Wygląd kobiety wciąż ma znaczenie, męskość wymaga udowodnienia, a co trzeci młody Polak nie uprawia seksu – to tylko niektóre z wniosków płynących z najnowszego raportu CBOS "Młodzi Polacy o męskości, kobiecości i różnicach między płciami". Autor badania, dr Jonathan Scovil, w rozmowie z Radiem Kraków analizuje złożoność współczesnych ról płciowych, napięcia światopoglądowe i problemy relacyjne pokolenia 18–44 lat.
-
Wygląd nadal kluczowy – 70% młodych Polaków oczekuje, że kobieta będzie zawsze zadbana.
-
Zamieszanie wokół męskości – młodzi mężczyźni mają rozbieżne wyobrażenia o tym, co znaczy być „prawdziwym facetem”.
-
Konserwatyzm mimo większej identyfikacji z kobiecością – aż 20% młodych mężczyzn określa się jako bardziej kobiecych, choć większość z nich ma tradycyjne poglądy.
-
Spadek aktywności seksualnej – co trzeci Polak w wieku 18–24 lat nie uprawiał seksu w ostatnim roku.
-
Rozjazd światopoglądowy – coraz większe różnice między młodymi kobietami i mężczyznami utrudniają relacje.
Posłuchaj rozmowy
Współczesna kobiecość? Nadal zadbana
Jak pokazuje raport CBOS, wiele tradycyjnych oczekiwań wobec kobiet traci dziś na znaczeniu – ale nie wszystkie. Najtrwalszy stereotyp, jak się okazuje, dotyczy wyglądu. "Większość badanych, i to zarówno kobiet, jak i mężczyzn, zgadzała się, że kobieta powinna zawsze starać się być zadbana i dobrze wyglądać" – podkreśla dr Scovil.
Wciąż żywe jest również przekonanie, że kobieta nie powinna mieć wielu partnerów seksualnych. Natomiast inne klasyczne oczekiwania – jak bycie zawsze miłą, opiekuńczą czy gotującą – spotykają się dziś z wyraźnym sprzeciwem.
Kryzys męskości: więcej pytań niż odpowiedzi
Zdecydowanie mniej jednoznaczny obraz wyłania się z odpowiedzi dotyczących mężczyzn. Choć część tradycyjnych norm wciąż znajduje poparcie, to wiele z nich jest kontestowanych lub dzieli opinię publiczną. "Panowało tutaj znacznie większe zamieszanie niż w przypadku wzorców kobiecości" – mówi socjolog.
Przykładowo: 61% badanych oczekuje, że mężczyzna zapłaci na randce, a niemal połowa uważa, że powinien umieć się bić. Ale z drugiej strony, mit "twardego faceta, który nie płacze" został wyraźnie odrzucony – tylko 25% badanych się z nim utożsamia.
Męskość do zdobycia – czyli o poczuciu niespełnienia
Zaskakujące wyniki przyniosły pytania o tożsamość płciową. Choć większość badanych klasyfikuje się jako „całkowicie męska” lub „całkowicie kobieca”, aż 20% mężczyzn umieściło się po stronie bardziej kobiecej. Dla porównania, tylko 5% kobiet określiło się jako bardziej męskie.
Wydaje mi się, że w naszej kulturze to jakoś zawsze funkcjonowało, że trzeba dopiero dowieść, że się jest mężczyzną. Wymogi wobec mężczyzn są po prostu wysokie
– komentuje Scovil.
Konserwatyści z kobiecą nutą?
Mimo że część młodych mężczyzn identyfikuje się z cechami stereotypowo kobiecymi, to ich poglądy polityczne i społeczne pozostają w dużej mierze tradycyjne i prawicowe. To zderzenie tożsamości z konserwatyzmem może, zdaniem badacza, wynikać z dezorientacji.
Nie bardzo wiadomo, jaki współczesny mężczyzna powinien być, czego się właściwie od niego wymaga
– dodaje.
Dziś Kościół nie kształtuje już postaw patriotycznych, bo młodych tam nie ma
Samotni i nieaktywni seksualnie
Jednym z najbardziej niepokojących trendów ujawnionych w badaniu jest wzrost liczby młodych ludzi, którzy nie uprawiają seksu. W grupie wiekowej 18–24 lat dotyczy to już co trzeciej osoby. "To był jeden z bardziej zaskakujących wyników. W tej grupie wiekowej odsetek nieaktywnych seksualnie jest wyższy niż np. we Francji, gdzie już wcześniej notowano jego gwałtowny wzrost" – zauważa Scovil.
Jednocześnie młodzi ludzie rzadko deklarują zainteresowanie przelotnymi romansami – jedynie 2% osób w tym wieku szuka takich relacji. To dowód na to, że także obyczajowość się zmienia – ale niekoniecznie w stronę większej swobody.
Rozjazd, który utrudnia relacje
Problemem, który może leżeć u podstaw kryzysu relacyjnego i seksualnego młodego pokolenia, jest coraz wyraźniejszy rozdźwięk światopoglądowy między kobietami a mężczyznami.
Młode kobiety stają się coraz bardziej postępowe, feministyczne. Młodzi mężczyźni z kolei raczej sięgają po prawicowe, konserwatywne wartości. I to siłą rzeczy może powodować trudność w tworzeniu bliskich relacji
– ocenia Scovil.
Dlaczego kobiety wypadają ze ścieżek kariery? "Mamy do czynienia z tzw. nieszczelnym rurociągiem"
Wnioski? Portret pokolenia w zawieszeniu
Raport CBOS i rozmowa z jego autorem rysują obraz młodego pokolenia, które z jednej strony zrywa z częścią dawnych schematów, ale z drugiej nadal trwa w wielu tradycyjnych przekonaniach. Równocześnie zmiany w tożsamości, zachowaniach seksualnych i relacyjnych prowadzą do dezorientacji, napięć i samotności.
3649945
