się, zacząć się tłumaczyć albo nawet uderzyć w siebie, podważając własne kompetencje. Te mechanizmy nie pojawiają się przypadkowo, są efektem wyuczonych schematów reagowania, które kształtują się przez lata.

Automatyczne reakcje i ich źródła

Każdy bodziec uruchamia w naszym układzie nerwowym określoną ścieżkę. W uproszczeniu: coś się wydarza i natychmiast pojawia się reakcja. Wiele zależy od kontekstu. Od tego, kto mówi, w jakiej sytuacji i jak silne poczucie bezpieczeństwa mamy w danym momencie.

Silne emocje, takie jak wstyd czy lęk przed odrzuceniem, mogą sprawić, że tracimy zdolność adekwatnej oceny sytuacji. Zamiast odpowiedzieć na to, co naprawdę się dzieje, reagujemy tak, jakbyśmy stali w obliczu poważnego zagrożenia. Tymczasem często chodzi o różnicę zdań, perspektyw albo doświadczeń.

Zatrzymanie, które zmienia wszystko

Kluczowym momentem jest zatrzymanie, choćby na kilka sekund. To właśnie ono pozwala przejść od automatycznej reakcji do bardziej świadomej odpowiedzi. Pomocne może być nazwanie tego, co się w nas dzieje: „czuję wstyd”, „czuję złość”, „to mnie porusza”.

Nie chodzi o to, by od razu dzielić się tym z innymi. Czasem wystarczy krótkie, wewnętrzne zauważenie emocji. Taki moment świadomości daje sygnał układowi nerwowemu, że sytuacja została „zarejestrowana” i nie wymaga natychmiastowej obrony. Pomaga w tym również coś bardzo prostego — oddech.

Od reakcji do wyboru

Gdy pojawia się przestrzeń, możliwe staje się coś więcej niż odruch. Możemy zareagować z ciekawością zamiast atakiem: dopytać, co rozmówca ma na myśli, albo uznać, że stoi za tym inna perspektywa czy wiedza. Zamiast walczyć o rację, można spróbować zrozumieć różnicę.

To nie oznacza rezygnacji z własnego zdania. Raczej zaproszenie do dialogu, w którym obie strony mają znaczenie. Świadomość tego, co dzieje się w nas i w rozmowie, otwiera wachlarz możliwości. A to właśnie możliwość wyboru, czy odpowiemy impulsem, czy uważnością, okazuje się jednym z najważniejszych elementów empatycznej komunikacji.

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Nowe informacje o stanie zdrowia strażaka, który osłonił żonę przed kulą. Strażacy zbierają na leczenie

    Magdalena Zbylut-Wiśniewska

  • Zwrot w sprawie pochówku zamachowca z Krakowa. Zgłosił się ktoś z rodziny

    Ola Sobczak

  • News Radia Kraków

    News Radia KrakówWładze Krakowa zawiadomiły prokuraturę w sprawie ZIS. Chodzi o umowy z agencją PR

    Ola Sobczak

Najnowsze

  • Sponsorowane
    Sponsorowane

    Kod e-recepty, PESEL, aplikacja: trzy sposoby, żeby wykupić lek bez kłopotu

  • Słodko już było. Draże mówią o sobie i nie owijają w bawełnę

  • Halo, słyszysz mnie? Dlaczego zdarza się nam ogłuchnąć w relacjach

  • Pijany mężczyzna biegał z mieczem po ulicy w Kętach

  • Hejt na zamówienie? Tak rozkręca się antyukraińską propagandę w Polsce

  • Ireneusz Raś (PSL): Wycofywanie się Krakowa z organizacji turystycznych jest niepoważne