Poniedziałek, 16 lis 5 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Wydadzą Ziobrę i Romanowskiego? Węgierska zmiana i jej konsekwencje

Po wyborczej porażce Viktora Orbána zmienia się polityczny krajobraz Węgier. Nowy lider Péter Magyar zapowiada koniec „azylu” dla zagranicznych polityków. Czy oznacza to ekstradycję Zbigniewa Ziobry i Marcina Romanowskiego do Polski? Ekspert prawa międzynarodowego wskazuje w Radiu Kraków możliwe scenariusze.

Wydadzą Ziobrę i Romanowskiego? Węgierska zmiana i jej konsekwencje
PAP/EPA.

Posłuchaj całej rozmowy

Po wyborach na Węgrzech pojawiły się zapowiedzi zmian w polityce azylowej. Nowy lider Péter Magyar mówi wprost: Węgry nie będą azylem dla „międzynarodowych przestępców”. Czy to oznacza, że Zbigniew Ziobro i Marcin Romanowski mogą zostać wydani Polsce?

Taki scenariusz jest możliwy. Trzeba pamiętać, że azyl to suwerenna decyzja państwa. Skoro może zostać przyznany, to może być również cofnięty. A wraz z nim znika ochrona przed ekstradycją.

Kto w takiej sytuacji podejmuje decyzję - politycy czy sądy?

Najlepiej, żeby była to procedura sądowa - dla przejrzystości i wiarygodności całego procesu. Zwłaszcza że w grę wchodzi europejski nakaz aresztowania, czyli mechanizm współpracy sądowej między państwami Unii Europejskiej. To właśnie sąd powinien rozstrzygnąć o wydaniu danej osoby.

W przypadku Marcina Romanowskiego taki nakaz już obowiązuje. Co to oznacza w praktyce?

Europejski nakaz aresztowania to narzędzie bardziej efektywne niż klasyczna ekstradycja. Opiera się na bezpośredniej współpracy sądów państw członkowskich. W praktyce oznacza to, że państwa UE co do zasady powinny wydać osobę, której taki nakaz dotyczy.

W przestrzeni publicznej pojawia się też wątek tzw. paszportu genewskiego. Czy to realny scenariusz?

Tu trzeba doprecyzować: paszport genewski przysługuje osobom ze statusem uchodźcy, a nie azylantom. Status uchodźcy wynika z Konwencji Genewskiej i wymaga spełnienia określonych przesłanek. To sytuacja formalna i zupełnie inna niż azyl polityczny.

Czy osoby objęte postępowaniami mogą próbować uniknąć ekstradycji, wyjeżdżając do innych krajów?

Teoretycznie tak - można szukać państw, które nie mają umów ekstradycyjnych albo niechętnie wydają takie osoby. Ale doświadczenia pokazują, że kierunki takie jak Białoruś czy Rosja kończą się źle. To nie jest bezpieczne rozwiązanie.

Jak szybko mogą ruszyć procedury ekstradycyjne po zmianie władzy na Węgrzech?

Trudno wskazać konkretne terminy. Sama ekstradycja polega na złożeniu wniosku, który jest rozpatrywany na poziomie dyplomatycznym, często z udziałem sądów. Trzeba też pamiętać, że wpływy poprzedniej władzy na Węgrzech są głęboko zakorzenione. To oznacza, że procedury mogą potrwać tygodnie, a nawet miesiące.

Nowy lider Węgier sugeruje, że najlepiej byłoby, gdyby sami wrócili do Polski i stanęli przed sądem.

To już wypowiedź o charakterze politycznym. Oczywiście takie rozwiązanie zawsze istnieje. Natomiast z punktu widzenia prawa międzynarodowego kluczowe pozostają procedury - cofnięcie azylu, europejski nakaz aresztowania albo klasyczna ekstradycja.

O możliwych scenariuszach mówił na antenie Radia Kraków dr hab. Marcin Marcinko z Katedry Prawa Międzynarodowego Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, szef Ośrodka Międzynarodowego Prawa Humanitarnego i Praw Człowieka.

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

Najnowsze

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki

  • Literatura azjatycka. Opowieści, które uczą patrzeć inaczej

  • Kolizja pięciu samochodów na A4 w Balicach. Zablokowany pas w kierunku Tarnowa

  • Oko ważniejsze niż ręka. Maciej Szymanowicz o sztuce ilustrowania

  • Nieśmiałość czy lęk? Kiedy dziecko boi się być wśród ludzi